Việt Nam và Nga là các đối tác đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục

Giữa dòng chảy hội nhập ngày càng sâu rộng, hợp tác giáo dục quốc tế đã và đang trở thành một trong những trụ cột then chốt thúc đẩy quan hệ giữa các quốc gia. Với Việt Nam và Liên bang Nga – hai đất nước có mối quan hệ hữu nghị lâu dài – giáo dục không đơn thuần là một lĩnh vực ưu tiên, mà còn là cầu nối gắn kết thế hệ trẻ, tạo dựng sự hiểu biết, hợp tác và phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Việt Nam cuối tháng 11/2024, các nhà lãnh đạo hàng đầu của Liên bang Nga đã nhấn mạnh cam kết lâu dài trong việc gia tăng hỗ trợ giáo dục cho sinh viên Việt Nam thông qua nhiều chương trình học bổng Nga, đặc biệt là học bổng hiệp định và học bổng chính phủ dành riêng cho các đối tác chiến lược như Việt Nam.

Việt Nam luôn được ưu tiên là đối tác đặc biệt của Nga trong giáo dục

Ngày 28/11/2024, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội đã tổ chức một buổi họp báo trọng điểm đã được tổ chức nhằm trao đổi sâu về các hướng đi mới trong quan hệ hợp tác giáo dục và văn hóa giữa Việt Nam và Nga. Dẫn đầu đoàn công tác là ông Evgeny Alexandrovich Primakov, Giám đốc Cơ quan Hợp tác Liên bang Nga Rossotrudnichestvo. Đồng chủ trì sự kiện còn có ông Ivan Sergeevich Nesterov – Đại biện lâm thời Nga tại Việt Nam và ông Alexander Sergeevich Alimov – Vụ trưởng Vụ Hợp tác Nhân văn đa phương, Bộ Ngoại giao Liên bang Nga.

Tại buổi họp, ông Primakov nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những đối tác chiến lược và ưu tiên hàng đầu của Nga trong lĩnh vực giáo dục quốc tế. Hiện mỗi năm, Nga dành 1000 suất học bổng cho sinh viên Việt Nam, chỉ xếp sau Belarus – một con số thể hiện rõ sự quan tâm đặc biệt và dài hạn trong chiến lược đào tạo nhân lực giữa hai nước. Đây là những suất học bổng nhà nước thuộc hệ thống học bổng chính phủ Nga cho các ngành mũi nhọn, đặc biệt phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Du học Nga là cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và văn hóa

Với khoảng 360.000 sinh viên quốc tế đang theo học tại hơn 700 trường đại học Nga, hệ thống giáo dục đại học tại đây được đánh giá là một trong những nền giáo dục có chất lượng cao, có thế mạnh đặc biệt ở các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, năng lượng và y học. Đáng chú ý, nhiều sinh viên Việt Nam theo học bổng Nga đã lựa chọn các chuyên ngành như công nghệ thông tin, năng lượng nguyên tử, dầu khí và y tế – những ngành nghề đang được Việt Nam chú trọng đầu tư phát triển.

Không dừng lại ở đó, Nga còn chủ động phối hợp với các cơ sở giáo dục của Việt Nam để tổ chức các chương trình liên kết đào tạo, phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Qua đó, sinh viên không chỉ được tiếp cận kiến thức chuyên sâu từ các chuyên gia đầu ngành mà còn có cơ hội trải nghiệm môi trường học tập quốc tế, phát triển các kỹ năng mềm, ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nga – vốn ngày càng được xem là một lợi thế trong giao lưu và hợp tác đa ngành.

Từ giáo dục đến chiến lược nhân văn và khoa học

Chuyến thăm của đoàn công tác Nga không chỉ tập trung vào giáo dục mà còn mở rộng ra các lĩnh vực hợp tác nhân văn và khoa học. Đoàn đã có nhiều buổi làm việc với các cơ quan chủ chốt của Việt Nam như Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban Văn hóa – Giáo dục của Quốc hội và Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam. Tại đây, hai bên đã thảo luận nhiều chương trình hợp tác trong nghiên cứu khoa học, công nghệ cao và năng lượng nguyên tử.

Rossotrudnichestvo – cơ quan phụ trách các chương trình học bổng và hợp tác quốc tế của Nga – hiện đang tích cực làm việc với Tập đoàn Năng lượng Hạt nhân Quốc gia Nga nhằm phát triển chương trình đào tạo chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng xanh và công nghệ cao tại Nga. Đây sẽ là cơ hội quý giá để các học viên Việt Nam tiếp cận với hệ thống kiến thức tiên tiến, sau đó quay trở lại đóng góp vào quá trình hiện đại hóa trong nước.

Kỷ niệm 30 năm quan hệ hữu nghị là cột mốc mở ra hợp tác sâu sắc hơn

Năm 2024 đánh dấu 30 năm ký kết Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ hữu nghị Việt – Nga (1994–2024) và 74 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Trong bối cảnh đầy ý nghĩa này, ông Primakov một lần nữa khẳng định: “Việt Nam là bạn, là đối tác chiến lược lâu đời của Nga. Quan hệ giữa hai dân tộc đã được xây dựng bằng sự gắn bó lâu dài, từ thời kỳ Liên Xô cũ đến hiện nay. Chúng tôi luôn ưu tiên thúc đẩy hợp tác giáo dục và nhân văn với Việt Nam, vì đó là nền tảng của sự hiểu biết và phát triển bền vững.”

Quan điểm này cũng được ông Ivan Sergeevich Nesterov tái khẳng định khi cho rằng, quan hệ Việt – Nga đang ngày càng phát triển toàn diện không chỉ trong chính trị, kinh tế, mà đặc biệt trong giáo dục và đào tạo – yếu tố then chốt để chuẩn bị cho tương lai.

Hướng đến một thế hệ mới biết tiếng Nga và hiểu nước Nga

Trong bối cảnh ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam có nhu cầu du học Nga, việc thúc đẩy giảng dạy tiếng Nga tại các trường học trong nước cũng đang được các bên quan tâm triển khai. Hiện tiếng Nga đang được giảng dạy tại khoảng 40 cơ sở giáo dục ở Việt Nam, chủ yếu trong các trường chuyên và học viện quân đội. Việc đầu tư vào việc học tiếng Nga không chỉ phục vụ cho mục tiêu học thuật, mà còn giúp sinh viên Việt Nam hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, văn hóa và con người Nga – những yếu tố không thể thiếu trong một hành trình học tập dài hạn.

Giữa thế kỷ XXI, khi công nghệ và giáo dục trở thành sức mạnh mềm của mỗi quốc gia, việc mở rộng các chương trình học bổng hiệp định, tăng cường hợp tác giáo dục – khoa học – văn hóa là bước đi chiến lược để hai đất nước như Việt Nam và Nga tiếp tục phát triển mối quan hệ bền vững. Các học bổng nhà nước Nga không chỉ là phần thưởng học thuật, mà còn là lời mời gọi đầy thiện chí từ một quốc gia có nền giáo dục lâu đời, luôn sẵn sàng chào đón thế hệ trẻ Việt Nam đến học tập, nghiên cứu và trưởng thành.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chính phủ, trường đại học, tổ chức giáo dục và sinh viên hai nước đang góp phần hình thành một nền tảng hợp tác không chỉ mang tính giáo dục, mà còn là biểu tượng cho một tình hữu nghị bền chặt, trường tồn.