Sinh viên Lê Ngọc Anh, quê tại Việt Trì, Phú Thọ, hiện đang theo học năm thứ năm ngành Kiến trúc tại trường Đại học Tổng hợp Kỹ thuật Tambov, Liên bang Nga. Với hai đồ án liên tiếp được trao giải trong khuôn khổ cuộc thi Kiến trúc học Chernozemia tổ chức tại Voronezh, Lê Ngọc Anh không chỉ là sinh viên nước ngoài đầu tiên của trường giành được giải thưởng danh giá này, mà còn là gương mặt nổi bật đại diện cho sự kết nối kiến thức chuyên môn, tính nhân văn và tinh thần hội nhập trong lĩnh vực kiến trúc.
Xuyên suốt các đồ án là quan điểm lấy con người làm trung tâm, hướng đến môi trường sống thân thiện, đồng thời thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc về văn hóa và lịch sử kiến trúc Nga.
Giải thưởng kiến trúc danh giá tại Nga và dấu ấn Việt Nam
Giải thưởng Kiến trúc học Chernozemia là một trong những sự kiện chuyên môn thường niên lớn tại khu vực Trung tâm nước Nga, thu hút sự tham gia của hàng trăm kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị và sinh viên đến từ nhiều quốc gia. Năm 2009, sinh viên Lê Ngọc Anh xuất sắc đoạt giải Nhì với đồ án “Trường trung học phổ thông dành cho 860 học sinh”. Đây là một công trình kiến trúc được đánh giá cao bởi tính ứng dụng, khả năng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe trong thiết kế công trình giáo dục của Nga.
Đồ án được xây dựng trên triết lý “trường học là môi trường sống thân thiện dành cho trẻ em”, đề cao sự đơn giản trong hình khối kiến trúc (hộp chữ nhật, lập phương, hình vuông), tránh những yếu tố gây cảm giác sợ hãi hoặc khó hiểu đối với học sinh. Không sử dụng đường cong bay bổng hay góc cạnh sắc nhọn, công trình đem lại cảm giác an toàn, dễ tiếp cận, đồng thời phù hợp với tiêu chuẩn chiếu sáng, thông gió, công năng sử dụng, bố trí không gian thể dục thể thao, hội trường và cảnh quan sân vườn.

Đặc biệt, công trình đáp ứng hiệu quả yêu cầu đặc thù của hệ thống giáo dục phổ thông Nga, trong đó học sinh từ lớp 1 đến lớp 11 học cùng trong một cơ sở. Việc phân bố các khối chức năng cho từng lứa tuổi được xử lý khéo léo, đảm bảo tính liên thông mà không tạo ra xung đột trong dòng di chuyển hay sử dụng công năng.
Đồ án được hoàn thiện khi Lê Ngọc Anh còn là sinh viên năm thứ tư, dưới sự hướng dẫn của trợ lý giáo sư M.Popov và giảng viên I.JU. Karasova. Công trình được hội đồng chấm điểm cao nhất (5 MF), khẳng định năng lực chuyên môn vượt trội của sinh viên Việt Nam đang học tập trong hệ thống đại học Nga.
Thiết kế cửa ô thành phố cổ: Gắn kết lịch sử và hiện đại
Không dừng lại ở thành công năm đầu tiên, năm 2010, sinh viên Lê Ngọc Anh tiếp tục được vinh danh tại Cuộc thi Kiến trúc học Chernozemia lần thứ tư với đồ án “Cửa ô thành phố Ostrogozhsk”. Chủ đề của cuộc thi năm nay mang tầm quốc tế, hướng đến “Bảo tồn các di sản kiến trúc và định hướng phát triển các thành phố lịch sử”. Hơn 200 phương án dự thi đến từ các kiến trúc sư, nhà quy hoạch và sinh viên nhiều nước như Trung Quốc, Đức, Italia, cùng các vùng thuộc Nga và SNG.
Phương án của Lê Ngọc Anh đứng đầu nhóm 4 giải Khuyến khích – nhóm giải dành cho các phương án đặc biệt xuất sắc nhưng không nằm trong top ba chính thức. Đồ án đề xuất phục dựng và thiết kế lại cửa ô thành phố Ostrogozhsk – một thành phố cổ được thành lập từ năm 1652 trong hệ thống tường thành Belgorod. Với lịch sử từng là pháo đài quân sự chiến lược, Ostrogozhsk có bốn cửa ô chính dẫn vào trung tâm thành phố.

Thiết kế của Lê Ngọc Anh không chỉ đơn thuần phục dựng hình ảnh lịch sử, mà còn tích hợp các yếu tố hiện đại như đài quan sát, khu vực nghỉ chân, bãi đậu xe và hệ thống cảnh quan hài hòa. Cửa ô được chia thành ba phần tượng trưng cho ba giai đoạn phát triển của thành phố: tháp canh (nền móng), làng mạc (quá trình xây dựng), và pháo đài (sự phát triển hoàn chỉnh).
Vật liệu gỗ thông địa phương được tận dụng, thể hiện sự tôn trọng với văn hóa bản địa và tiết kiệm chi phí xây dựng. Cách tiếp cận này được hội đồng giám khảo đánh giá cao về tính thực tế, khả năng ứng dụng và giá trị văn hóa.
Khẳng định bản lĩnh sinh viên Việt Nam tại môi trường quốc tế
Việc liên tiếp đạt giải trong hai năm liên tiếp tại một cuộc thi có uy tín và quy mô quốc tế như Cuộc thi Kiến trúc học Chernozemia là minh chứng rõ nét cho chất lượng đào tạo của hệ thống đại học Nga cũng như sự nỗ lực không ngừng nghỉ của sinh viên Việt Nam tại nước ngoài. Lê Ngọc Anh không chỉ được ghi nhận bằng giải thưởng mà còn được mời tham gia thiết kế các dự án cải tạo, trùng tu công trình di tích lịch sử, văn hóa tại thành phố Ostrogozhsk.
Trong bối cảnh nước ta đang ngày càng quan tâm đến chất lượng giáo dục, quy hoạch đô thị và bảo tồn di sản, thành công của Lê Ngọc Anh là một ví dụ tiêu biểu cho việc ứng dụng kiến thức học tập từ chương trình du học Nga vào thực tiễn. Đồng thời, đây cũng là một trong những trường hợp điển hình cho thấy hiệu quả của các chương trình học bổng toàn phần như học bổng hiệp định hoặc học bổng 1 phía trong việc nâng cao năng lực nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Gợi mở từ một mô hình đào tạo và sáng tạo
Nhìn từ đồ án của Lê Ngọc Anh, có thể thấy rõ hiệu quả của chương trình đào tạo kiến trúc tại Nga – vốn khuyến khích sinh viên kết hợp tư duy sáng tạo với khả năng nghiên cứu độc lập, am hiểu lịch sử và văn hóa bản địa. Trong bối cảnh hiện nay, khi nhu cầu du học Nga ngày càng tăng, những minh chứng cụ thể như vậy sẽ góp phần nâng cao nhận thức của phụ huynh và học sinh về những giá trị thực tiễn mà chương trình đào tạo nước ngoài mang lại.
Sự thành công của sinh viên Việt Nam tại Nga cũng phản ánh cơ hội rộng mở từ các chương trình học bổng chính phủ và cơ chế hợp tác giáo dục quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để tiếp tục đẩy mạnh việc đưa sinh viên ra nước ngoài học tập, đặc biệt trong các ngành có tính ứng dụng cao như kiến trúc, xây dựng, kỹ thuật.
Nguồn tin: Thể thao và Văn hóa