Từ năm 2010, chương trình đào tạo nhân lực trình độ cao cho ngành năng lượng hạt nhân giữa Việt Nam và Liên bang Nga đã mở ra cơ hội lớn cho các sinh viên Việt Nam tiếp cận nền khoa học kỹ thuật tiên tiến trong lĩnh vực hạt nhân.
Hàng trăm sinh viên đã và đang theo học tại các đại học Nga, trong đó nổi bật là Trường Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia Nga (MEPhI), để chuẩn bị nguồn nhân lực cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I. Trong số đó, nhiều sinh viên đang theo học theo diện học bổng hiệp định, hay còn gọi là học bổng toàn phần, đã chia sẻ những suy nghĩ, định hướng và quyết tâm học tập với mong muốn quay trở về phục vụ đất nước.
Lựa chọn con đường hạt nhân từ giảng đường MEPhI
Sinh viên Vũ Văn Kiên, năm nhất khoa Kỹ thuật vật lý tại MEPhI, chia sẻ về quyết định theo đuổi ngành học đặc thù này:
Trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân thì Đại học MEPHI, ngôi trường em đang học tập là một trường đứng đầu không chỉ của Nga mà còn trên toàn thế giới. Do vậy, việc được học tập tại đây đối với em là một niềm tự hào. Ba năm đầu em sẽ được học về các kiến thức khoa học đại cương tại thành phố Moskva, và hai năm sau đó sẽ là kiến thức hạt nhân. Tất cả các bài giảng đều do các giáo sư hoặc phó giáo sư trình bày. Vấn đề nằm ở chỗ, tiếng Nga phải tốt thì mới theo kịp bài học, nên em khuyên tất cả các bạn sinh viên tương lai cần chú tâm hơn đến việc học tiếng.

Từ góc nhìn của một sinh viên mới bắt đầu hành trình học tập tại đại học Nga, Kiên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trang bị ngôn ngữ để tiếp cận hiệu quả với kho tri thức khổng lồ từ nền giáo dục nước bạn.
Thông tin gần đây cho biết, để phục vụ cho việc vận hành các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận của Việt Nam trong tương lai sẽ cần vài nghìn người với những trình độ chuyên môn ở cấp độ khác nhau. Trong đó, yêu cầu về trình độ đại học là hơn 800 người, cao đẳng nghề hơn 900 người và gần 400 lao động phổ thông.
Chính bởi vậy mà hiện nay, số sinh viên Việt Nam đang được đào tạo tại Nga trong lĩnh vực này là khá nhiều. Từ cách đây 5 năm, Học viện Hạt nhân Obninsk khởi động dự án đào tạo chuyên gia Việt Nam làm việc tại nhà máy do Nga xây dựng. Và đến nay, con số học viên đã lên đến khoảng 2.000 với 5 khóa hóa học chính thức và 1 khóa dự bị đang diễn ra. Trong số đó, 28 học viên khóa đầu tiên sẽ tốt nghiệp vào năm 2017 tới.
Tự hào khi được học tập để quay về phục vụ quê hương
Huỳnh Thị Minh Châu, sinh viên năm nhất cùng khoa, cho biết động lực lớn nhất của em chính là niềm tự hào quê hương:
Em sinh ra ở Ninh Thuận, nơi Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I sẽ được xây dựng với thiết kế của Nga. Em rất tự hào vì quê hương được lựa chọn là nơi xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ở Việt Nam. Bên cạnh đó, em cảm thấy trách nhiệm và nghĩa vụ của mình là phải học tập thật tốt để quay trở về đóng góp cho đất nước.
Không chỉ thể hiện tình cảm với quê hương, người con gái quê ở chính Ninh Thuận, nơi sẽ có nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam trong tương lai, còn nhấn mạnh ý thức trách nhiệm của bản thân, điều đang được kỳ vọng từ thế hệ kỹ sư tương lai khi Việt Nam đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực năng lượng mới.

Tin tưởng vào công nghệ và tương lai của năng lượng hạt nhân
Trước những e ngại của không ít người về sự an toàn của nhà máy điện hạt nhân, các bạn trẻ Việt Nam rất chú trọng về yếu tố này trong quá trình học hỏi, thậm chí chủ động tìm hiểu ngay từ thời gian đầu.
Khi được hỏi về việc công chúng chưa thật sự tin tưởng vào độ an toàn và hiệu quả của năng lượng hạt nhận, Nguyễn Nghĩa An, sinh viên năm hai khoa Vật lý kỹ thuật, chia sẻ góc nhìn về sự an toàn và tiềm năng phát triển của ngành điện hạt nhân tại Việt Nam:
Em đang học năm 2, nên mới được tiếp cận các môn đại cương. Sang năm, em sẽ bắt đầu được tiếp cận với kiến thức hạt nhân chuyên ngành. Em đã đọc và tìm hiểu rất nhiều tài liệu khoa học về các loại lò phản ứng hạt nhân khác nhau, bao gồm lò phản ứng VVER mà Việt Nam sẽ áp dụng. Em tin rằng với một đội ngũ chuyên gia giỏi, chắc chắn nhà máy điện hạt nhân sẽ đảm bảo an toàn.
Kỹ thuật tân tiến và đáng tin cậy nhất sẽ được áp dụng trong quá trình xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I theo mô hình lò phản ứng VVER, vốn đang được ứng dụng tại nhà máy hạt nhân Novovoronezh. Chính vì công nghệ này đã được thử và áp dụng thành công tại Nga, nên công chúng không có gì phải lo lắng. Bên cạnh đó, năng lượng hạt nhân có tiềm năng rất lớn. Khi mà năng lượng nhiệt năng và thủy năng đang dần dần không ổn định, thì câu trả lời cho tương lai chính là năng lượng hạt nhân.

Lời chia sẻ của Nghĩa An phản ánh sự trưởng thành và hiểu biết về công nghệ, cũng như sự tin tưởng vào định hướng hợp tác giữa Việt Nam và Nga trong phát triển năng lượng bền vững. Không chỉ là những người đi đầu trong lĩnh vực mới mẻ này, các sinh viên còn mong muốn lan tỏa cảm hứng đến thế hệ kế tiếp. Nguyễn Nghĩa An còn cho biết thêm:
Nếu bạn đam mê vật lý, năng lượng hạt nhân, và mong muốn đi du học, thì nước Nga chính là điểm đến lý tưởng. Là trung tâm năng lượng hạt nhân của thế giới, nơi xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Obninsk, Nga hiện đang sở hữu những công nghệ nguyên tử tiên tiến nhất. Nếu bạn suy nghĩ một cách toàn cầu và có mong muốn đóng góp cho đất nước, không quản ngại khó khăn sinh sống học tập ở môi trường nước ngoài, thì hãy dũng cảm lên, và nắm lấy cơ hội để được học tập tại Nga.
Thông điệp này chính là lời kêu gọi những học sinh, sinh viên đam mê khoa học mạnh dạn theo đuổi con đường học tập với học bổng toàn phần tại những trường đại học hàng đầu của Nga.
Hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia về đào tạo hạt nhân
Từ năm 2010, Việt Nam và Liên bang Nga đã phối hợp triển khai chương trình đào tạo nhân lực phục vụ cho ngành công nghiệp năng lượng hạt nhân. Theo thỏa thuận liên chính phủ, tính đến năm 2015 đã có hơn 400 sinh viên Việt Nam theo học tại các đại học Nga, như Đại học Liên bang Viễn Đông (FEFU), Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Đại học Liên bang Ural (UrFU), Đại học Bách khoa Saint Petersburg, Đại học Liên bang Kazan và đặc biệt là MEPhI – nơi đang có 197 sinh viên Việt Nam theo học.

Các chương trình đào tạo được tiến hành theo Biên bản ghi nhớ ký kết giữa Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (ROSATOM) và Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, với mục tiêu phát triển đội ngũ cán bộ kỹ thuật cao, phục vụ cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I. Phó Khoa Năng lượng hạt nhân thuộc MEPhI, ông Vladimir Kondakov, cho biết:
Sinh viên đến từ các nước đang xây dựng nhà máy điện hạt nhân có sử dụng công nghệ của Nga đều được tham gia chương trình đào tạo chuyên ngành mang tên ‘Nhà máy điện hạt nhân: Thiết kế, Vận hành, Kỹ thuật’. Chương trình này bao gồm hai kỳ thực tập kỹ thuật, mỗi kỳ kéo dài hai tuần, vào cuối năm thứ 4 và năm thứ 5 của khóa học.
Các nhà máy điện hạt nhân Rostov và Novovoronezh hiện đang được xét làm địa điểm thực tập. Vào tháng 7 năm 2015, một nhóm 28 sinh viên Việt Nam đã tham gia hai tuần thực tập tại trung tâm giáo dục đào tạo của nhà máy điện hạt nhân Novovoronezh – mô hình tham khảo của nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đang được ROSATOM tiến hành xây dựng tại Việt Nam.
Tất cả sinh viên theo học tại Học viện Năng lượng Nga đều trải qua chương trình đào tạo chuyên ngành mang tên “Nhà máy điện hạt nhân: thiết kế, vận hành và kỹ thuật”. Mọi sinh viên đều có hai đợt thực tập ở các nhà máy điện hạt nhân trên nước Nga đó là 2 tuần với sau năm thứ tư và 4 tuần sau khi kết thúc năm thứ năm.
Đối với sinh viên Việt Nam thì nơi đến thực tập sẽ là những nhà máy điện hạt nhân sử dụng thiết kế sẽ được xây dựng ở Việt Nam. Nhóm sinh viên Việt Nam đầu tiên theo học tại Học viện này sẽ tốt nghiệp vào năm 2017. Và trong những năm tới, số sinh viên Việt Nam được cử sang đây học tập sẽ còn tiếp tục tăng lên, để đáp ứng kịp thời và đầy đủ cho các nhà máy điện hạt nhân được xây dựng ở Việt Nam nay mai.
Nguồn tin: Tạp chí năng lượng Việt Nam


