Cùng nhau kiến tạo tương lai với Học bổng Nga!
Khám phá cơ hội và vững bước vào tương lai với Học bổng du học Liên bang Nga.
Tháng 2 năm 2021, tại Hà Nội, Giáo sư – Tiến sĩ khoa học Nguyễn Quốc Sỹ, chuyên gia hàng đầu về công nghệ plasma nhiệt độ thấp của Nga, đã chính thức trở về Việt Nam sau gần 40 năm sinh sống, học tập và làm việc tại Liên bang Nga.
Việc ông nhận lời làm Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT, một tổ chức khoa học – công nghệ tự chủ tại Việt Nam, không chỉ là bước ngoặt trong hành trình sự nghiệp cá nhân mà còn là minh chứng cho sự trở về của trí tuệ Việt trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác quốc tế.
Hành trình 40 năm học tập và cống hiến tại Liên bang Nga
Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ sinh năm 1967 tại Hà Nội. Năm 1984, sau khi vượt qua kỳ tuyển chọn du học, ông lên đường sang Liên Xô, theo học ngành Cơ – Điện tại trường Đại học Bách khoa Leningrad (nay là Đại học Bách khoa Saint Petersburg). Ngay từ năm học đầu tiên, ông đã được mời tham gia làm việc tại phòng thí nghiệm trọng điểm của Liên Xô về Vật lý và Công nghệ plasma – lĩnh vực lúc bấy giờ còn rất mới mẻ nhưng có tiềm năng ứng dụng to lớn trong công nghiệp và đời sống.
Sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ xuất sắc vào năm 1989, ông tiếp tục làm nghiên cứu sinh và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ vào năm 1992. Với đề tài “Mô hình toán tương tác dòng các hạt rắn với plasma”, ông được đánh giá là một trong những nhà nghiên cứu xuất sắc nhất của Đại học SPbPU trong năm đó và được lựa chọn duy nhất theo học chương trình Tiến sĩ Khoa học năm 1993.
Năm 2002, ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ khoa học với đề tài về Plasma sóng cao tần và Hồ quang điện – một trong những công trình được Hội đồng khoa học Liên bang Nga đánh giá có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển kinh tế quốc gia. Trong suốt ba thập kỷ làm việc tại Nga, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Giáo sư, Trưởng khoa, Giám đốc phòng thí nghiệm Vật lý plasma tại Đại học Năng lượng quốc gia Moskva (MPEI), đồng thời là Viện sĩ chính thức của Viện Hàn lâm Khoa học điện Liên bang Nga.
Với nhiều đóng góp nổi bật, ông từng được Tổng thống Vladimir Putin trao tặng Giải thưởng Nhà khoa học trẻ tiêu biểu năm 2006, trở thành Viện sĩ Thông tấn năm 2012 và chính thức là Viện sĩ năm 2015 của Viện Hàn lâm Khoa học điện Liên bang Nga.
Những đóng góp nổi bật tại Việt Nam
Năm 2016, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ cùng các cộng sự thành lập Viện Công nghệ VinIT, một tổ chức khoa học – công nghệ độc lập, có định hướng nghiên cứu và ứng dụng công nghệ plasma nhiệt độ thấp vào thực tiễn. Sau nhiều năm đi về giữa Nga và Việt Nam, năm 2020, ông quyết định trở về làm việc toàn thời gian tại Việt Nam. Chia sẻ về lý do trở về nước, ông nói:
Vì tôi yêu đất nước Việt Nam… Ngoài tình yêu đất nước, tôi nhận thấy đất nước mình cần rất nhiều thứ và tôi có thể đóng góp được rất nhiều thứ cho Việt Nam.
Dưới sự dẫn dắt của ông, chỉ trong vòng chưa đầy hai năm hoạt động thực chất, VinIT đã triển khai nhiều dự án nghiên cứu ứng dụng có tính khả thi cao như xử lý môi trường bằng công nghệ plasma nhiệt và lạnh, khử khuẩn trong phòng chống dịch COVID-19, xử lý đầu ra cho nông sản nhằm nâng cao chất lượng xuất khẩu. Ông cho biết:
Nông sản, thực phẩm của chúng ta nhiễm nấm nhiều… Chúng tôi đang đẩy mạnh các chương trình nghiên cứu để bà con nông dân, các doanh nghiệp có thể xuất khẩu sản phẩm đi nước ngoài với chất lượng tốt nhất.
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn còn tồn tại: thiếu nguồn lực tài chính, đầu ra hạn chế và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý còn lúng túng. “Không phải là lý do nghi ngại nhau, nhưng trong tổ chức triển khai công việc có khi còn lúng túng…”, ông nhận định.
Kỳ vọng vào nền khoa học công nghệ Việt Nam
Dưới góc nhìn của một nhà khoa học từng thành công tại nước ngoài, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ nhiều lần nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển đất nước. Ông cho rằng, Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, nền tảng tri thức tốt và điều kiện hội nhập thuận lợi, nhưng để tạo ra “hiệu ứng Domino” cần phải đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và xây dựng những tổ chức khoa học mạnh – nơi hội tụ được đội ngũ chuyên gia, quản lý, nhà nghiên cứu, hệ thống trang thiết bị hiện đại.
Ông dẫn chứng kinh nghiệm từ các quốc gia như Singapore, Đài Loan, Thái Lan – vốn không có xuất phát điểm cao về khoa học – công nghệ, nhưng đã bứt phá bằng chiến lược đầu tư hiệu quả và bài bản. “Điểm mấu chốt là họ biết đầu tư trọng tâm, trọng điểm, trong từng thời điểm để có thể bật lên được” – ông nói.
Khẳng định vị thế Việt Nam trong hợp tác với Liên bang Nga
Trong suốt sự nghiệp, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ không chỉ là tấm gương tiêu biểu của trí thức Việt kiều thành công, mà còn góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giáo dục – đào tạo và khoa học – công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Hiện nay, học bổng Nga, đặc biệt là học bổng hiệp định, vẫn là cơ hội hấp dẫn cho học sinh, sinh viên và cán bộ Việt Nam mong muốn du học Nga ở các ngành mũi nhọn như kỹ thuật, y học, nghệ thuật và công nghệ cao. Những đóng góp của ông không chỉ dừng lại ở lĩnh vực nghiên cứu, mà còn có vai trò kết nối và thúc đẩy phát triển mạng lưới chuyên gia giữa hai nước.
Không những vậy, với vai trò là Giám đốc phòng thí nghiệm Vật lý plasma tại các trường đại học Nga, ông đã đào tạo nhiều thế hệ sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao am hiểu tiếng Nga và thích ứng nhanh với môi trường nghiên cứu quốc tế.
Qua chặng đường gần 40 năm gắn bó với nước Nga, từ một sinh viên ưu tú đến một Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học điện Liên bang Nga, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ không chỉ khẳng định trí tuệ Việt trên trường quốc tế, mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ – những người đang và sẽ tiếp tục con đường du học Nga, theo đuổi ước mơ với các học bổng toàn phần và đóng góp trở lại cho đất nước.
Nguồn tin: Báo Người lao động
