Tiến sĩ Nguyễn Thu Hương, sinh năm 1988, hiện là nhà khoa học, nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Nghiên cứu tổng hợp kỹ thuật Quốc gia Irkutsk (Liên bang Nga), đồng thời là giảng viên tại Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Đại học Thái Nguyên.
Xuất phát từ chương trình học bổng hiệp định giữa Việt Nam và Liên bang Nga, chị đã nỗ lực vươn lên trong hành trình du học Nga, từng bước khẳng định mình trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) với nhiều công trình nghiên cứu khoa học và bản quyền trí tuệ được ghi nhận tại nước sở tại. Hành trình của chị không chỉ là câu chuyện về nỗ lực cá nhân, mà còn là minh chứng rõ nét cho tiềm năng của nguồn nhân lực trẻ Việt Nam khi được tiếp cận môi trường học thuật quốc tế thông qua các chương trình hỗ trợ sinh viên như học bổng Nga.
Gắn bó với nước Nga từ một mối tình xa
Chặng đường đến với nước Nga của tiến sĩ Nguyễn Thu Hương gắn liền với mối tình bền bỉ kéo dài 7 năm cùng người bạn đời – tiến sĩ Nguyễn Thế Long, cũng là giảng viên và nhà nghiên cứu cao cấp tại Phòng thí nghiệm AI thuộc Đại học Kỹ thuật Irkutsk.
Cả hai bắt đầu mối quan hệ từ năm 2006. Đầu năm 2007, khi thông tin về học bổng hiệp định giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Liên bang Nga được công bố, cả hai cùng nộp hồ sơ. Tuy nhiên, chỉ anh Long trúng tuyển, còn chị Hương không đạt. Dù buồn bã, chị vẫn động viên anh tiếp tục giấc mơ du học Nga, chính thức bắt đầu quãng thời gian yêu xa nhưng luôn đầy tin tưởng.
Năm 2011, Nguyễn Thu Hương tốt nghiệp đại học và trở thành giảng viên tại Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên). Được sự động viên của anh Long, chị tiếp tục nộp hồ sơ và chính thức trúng tuyển chương trình nghiên cứu sinh tại Nga vào năm 2013. Cùng nắm tay lên đường, họ kết thúc 7 năm yêu xa và bắt đầu hành trình nghiên cứu khoa học trên đất nước xứ sở bạch dương.

Nữ nghiên cứu sinh Việt Nam và những bước đi đầu tiên với trí tuệ nhân tạo
Ngay từ những ngày đầu tại Nga, chị Hương đã gặp không ít khó khăn, đặc biệt là rào cản ngôn ngữ. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ giáo sư hướng dẫn, chị nhanh chóng hòa nhập môi trường nghiên cứu, từ đó cho ra đời những công trình có ý nghĩa thực tiễn cao.
Công trình đầu tiên của chị tại Festival Khoa học toàn Nga đã giành giải nhất cho đề tài “Hệ thống tự động và phân loại các khuyết tật đường giao thông”. Nghiên cứu này sau đó được phát triển thành luận án tiến sĩ và tiếp tục mở rộng thành một dự án AI ứng dụng học máy – trí tuệ nhân tạo để phân tích tình trạng mặt đường giao thông, đánh giá mức độ cần sửa chữa, ước tính chi phí, đồng thời đưa ra khuyến cáo lộ trình cho người tham gia giao thông.
Dự án đã được cấp hai bản quyền sở hữu trí tuệ từ Hội đồng thẩm định khoa học tối cao Liên bang Nga và được ứng dụng tại tỉnh Irkutsk (Nga) cũng như tại Bồ Đào Nha. Đây là một minh chứng quan trọng cho năng lực nghiên cứu của học giả Việt Nam trong môi trường học thuật tiên tiến mà các trường đại học Nga đang cung cấp cho sinh viên quốc tế thông qua các chương trình học bổng toàn phần.

Nỗ lực không ngừng trong hành trình bảo vệ luận án tiến sĩ
Đằng sau thành công là những nỗ lực bền bỉ và vượt qua giới hạn bản thân. Quá trình hoàn thiện luận án tiến sĩ của tiến sĩ Nguyễn Thu Hương kéo dài 6 năm, trong đó có những giai đoạn chị vừa chăm con nhỏ, vừa làm nghiên cứu.
Chị đã từng không đạt kết quả như mong đợi khi bảo vệ trước Hội đồng Viện Năng lượng Siberia (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga), dù bản thân vẫn đang trong thời gian hậu sản. Tuy nhiên, không nản chí, chị tiếp tục bảo vệ tại một hội đồng chuyên môn khác – Hội đồng chuyên ngành toán và kỹ thuật của Đại học Quốc gia Baikal, với phản biện từ Đại học ITMO – một trong những trường đại học Nga hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Luận án của chị được đánh giá cao bởi các chuyên gia đầu ngành về thị giác máy tính, đồng thời gây ấn tượng mạnh nhờ khối lượng công bố quốc tế và thực tiễn triển khai dự án. Chị Hương xúc động chia sẻ:
Nhận kết quả bảo vệ thành công, tôi vỡ òa ôm lấy cô giáo (vợ giáo sư hướng dẫn, cũng là người hướng dẫn thứ 2 của tôi) khóc nức nở như một đứa trẻ. Cảm giác những khó khăn đã trải qua không là gì hết, 6 năm xa cách gia đình, tôi đã không làm ai thất vọng. Nước Nga cho tôi tất cả nhưng Việt Nam mới là nền tảng cho tôi ngày hôm nay.
Thành tựu khoa học ấn tượng và định hướng tương lai
Đến thời điểm hoàn thành nghiên cứu sau tiến sĩ, tiến sĩ Nguyễn Thu Hương đã có hơn 20 công bố khoa học bằng tiếng Nga và tiếng Anh, trong đó có 8 bài thuộc hệ thống Web of Science và Scopus. Bên cạnh đó, chị sở hữu 4 bản quyền phần mềm được cấp tại Nga.
Hiện tại, chị tiếp tục theo đuổi các đề tài nghiên cứu liên quan đến thị giác máy tính và AI, đồng thời tham gia giảng dạy tại Việt Nam, góp phần lan tỏa những kinh nghiệm tích lũy trong quá trình du học Nga và nghiên cứu khoa học tại Nga.
Nguồn tin: Tạp trí tri thức


