Trong tháng 8/2026, nhóm sinh viên Đại học Công nghệ Sinh học Nga ROSBIOTECH đã tham gia nghiên cứu thực địa tại Đồng bằng sông Cửu Long, trực tiếp lấy mẫu thủy sinh và khảo sát khả năng thích nghi của các loài cá trước những thay đổi của môi trường. Chuyến đi là một phần trong hoạt động nghiên cứu về hệ sinh thái sông Mekong mà trường đang triển khai cùng các đối tác Việt Nam và Nga.
Từ giảng đường ROSBIOTECH đến thực địa Đồng bằng Mekong
Tham gia đoàn nghiên cứu của Đại học Công nghệ Sinh học Nga ROSBIOTECH có Varvara Fedorova, sinh viên năm 3 ngành Sinh học; Phó giáo sư Elena Slynko thuộc Khoa Sinh thái sinh học và An toàn sinh học; cùng nghiên cứu sinh Lê Quang Mẫn. Chuyến đi tập trung vào chủ đề “Hệ sinh thái sông Mekong trong điều kiện biến đổi khí hậu toàn cầu và tác động của con người”.
Tại Cần Thơ, đoàn bước vào giai đoạn nghiên cứu thực địa trên hệ thống sông Mekong. Từ một tàu cá nhỏ, nhóm sử dụng phương pháp kéo lưới để thu mẫu thủy sinh, cho phép khảo sát cả khu vực gần đáy và các tầng trong cột nước. Ngoài những loài nằm trong kế hoạch nghiên cứu, các mẫu vật ngoài dự kiến nhưng có giá trị khoa học cũng được thu thập để bổ sung bộ sưu tập phục vụ nghiên cứu.
Sau Cần Thơ, đoàn tiếp tục di chuyển về phía nam, tới khu vực gần nơi dòng Mekong đổ ra biển. Đây là vùng chuyển tiếp chịu tác động đồng thời của nước ngọt từ sông và nước mặn từ biển, tạo điều kiện để nhóm nghiên cứu khảo sát tính mềm dẻo sinh thái và khả năng thích nghi của cá trước thay đổi về độ mặn và thủy động lực.
Với sinh viên ngành Sinh học như Varvara Fedorova, chuyến đi cho thấy hoạt động đào tạo tại ROSBIOTECH có thể mở rộng từ phòng học và phòng thí nghiệm tới nghiên cứu thực địa quốc tế. Sinh viên không chỉ quan sát công việc của các nhà khoa học mà trực tiếp tham gia những công đoạn của quá trình thu thập mẫu và dữ liệu tại một hệ sinh thái cụ thể.

Từ mẫu vật ngoài thực địa đến nghiên cứu đa dạng di truyền
Hoạt động năm 2026 tiếp nối những nghiên cứu ROSBIOTECH đã triển khai tại Đồng bằng Mekong. Trong các công trình trước đó, nhóm của trường cùng các đối tác đã nghiên cứu những quần thể cá thuộc hai nhóm Pangasius và Plotosus, trong đó có phân tích đa dạng di truyền.
Công việc này được triển khai với sự tham gia của Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga và Viện Sinh học Biển phương Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Việc kết hợp khảo sát thực địa với phân tích quần thể và dữ liệu di truyền cho phép nhóm nghiên cứu tiếp cận đa dạng sinh học Mekong ở nhiều cấp độ, thay vì chỉ thống kê các loài xuất hiện trong khu vực.
Đặc điểm của Đồng bằng Mekong cũng khiến khu vực trở thành một địa bàn phù hợp để nghiên cứu khả năng thích nghi của sinh vật. Khi đoàn di chuyển từ khu vực Cần Thơ xuống vùng cửa sông, điều kiện môi trường thay đổi theo sự tương tác giữa dòng nước ngọt và nước biển. Những mẫu vật thu được ở các khu vực khác nhau có thể phục vụ việc xem xét cách các quần thể cá phản ứng trước biến động về độ mặn và điều kiện thủy văn.
Đối với học sinh, sinh viên Việt Nam đang tìm hiểu ngành Sinh học, Công nghệ sinh học hoặc cân nhắc du học Nga, những hoạt động này cung cấp một hình dung cụ thể hơn về công việc nghiên cứu trong lĩnh vực. Nghiên cứu đa dạng sinh học không chỉ diễn ra trước thiết bị trong phòng thí nghiệm, mà có thể bắt đầu từ việc xuống thực địa, lựa chọn địa điểm lấy mẫu, thu thập sinh vật và ghi nhận điều kiện môi trường trước khi chuyển sang các bước phân tích chuyên sâu.

Nghiên cứu Mekong trong hợp tác khoa học Việt – Nga
Chuyến thực địa không phải một hoạt động riêng lẻ của ROSBIOTECH tại Việt Nam. Ngày 1/6/2026, trường và Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga đã làm việc tại Hà Nội về việc phát triển hợp tác khoa học trong hướng nghiên cứu mới về công nghệ sinh học.
Trước đó, vào tháng 3/2026, ROSBIOTECH cũng đề xuất với phía Việt Nam các hướng hợp tác khoa học – kỹ thuật trong lĩnh vực công nghệ sinh học, trong đó hai bên thảo luận những đề tài nghiên cứu chung dự kiến triển khai đến năm 2029. Trong chuyến nghiên cứu tại Việt Nam, đoàn ROSBIOTECH tiếp tục làm việc với lãnh đạo Chi nhánh phía Nam của Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga về các kế hoạch nghiên cứu tiếp theo.
Nhìn từ hoạt động của sinh viên, chuỗi hợp tác này cho thấy một mối liên hệ trực tiếp giữa đào tạo đại học và nghiên cứu quốc tế. Một sinh viên năm 3 có thể tham gia cùng giảng viên và nghiên cứu sinh trong chuyến thực địa, trong khi dữ liệu và mẫu vật thu được lại nằm trong những hướng nghiên cứu đang được các tổ chức khoa học của hai nước cùng triển khai.
Vì vậy, giá trị của chuyến đi không chỉ nằm ở việc sinh viên ROSBIOTECH có cơ hội nghiên cứu tại Việt Nam. Từ lấy mẫu trên sông Mekong, khảo sát vùng nước ngọt – nước mặn đến nghiên cứu các nhóm cá Pangasius và Plotosus, hoạt động thực địa cho thấy hợp tác khoa học có thể trở thành một phần trực tiếp trong quá trình đào tạo sinh viên, đồng thời tạo thêm dữ liệu cho những nghiên cứu dài hạn về đa dạng sinh học và khả năng thích nghi của các hệ sinh thái Mekong.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Văn phòng Du học Nga, 08/2026: duhocnga.org/2026/08/sinh-vien-rosbiotech-nghien-cuu-da-dang-sinh-hoc-dong-bang-mekong/
- Đại học Công nghệ Sinh học Nga ROSBIOTECH, 2026: t.me/rosbiotech_official
- Đại học Công nghệ Sinh học Nga ROSBIOTECH, 01/06/2026: rosbiotech.ru/news/novosti/rosbiotekh-i-tropicheskiy-tsentr-vetnama-prodolzhayut-razvivat-sotrudnichestvo-v-sfere-biotekhnologi/
- Đại học Công nghệ Sinh học Nga ROSBIOTECH, 03/2026: rosbiotech.ru/news/novosti/rosbiotekh-predlozhil-nauchno-tekhnicheskoe-sotrudnichestvo-vetnamu/



