Nhịp cầu bền vững vun đắp quan hệ hữu nghị Việt – Nga

Là những thế hệ trưởng thành từ hệ thống giáo dục Liên Xô và Liên bang Nga, các cựu du học sinh Việt Nam không chỉ là lực lượng trí thức quan trọng phục vụ công cuộc phát triển đất nước, mà còn là cầu nối tin cậy, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc. Trong bối cảnh quan hệ Việt – Nga đang ngày càng phát triển toàn diện, vai trò của đội ngũ cựu sinh viên từng theo học bổng Nga, đặc biệt từ các đại học Nga danh tiếng, tiếp tục được ghi nhận như một nền tảng quan trọng trong chính sách đối ngoại nhân văn của Việt Nam.

Mối quan hệ Việt – Nga được xây dựng từ nền tảng giáo dục bền chặt

Ngay từ những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám, quan hệ giữa Việt Nam và Liên Xô đã được xác lập và phát triển không ngừng. Ngày 30/1/1950, Liên Xô chính thức công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục – một trong những trụ cột vững chắc của quan hệ song phương. Từ những năm 1950 đến nay, hơn 50.000 sinh viên, cán bộ Việt Nam đã được đào tạo tại các đại học Nga (trước đây là Liên Xô), phần lớn thông qua các chương trình học bổng toàn phần do nhà nước Nga cấp.

Lớp lớp sinh viên Việt Nam tốt nghiệp tại Nga sau khi về nước đã trở thành những chuyên gia đầu ngành trong nhiều lĩnh vực: khoa học, kỹ thuật, giáo dục, quốc phòng, ngoại giao. Nhiều người hiện đang đảm nhiệm các vị trí trọng yếu trong bộ máy chính quyền, các viện nghiên cứu, trường đại học, và cả lĩnh vực kinh tế tư nhân. Những người từng theo du học Nga không chỉ là nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn là những “sứ giả nhân dân”, thấm đẫm tinh thần hữu nghị Việt – Nga, có khả năng gắn kết các thế hệ mới thông qua các hoạt động giao lưu, hợp tác.

Các chương trình học bổng tiếp nối hành trình hợp tác nhân văn

Sau khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga tiếp tục duy trì và mở rộng các chương trình học bổng chính phủ dành cho sinh viên Việt Nam. Hiện nay, mỗi năm có khoảng 250 suất học bổng Nga được cấp cho sinh viên Việt Nam theo diện học bổng hiệp định, trải dài từ bậc đại học đến sau đại học. Đây là một trong những cơ hội quý giá để sinh viên Việt Nam tiếp cận hệ thống giáo dục tiên tiến, giàu truyền thống, đặc biệt trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ thông tin, năng lượng, y học, ngôn ngữ và văn hóa Nga.

Học tập tại các đại học Nga, sinh viên không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn được rèn luyện trong môi trường quốc tế năng động, giàu bản sắc, tăng cường năng lực sử dụng tiếng Nga – một trong những ngôn ngữ quan trọng trong giao lưu quốc tế. Tiếng Nga ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh cho sinh viên Việt Nam trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu đa dạng hóa, đặc biệt ở các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ cao.

Hội cựu sinh viên Nga: Gắn kết, tiếp nối, lan tỏa giá trị

Các Hội cựu sinh viên Việt Nam từng học tập tại Nga đã hình thành và phát triển vững mạnh trong nhiều năm qua. Đây không chỉ là nơi kết nối tình đồng môn, mà còn là diễn đàn trao đổi học thuật, hợp tác nghề nghiệp, và đặc biệt là nơi gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa, giáo dục của Nga tại Việt Nam. Các hội này có vai trò quan trọng trong việc củng cố mối quan hệ nhân dân hai nước, đóng góp thiết thực vào các hoạt động đối ngoại nhân dân và ngoại giao văn hóa.

Năm 2023, Diễn đàn học viên nước ngoài tốt nghiệp các trường đại học Liên Xô và Nga đã được tổ chức tại Hà Nội, quy tụ đông đảo đại biểu từ cả hai nước. Diễn đàn không chỉ là dịp tri ân một chặng đường lịch sử hữu nghị, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết, hợp tác toàn diện Việt – Nga trong giai đoạn mới. Trong bài phát biểu tại sự kiện, các đại diện hai bên đều nhấn mạnh vai trò chiến lược của đội ngũ cựu sinh viên trong việc thúc đẩy hợp tác liên kết giáo dục, khoa học, và giao lưu nhân dân giữa hai nước.

Hợp tác toàn diện mở rộng: từ giáo dục đến quốc phòng và công nghệ

Quan hệ Việt – Nga hiện nay không chỉ giới hạn trong giáo dục – đào tạo, mà đã mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực như quốc phòng, khoa học – công nghệ và kinh tế. Hai bên duy trì cơ chế đối thoại chiến lược quốc phòng cấp cao, cùng nhiều chương trình hợp tác nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, y tế và năng lượng. Đây là nền tảng để nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam, trong đó có sự đóng góp đáng kể từ các chuyên gia từng được đào tạo tại Nga thông qua học bổng nhà nước.

Đại sứ Nga tại Việt Nam, ông Gennady Bezdetko, từng phát biểu: “Quan hệ Việt – Nga là mối quan hệ tin cậy, sâu sắc và phát triển toàn diện, trong đó hợp tác giáo dục và đào tạo đóng vai trò chiến lược trong định hướng lâu dài của hai quốc gia”.

Xây dựng thế hệ kế cận – tiếp lửa cho tình hữu nghị

Trước yêu cầu phát triển mới, việc phát huy vai trò của các cựu du học sinh Nga và đồng thời xây dựng đội ngũ sinh viên kế cận có khát vọng, năng lực và tinh thần gắn bó với nước Nga là nhiệm vụ mang tính chiến lược. Các chương trình học bổng Nga, đặc biệt là dạng học bổng 1 phía do Chính phủ Nga cấp, là công cụ hiệu quả giúp Việt Nam chủ động trong việc đào tạo đội ngũ cán bộ trẻ có trình độ cao, phục vụ các lĩnh vực ưu tiên quốc gia.

Việc nâng cao trình độ tiếng Nga, xây dựng mạng lưới sinh viên – cựu sinh viên, tổ chức các chương trình hợp tác giáo dục và giao lưu văn hóa song phương là những giải pháp thiết thực để tiếp nối và lan tỏa mối quan hệ hữu nghị sâu sắc giữa hai dân tộc. Đây cũng là cách để Việt Nam không chỉ giữ vững truyền thống quý báu trong hợp tác giáo dục, mà còn khẳng định vị thế quốc gia trong quan hệ quốc tế hiện đại.

Nguồn tin: duhocnga.org