Trong cộng đồng du học sinh Việt Nam tại Nga, cái tên Trần Phú Thuận không còn xa lạ. Là cựu lưu học sinh ngành Động lực học tại Đại học Giao thông Đường sắt Moskva (MIIT) – một trong những đại học Nga có lịch sử lâu đời, hiện anh Thuận đang đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng: Phó Chủ tịch thường trực Hội người Việt Nam tại Liên bang Nga, Bí thư Chi bộ MIIT, giảng viên tại trường và là cố vấn của Ban cán sự Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Nga. Anh chính là người đã góp phần định hình, dẫn dắt và xây dựng đội ngũ trí thức trẻ Việt tại Nga, đặc biệt là thế hệ sinh viên được hưởng học bổng toàn phần, học bổng hiệp định, học bổng chính phủ tại các trường đại học Nga thông qua các hoạt động chính trị, văn hóa, học thuật sâu sắc.
Dấu ấn một trí thức đảng viên tiêu biểu nơi đất khách
Anh Trần Phú Thuận là một trong những gương mặt tiêu biểu của đội ngũ trí thức kiều bào tại Nga có đóng góp lớn cho cộng đồng. Năm 1984, anh đỗ thủ khoa vào Đại học Bách Khoa TP Hồ Chí Minh và được cử đi du học Nga (khi đó là Liên Xô), theo diện học bổng nhà nước. Sau khi tốt nghiệp, anh chọn ở lại làm giảng viên tại MIIT – nơi mà hơn ba thập kỷ qua, anh đã miệt mài tham gia các hoạt động hội đoàn, phong trào sinh viên, vận động và tổ chức kết nạp đảng viên trẻ.

Trải qua 34 năm tuổi Đảng, anh Thuận được biết đến như một “bà đỡ mát tay” của hàng trăm bạn trẻ Việt đang sinh sống và học tập tại Nga, đặc biệt là những sinh viên thuộc diện du học sinh có học bổng toàn phần. Với vai trò Bí thư Chi bộ MIIT – một trong những Chi bộ trực thuộc Đảng bộ Bộ Ngoại giao tại Nga – anh là người trực tiếp lãnh đạo công tác phát triển Đảng trong cộng đồng sinh viên Việt Nam ở các trường đại học hàng đầu của Nga.
“Dù là trí thức ở trong nước hay ngoài nước đều có những cách để đóng góp cho sự phát triển của quê hương. Vấn đề quan trọng là tư tưởng chúng ta phải luôn hướng về đất nước và có cái tâm, nhiệt huyết với những gì mình có thể làm cho Tổ quốc mình…” – anh Thuận chia sẻ.
Hình thành tổ chức đảng trong môi trường đặc thù
Hiện Chi bộ MIIT quy tụ hơn 50 đảng viên và mỗi năm kết nạp trung bình 10–15 người. Sinh hoạt Đảng ở nước ngoài có nhiều đặc thù, đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo để duy trì hoạt động hiệu quả. Anh Thuận cho biết, do sinh viên Việt tại Nga phân tán ở nhiều thành phố và trường khác nhau – từ Đại học Kinh tế quốc dân Plekhanov, Học viện Tài chính, đến Đại học Nghiên cứu hạt nhân MEPhI hay các trường khối nghệ thuật – nên việc tổ chức sinh hoạt Đảng phải cân nhắc về thời gian, địa điểm và nội dung.

“Chúng tôi coi việc sinh hoạt Đảng là những buổi ngoại khóa vô cùng quan trọng, phải thực tế và hữu ích đối với sinh viên chứ không chỉ là những văn bản tuyên truyền chỉ mang tính lý luận”, anh Thuận nói. Thay vì chỉ tổ chức các buổi họp hành khô khan, Chi bộ MIIT tổ chức các chuyến tham quan bảo tàng, công trình kỹ thuật, triển lãm nghệ thuật, từ đó giúp sinh viên không chỉ hiểu sâu về chuyên ngành, mà còn hội nhập văn hóa Nga – một điều cần thiết đối với mọi du học sinh.
Bên cạnh đó, công tác phát triển Đảng cũng được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ. Đảng viên mới được lựa chọn là những cá nhân ưu tú, không chỉ học giỏi mà còn có đạo đức, lối sống chuẩn mực, tích cực tham gia phong trào. “Việc bình xét kết nạp được thực hiện công khai, dân chủ, mọi người đều phải ‘tâm phục, khẩu phục’” – anh Thuận khẳng định.
Những đảng viên trẻ từ “vườn ươm” MIIT
Một trong những ví dụ điển hình là Vũ Quỳnh Như – đảng viên trẻ thuộc Chi bộ MIIT, hiện là sinh viên ngành Luật Kinh tế quốc tế. Với kết quả học tập xuất sắc và nhiệt huyết trong phong trào thanh niên, Như đã được kết nạp Đảng hồi tháng 4/2024. Cô bày tỏ cảm xúc: “Được lựa chọn và giúp đỡ, bồi dưỡng, em tự nhủ phải luôn sống và phấn đấu không ngừng, sao cho xứng đáng một đảng viên”.
Tại lễ kết nạp, Chi bộ MIIT còn trao tặng cuốn Điều lệ Đảng cho các đảng viên mới – như một biểu tượng của kỳ vọng và trách nhiệm. Đây là nét riêng thể hiện sự trân trọng của tổ chức Đảng đối với thế hệ trẻ tại Nga – những người đang được du học Nga trong giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng.
Thúc đẩy phong trào Đoàn, Hội sinh viên ở Nga
Không dừng lại ở công tác Đảng, anh Thuận còn là một trong những người đặt nền móng cho sự hình thành tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam tại Nga. Sau thời gian dài nỗ lực tập hợp, đến tháng 12/2023, Hội chính thức được thành lập, và Đại hội lần thứ I được tổ chức vào tháng 3/2024. Anh Lê Huỳnh Đức – nghiên cứu sinh tại Học viện Hành chính Công và Kinh tế Quốc dân trực thuộc Tổng thống Nga (RANEPA) – được bầu làm Chủ tịch Hội nhiệm kỳ 2024–2026.
Theo anh Thuận, Nga hiện là địa bàn duy nhất có đầy đủ tổ chức Đảng, Đoàn và Hội sinh viên. Đây là khu vực trọng điểm trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các chương trình học bổng Nga. Vì vậy, sự ra đời của Hội mang ý nghĩa lịch sử, đặc biệt trong năm 2024 – đánh dấu 70 năm Nhà nước Việt Nam chính thức gửi sinh viên sang Nga học tập.

Hội Sinh viên đã nhanh chóng triển khai nhiều hoạt động sôi nổi như giao lưu thể thao, văn nghệ, các buổi tọa đàm về biển đảo, dạy tiếng Việt cho thế hệ thiếu nhi, chiếu phim lịch sử cách mạng… góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
Kỳ vọng vào chiến lược sử dụng hiệu quả sinh viên sau khi du học
Đánh giá về định hướng lâu dài trong việc đào tạo và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực từng du học Nga, anh Trần Phú Thuận cho rằng: “Liên bang Nga là một trong những nước chủ chốt đào tạo sinh viên cho Việt Nam. Để tận dụng nguồn tài nguyên này, sau khi tốt nghiệp, về nước, họ cần được định hướng, hướng dẫn cụ thể để tìm được công việc, môi trường phù hợp, đóng góp hiệu quả cho đất nước. Hy vọng, Nhà nước có kế hoạch rõ ràng, cụ thể để sử dụng hiệu quả sinh viên được cử sang Nga học tập.”
Thực tế cho thấy, nhiều cựu du học sinh Nga đã có những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp phát triển đất nước, trong đó có những tên tuổi như nhạc sĩ Bùi Công Duy, nhạc trưởng Trần Nhật Minh, hay nhà giáo Đỗ Phương Mai – những “hạt giống đỏ” trưởng thành từ hệ thống đại học Nga và đã trở về phụng sự tổ quốc.
Trong thời kỳ hội nhập, công tác Đảng ở ngoài nước ngày càng được quan tâm. Việc ban hành các hướng dẫn thí điểm về sinh hoạt Đảng trực tuyến của Trung ương Đảng, Đảng ủy Bộ Ngoại giao trong thời gian gần đây đã tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức đảng tại các địa bàn như Nga triển khai hiệu quả nhiệm vụ chính trị, trong đó có công tác phát triển đảng viên từ đội ngũ du học sinh – những người đang góp phần kết nối trí tuệ toàn cầu với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nguồn tin: Báo Tuổi trẻ thủ đô



