Mở rộng giảng dạy tiếng Nga từ lớp 3 đến lớp 12 tại Việt Nam

Ngày 5/8/2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam chính thức công bố chủ trương đưa tiếng Nga trở lại giảng dạy đại trà tại các trường phổ thông từ lớp 3 đến lớp 12, với tư cách là ngoại ngữ chính. Động thái này thể hiện rõ định hướng chiến lược trong tăng cường quan hệ hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga, đồng thời khẳng định lại vị thế của tiếng Nga trong hệ thống giáo dục quốc dân, vốn từng rất phổ biến tại Việt Nam trong nhiều thập kỷ trước.

Viện Pushkin và vai trò lịch sử trong đào tạo tiếng Nga tại Việt Nam

Viện Ngôn ngữ Nga mang tên Pushkin, đặc biệt là Phân viện Pushkin tại Hà Nội, đã đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng nền tảng giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam từ thời kỳ Xô Viết. Với hàng chục nghìn lượt học sinh, sinh viên được đào tạo trong nhiều thập kỷ, phân viện này đã góp phần hình thành đội ngũ giáo viên giảng dạy tiếng Nga có chuyên môn sâu, gắn bó lâu dài với sự nghiệp giáo dục ngôn ngữ này.

Hiện nay, Phân viện Pushkin là đơn vị trực thuộc Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong nghiên cứu và phát triển giáo dục tiếng Nga tại Việt Nam. Phân viện là nơi thực hiện các hoạt động nghiên cứu phương pháp giảng dạy, đào tạo giáo viên và phổ biến văn học – văn hóa Nga tới học sinh, sinh viên cả nước.Viện trưởng Viện Ngôn ngữ Nga mang tên Pushkin, bà Margarita Rusetskaya nhấn mạnh:

Việc khôi phục vị thế của tiếng Nga gắn liền với việc tăng cường quan hệ giữa Nga và Việt Nam ở các cấp độ khác nhau – về chính trị, kinh doanh, thương mại, du lịch. Chẳng hạn, trước đại dịch, lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam tăng hàng năm và năm 2019 lên tới khoảng 650 nghìn lượt người.

Khẳng định vai trò của đội ngũ giáo viên và học sinh tiếng Nga

Bà Rusetskaya cũng ghi nhận lịch sử lâu đời và bề dày truyền thống dạy và học tiếng Nga tại Việt Nam từ năm 1945. Bà cho biết:

Một số lượng lớn học sinh Việt Nam tốt nghiệp đã được đào tạo tại các trường đại học Nga và đủ tiêu chuẩn trở thành giáo viên dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, do tiếng Nga chỉ được giảng dạy như một ngoại ngữ thứ hai từ lớp 6, số lượng học sinh học tiếng Nga giảm sút, dẫn đến tình trạng thiếu hụt giáo viên.

Trước thực tế đó, đội ngũ giáo viên Việt Nam vẫn nỗ lực tìm tòi, đổi mới phương pháp dạy học, đồng thời tích cực chia sẻ kinh nghiệm thông qua các ấn phẩm chuyên ngành như “Tiếng Nga ở nước ngoài” và “Việt Nga học”.

Nhiều học sinh Việt Nam cũng đã đạt thành tích cao tại các cuộc thi quốc tế. Tiêu biểu, em Đỗ Vũ Minh Nguyên đoạt giải học sinh nước ngoài theo hướng “Tiếng Nga – ngôn ngữ giáo dục” tại kỳ thi Olympic tiếng Nga quốc tế lần thứ XVII do Viện Pushkin tổ chức năm 2021.

Nhu cầu cấp thiết về đào tạo đội ngũ giáo viên tiếng Nga mới

Với việc mở rộng giảng dạy tiếng Nga từ lớp 3 đến lớp 12, nhu cầu về đội ngũ giáo viên đủ chuẩn đang trở thành vấn đề cấp bách. Giám đốc Phân viện Puskin, bà Nguyễn Thị Thu Đạt, trong nhiều bài viết trước đó đã cảnh báo về tình trạng quá tải lớp học, thiếu giáo viên, và khối lượng công việc lớn mà các giáo viên hiện nay đang phải đối mặt. Để đáp ứng yêu cầu của chương trình mới, Phân viện Puskin tiếp tục thực hiện các hoạt động đào tạo chuyên sâu, bao gồm:

• Đào tạo sinh viên ngành tiếng Nga trong hệ thống giáo dục đại học và sau đại học
• Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ cho giáo viên đang công tác tại các địa phương
• Tăng cường các chương trình đào tạo từ xa để đáp ứng nhu cầu tại các vùng sâu, vùng xa

Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ cần tiếp tục cử sinh viên sang du học Nga theo các chương trình học bổng toàn phần hoặc học bổng hiệp định nhằm bổ sung nguồn lực giảng dạy trong dài hạn. Những sinh viên được đào tạo tại đại học Nga, sau khi tốt nghiệp, sẽ đóng vai trò nòng cốt trong hệ thống giáo dục tiếng Nga ở trong nước.

Kỳ vọng vào sự hồi sinh của tiếng Nga tại Việt Nam

Việc Bộ Giáo dục & Đào tạo đưa tiếng Nga trở lại là ngoại ngữ chính trong nhà trường là bước đi chiến lược, mở ra cơ hội tái thiết vững chắc vị thế của ngôn ngữ này trong hệ thống giáo dục. Đây cũng là cơ hội để thúc đẩy mạnh mẽ hơn các chương trình du học Nga, đồng thời tăng cường hợp tác song phương trong lĩnh vực văn hóa – giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Trong bối cảnh quốc tế hóa giáo dục ngày càng sâu rộng, việc khôi phục và phát triển tiếng Nga tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, mà còn phục vụ trực tiếp cho yêu cầu hội nhập, hợp tác và phát triển nhân lực chất lượng cao trong tương lai. Với nền tảng sẵn có, sự hỗ trợ từ phía Nga, đặc biệt là Viện Pushkin, và sự quan tâm của Nhà nước, giáo dục tiếng Nga ở Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới, toàn diện và bền vững.

Nguồn tin: duhocnga.org