Cùng nhau kiến tạo tương lai với Học bổng Nga!
Khám phá cơ hội và vững bước vào tương lai với Học bổng du học Liên bang Nga.
Ngày 1/11/2025, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế 2025 với chủ đề “Dạy – học và nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa Nga tại Việt Nam”. Sự kiện diễn ra theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến qua nền tảng Zoom Meeting, nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga. Hội thảo quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ Việt Nam và Liên bang Nga, tạo nên diễn đàn học thuật trao đổi về các vấn đề giảng dạy, nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa Nga trong bối cảnh mới. Sự kiện không chỉ ghi nhận những thành tựu của ngành Nga học tại Việt Nam mà còn mở rộng cơ hội hợp tác học thuật, nghiên cứu và giao lưu văn hóa giữa các cơ sở giáo dục của hai nước.
Dấu mốc 70 năm và vai trò của ngành Nga học
Tham dự hội thảo, về phía Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội có Phó Hiệu trưởng Hoa Ngọc Sơn, Phó Hiệu trưởng Lâm Quang Đông, Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga Phạm Dương Hồng Ngọc cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị. Về phía khách mời có Phó Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Ivan Sergeevich Nesterov, các diễn giả, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia đến từ nhiều cơ sở đào tạo trên thế giới. Sự kiện cũng thu hút đông đảo học viên cao học, nghiên cứu sinh và học giả tham dự.
Phát biểu khai mạc, Phó Hiệu trưởng Hoa Ngọc Sơn nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của hội thảo khi được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga. Ông cho rằng đây là cột mốc quan trọng ghi dấu chặng đường dài với nhiều đóng góp nổi bật trong đào tạo, nghiên cứu và lan tỏa văn hóa Nga tại Việt Nam.
Ông Hoa Ngọc Sơn nhận định: “Trong bối cảnh đất nước đang tiến hành cải cách, đặc biệt là với nhiều quyết sách lớn mang tầm chiến lược trong nghiên cứu khoa học và giáo dục đào tạo ra đời, chúng ta đang nắm giữ những cơ hội hiếm có để cùng nhau bứt phá và phát triển mạnh mẽ.” Bên cạnh đó, ông cũng đề cao vai trò của tiếng Nga trong bức tranh đa dạng của giáo dục quốc tế, khi nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam vẫn lựa chọn ngôn ngữ này như một cầu nối để tiếp cận tri thức, khoa học và văn hóa thế giới.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Ivan Sergeevich Nesterov bày tỏ niềm vinh dự khi tham dự hội thảo nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga. Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc duy trì và phát triển ngành Nga học tại Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần củng cố mối quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai quốc gia.
Phó Đại sứ cũng gửi lời tri ân tới các nhà Nga ngữ học Việt Nam, những người đã và đang đóng góp cho công tác giảng dạy, nghiên cứu và truyền cảm hứng cho các thế hệ sinh viên theo học tiếng Nga. Ông bày tỏ kỳ vọng những nỗ lực chung giữa các cơ sở giáo dục của hai nước sẽ tiếp tục mở ra nhiều cơ hội hợp tác học thuật và giao lưu văn hóa sâu rộng hơn trong tương lai.
Các tham luận nhìn từ lịch sử đến môi trường số
Mở đầu phiên toàn thể, Nhà giáo Ưu tú Vũ Thế Khôi, Trường Đại học Hà Nội, trình bày báo cáo “Trang sử bị lãng quên của ngành Nga học tại Việt Nam”. Tham luận gợi lại quá trình hình thành và phát triển của ngành Nga học, đồng thời tri ân những đóng góp của các thế hệ giảng viên và học giả trong việc xây dựng nền tảng giao lưu văn hóa Việt – Nga.
Báo cáo tái hiện một giai đoạn lịch sử nhiều ý nghĩa của ngành Nga học, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ghi nhận, bảo tồn và phát huy di sản học thuật do các thế hệ đi trước xây dựng. Kết thúc phần trình bày, ông đã trao tặng một số tác phẩm của mình cho Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nga cũng như Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội.
Tiếp nối chương trình, giảng viên Britov Igor Viktorovich đến từ Đại học Nghiên cứu Quốc gia “Trường Kinh tế cao cấp” trình bày báo cáo “Bản dịch tiếng Nga các tác phẩm văn học nghệ thuật Việt Nam của các nhà Nga ngữ học Việt Nam phản ánh sự khác biệt về loại hình và văn hóa giữa hai ngôn ngữ”.
Thông qua việc phân tích các bản dịch và những tác phẩm tiêu biểu như “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, “Đoạn trường tân thanh – Truyện Kiều”, báo cáo tập trung tái hiện hình ảnh Việt Nam qua ngôn từ, đồng thời so sánh các đặc trưng văn hóa, thẩm mỹ và tư duy nghệ thuật của hai dân tộc. Những ví dụ cụ thể giúp người tham dự nhận thấy rõ sự khác biệt giữa hai nền văn hóa, trong đó dịch thuật được nhìn nhận không chỉ là công cụ ngôn ngữ mà còn là cầu nối giữa các giá trị văn hóa.
Khép lại phiên toàn thể là báo cáo chung của PGS. TSKH Boguslavskaya Vera Vasilevna, TS. Ratnikova Albertina Germanovna thuộc Viện Tiếng Nga quốc gia mang tên A.S. Pushkin và TS. Khuông Thị Thu Trang, giảng viên Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội.
Tham luận “Thế giới quan ngôn ngữ Nga và Việt Nam trong các bài nhận xét, đánh giá trên Internet: nghiên cứu đối chiếu” tập trung nghiên cứu sự giao thoa giữa hai ngôn ngữ trong môi trường trực tuyến. Nhóm tác giả phân tích hàng nghìn mẫu ngôn ngữ được người trẻ Việt Nam và Nga sử dụng trên mạng xã hội, báo điện tử và các diễn đàn ngôn ngữ học, qua đó chỉ ra những thay đổi đáng chú ý trong cách tư duy, biểu đạt và tiếp nhận văn hóa thông qua ngôn từ.
Thảo luận chuyên sâu và các hướng nghiên cứu mới
Sau các tham luận chính, phần hỏi đáp diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi liên quan đến giảng dạy tiếng Nga, dịch thuật và giao lưu văn hóa Việt – Nga. Các diễn giả và người tham dự đã trao đổi thẳng thắn, cởi mở, mang đến nhiều góc nhìn mới cho công tác nghiên cứu và giảng dạy tiếng Nga trong bối cảnh hiện nay.
Tiếp đó, hội thảo được chia thành ba tiểu ban chuyên đề song song gồm: “Công nghệ hiện đại và đổi mới trong giảng dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ”; “Nghiên cứu và giảng dạy ngôn ngữ, văn hóa và văn học Nga”; và “Hợp tác giáo dục Việt – Nga và đào tạo tiếng Nga chuyên ngành”.
Tại các tiểu ban, hơn 20 báo cáo khoa học của các giảng viên và nghiên cứu sinh trong và ngoài nước đã được trình bày. Nhiều tham luận gợi mở những hướng tiếp cận mới trong giảng dạy tiếng Nga, khai thác các giá trị văn học nghệ thuật Nga trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời nhấn mạnh vai trò của ngôn ngữ như cầu nối giữa hai nền văn hóa.
Các phiên trao đổi và phản biện học thuật diễn ra trong không khí cởi mở, góp phần lan tỏa niềm đam mê nghiên cứu và tạo điều kiện để các nhà khoa học, giảng viên và học viên chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn. Hội thảo trở thành diễn đàn kết nối cộng đồng nghiên cứu Nga học, đồng thời thúc đẩy hợp tác học thuật giữa các cơ sở đào tạo của Việt Nam và Liên bang Nga.
