Trong cuộc làm việc ngày 8/9 tại Liên bang Nga, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đề xuất hai nước phối hợp nghiên cứu cơ chế tuyển chọn công dân Việt Nam tham gia Chương trình học bổng Hiệp định do Chính phủ Liên bang Nga cấp. Đề xuất hướng tới lựa chọn thí sinh có năng lực, cam kết học tập cao và gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực của Việt Nam.
Học bổng Hiệp định có thể được tuyển chọn sát hơn với nhu cầu đào tạo
Tại cuộc làm việc, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đánh giá cao sự hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực giáo dục, đặc biệt là việc Liên bang Nga hằng năm dành học bổng cho công dân Việt Nam theo Hiệp định giữa hai Chính phủ. Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, số lượng hồ sơ đăng ký học bổng Nga tại Việt Nam đã tăng mạnh trong những năm gần đây, phản ánh sức hấp dẫn của giáo dục đại học Nga cũng như nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam.
Một nội dung đáng chú ý là đề xuất hai bên phối hợp nghiên cứu cơ chế tuyển chọn công dân Việt Nam tham gia Chương trình học bổng Hiệp định, với kinh phí đối ứng từ phía Việt Nam. Mục tiêu được nêu là thu hút những thí sinh có năng lực và cam kết học tập cao, đồng thời tập trung đào tạo vào những ngành, lĩnh vực mà Việt Nam có nhu cầu phát triển và Liên bang Nga có thế mạnh.
Đối với học sinh, sinh viên đang quan tâm đến du học Nga, điểm cần lưu ý là đây hiện mới là đề xuất nghiên cứu cơ chế tuyển chọn, chưa phải một phương thức tuyển sinh mới đã được ban hành. Các nguồn được công bố chưa đưa ra tiêu chí cụ thể, cách thức xét tuyển, danh mục ngành ưu tiên hay thời điểm áp dụng. Vì vậy, thí sinh vẫn cần theo dõi các thông báo chính thức của từng kỳ tuyển sinh thay vì coi những nội dung đang được hai Bộ trao đổi là quy định đã có hiệu lực.

Nếu được cụ thể hóa, định hướng này cho thấy việc cấp học bổng có thể được gắn chặt hơn với cả năng lực của ứng viên và nhu cầu đào tạo nhân lực. Với phụ huynh và người học, điều đó cũng đặt trọng tâm vào việc lựa chọn ngành học phù hợp, năng lực học tập và cam kết theo đuổi chương trình, thay vì chỉ nhìn vào số lượng chỉ tiêu học bổng.
Hợp tác giáo dục được mở rộng từ đào tạo sang nghiên cứu và phát triển nhân lực
Trao đổi về hợp tác dài hạn, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề xuất hai bên xây dựng lộ trình phát triển hợp tác giáo dục và đào tạo Việt Nam – Liên bang Nga trên cơ sở cụ thể hóa những thỏa thuận đã ký giữa các cơ sở giáo dục đại học. Các trường đại học lớn và mạng lưới đại học Việt – Nga được kỳ vọng đóng vai trò dẫn dắt trong triển khai đào tạo liên kết, xây dựng phòng thí nghiệm chung, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và mở rộng nghiên cứu khoa học.
Về phía Nga, Bộ trưởng Valery Falkov khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác ưu tiên của Liên bang Nga trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Ông cho rằng Năm Hợp tác Khoa học và Giáo dục Việt Nam – Liên bang Nga đã tạo thêm động lực cho việc mở rộng hợp tác giữa các trường đại học hai nước.

Hai Bộ trưởng cũng trao đổi về việc sớm đưa Trung tâm A.X. Pushkin tại Hà Nội vào hoạt động đầy đủ. Theo phía Nga, các điều kiện tổ chức cơ bản đã hoàn tất, Hội đồng quản lý đã được thành lập và công tác kiện toàn đội ngũ giảng viên đang tiếp tục được thực hiện.
Những nội dung này cho thấy trao đổi về học bổng không đứng riêng lẻ mà nằm trong định hướng rộng hơn nhằm kết nối tuyển chọn người học với đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực. Đối với các cơ sở giáo dục Việt Nam, điều này mở ra thêm không gian hợp tác trực tiếp với các trường Nga, nhưng mức độ triển khai cụ thể vẫn phụ thuộc vào các thỏa thuận và cơ chế được hai bên tiếp tục hoàn thiện.
Các nội dung trao đổi tại cuộc làm việc dự kiến tiếp tục được hoàn thiện và đưa vào Biên bản Kỳ họp lần thứ 7 của Ủy ban Hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga về giáo dục, khoa học và công nghệ, dự kiến tổ chức tại Moskva vào cuối tháng 11/2026. Vì vậy, với những người đang quan tâm đến học bổng và du học Nga, ý nghĩa quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại không phải là một chính sách tuyển chọn mới đã xuất hiện, mà là hai nước đang xem xét hướng điều chỉnh để học bổng gắn rõ hơn với chất lượng ứng viên và nhu cầu đào tạo thực tế.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Văn phòng Du học Nga, 09/09/2026: duhocnga.org/2026/09/bo-giao-duc-viet-nga-ban-co-che-hoc-bong-moi/
- Bộ Giáo dục và Đào tạo, 09/09/2026: moet.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop2/thuc-day-hop-tac-giao-duc-viet-nam-lien-bang-nga-trong-giai-doan-moi.html
- Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga, 09/09/2026: t.me/minobrnaukiofficial/20443



