Hội nghị lần thứ sáu của Ủy ban hợp tác Việt-Nga

Ngày 2/12/2025, tại Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam ở Hà Nội, phiên họp lần thứ sáu của Ủy ban Hợp tác Việt Nam – Nga về giáo dục, khoa học và công nghệ đã diễn ra với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, cơ sở giáo dục đại học, tổ chức nghiên cứu và các chuyên gia của hai nước. Cuộc họp nhằm đánh giá kết quả hợp tác trong thời gian qua, đồng thời xác định các định hướng chiến lược cho giai đoạn tiếp theo.

Bên cạnh việc thảo luận các chương trình nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo, hai bên cũng ký kết nhiều văn kiện hợp tác mới, mở rộng cơ hội cho sinh viên, giảng viên và các nhà khoa học. Sự kiện tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục, khoa học và công nghệ trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Đánh giá kết quả hợp tác trong giáo dục và nghiên cứu khoa học

Phiên họp được tổ chức với sự phối hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam.

Tham dự sự kiện có Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga Konstantin Mogilevsky, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Lê Xuân Định, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Lê Quân, cùng đại diện các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội.

Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang được Việt Nam xác định là động lực quan trọng để phát triển năng lực sản xuất hiện đại, phục vụ các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Ông cho biết trong Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045, Chính phủ Việt Nam coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là “đột phá chiến lược” và là “động lực chính” để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả cũng như năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Về phía Nga, Thứ trưởng Konstantin Mogilevsky đánh giá cao những kết quả hợp tác đạt được trong thời gian qua, đặc biệt trong các lĩnh vực sinh học, sinh thái học, hóa học và khoa học vật liệu.

Ông cho biết Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga, với sự tham gia của 57 tổ chức thành viên, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các chương trình nghiên cứu chung và đã triển khai chương trình nghiên cứu mới kéo dài 5 năm. Trong năm 2025, trung tâm đã thực hiện hai chuyến khảo sát khoa học quy mô lớn trên các tàu nghiên cứu “Akademik Oparin” và “Akademik Lavrentyev”.

Để tăng cường năng lực nghiên cứu, tháng 5/2025, Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga đã được bàn giao tàu nghiên cứu khoa học mới mang tên “Giáo sư Gagarinsky”, qua đó mở rộng khả năng hợp tác nghiên cứu khoa học trên vùng biển Việt Nam.

Giáo dục tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ hai nước

Tại phiên họp, hai bên dành nhiều thời gian thảo luận về các chương trình hợp tác giáo dục, trao đổi học thuật và đào tạo nguồn nhân lực. Hiện nay, Nga đang tiếp nhận hơn 3.300 sinh viên Việt Nam theo học, trong đó khoảng 1.000 sinh viên mỗi năm được cấp học bổng.

Các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên và thực tập học thuật giữa các trường đại học hai nước tiếp tục được mở rộng, góp phần hình thành mô hình hợp tác đại học hiện đại và hiệu quả hơn.

Sự quan tâm của thanh niên Việt Nam đối với giáo dục Nga cũng tiếp tục gia tăng. Theo thông tin được nêu tại cuộc họp, dù chỉ tiêu học bổng Nga dành cho năm học tới là 1.000 suất nhưng đã có hơn 3.000 hồ sơ đăng ký từ phía Việt Nam.

Ông Vladimir Vladimirovich Murashkin, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, nhấn mạnh vai trò của công tác hướng nghiệp, các triển lãm giáo dục và việc tăng cường quan hệ đối tác giữa các cơ sở đào tạo trong việc hỗ trợ người trẻ lựa chọn ngành nghề phù hợp.

Trong khuôn khổ thảo luận, các đại biểu cũng đề cập đến việc thúc đẩy tiếng Nga tại Việt Nam, mở rộng các dự án giáo dục chung và tạo thêm cơ hội cho sinh viên, giảng viên của hai nước tham gia các chương trình trao đổi học thuật.

Mở rộng hợp tác công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực

Đối với giai đoạn tới, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề xuất hai bên sớm triển khai tuyển chọn các dự án nghiên cứu chung ngay từ năm 2025, ưu tiên các lĩnh vực thuộc 11 nhóm công nghệ chiến lược đã được Chính phủ Việt Nam xác định.

Việt Nam mong muốn tăng cường trao đổi và chuyển giao công nghệ với Nga trong các lĩnh vực mà Nga có thế mạnh như vật liệu tiên tiến, năng lượng mới, năng lượng sạch và tiết kiệm tài nguyên, công nghệ thông tin và viễn thông, công nghệ nano, tự động hóa, cơ khí chế tạo và trí tuệ nhân tạo.

Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đề xuất tăng cường kết nối giữa các hệ sinh thái khởi nghiệp của hai nước. Phía Việt Nam mong muốn chia sẻ thông tin về các doanh nghiệp khởi nghiệp và các vườn ươm công nghệ để phía Nga đánh giá, tìm kiếm các dự án có tiềm năng phát triển sản phẩm phục vụ thị trường của cả hai nước.

Việt Nam cũng đề nghị phía Nga giới thiệu các đối tác có thể hợp tác với Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC), đồng thời tham gia tích cực hơn vào các sự kiện khởi nghiệp chung, trong đó có Techfest Vietnam – diễn đàn khởi nghiệp thường niên lớn nhất của Việt Nam.

Đối với hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề xuất phía Nga xem xét giới thiệu một tổ chức có chức năng tương tự Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia Việt Nam nhằm tăng cường trao đổi kinh nghiệm và xây dựng cơ chế hợp tác trong tài trợ, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, Việt Nam đề nghị Nga hỗ trợ phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, mở rộng các chương trình bồi dưỡng chuyên môn về năng lượng hạt nhân và an toàn bức xạ. Việt Nam cũng mong muốn tăng cường các chương trình thực tập cho cán bộ tại các doanh nghiệp hàng đầu của Nga, đẩy mạnh công tác truyền thông về năng lượng nguyên tử, hỗ trợ dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, vật lý hạt nhân, vật lý vũ trụ và công nghệ máy gia tốc.

Kết thúc phiên họp, hai bên đã ký Biên bản phiên họp lần thứ sáu của Ủy ban Hợp tác Việt Nam – Nga về giáo dục, khoa học và công nghệ, đồng thời trao đổi nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa các tổ chức của hai nước.

Các văn kiện được trao đổi gồm lộ trình hợp tác giữa Đại học Quốc gia St. Petersburg và Đại học Hà Nội; nghị định thư về trao đổi sinh viên giữa hai trường; thỏa thuận hợp tác học thuật và nghiên cứu khoa học; cùng biên bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực trắc địa, bản đồ giữa Đại học Quốc gia Địa chất và Bản đồ Moscow với cơ quan chuyên ngành của Việt Nam.

Hai bên thống nhất tiếp tục triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được, hướng tới tạo bước phát triển mới trong hợp tác giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Liên bang Nga.