Ngày 8/9 tại Moskva, Không gian Di sản và Kết nối văn hóa Việt – Nga được khai trương tại Đại học Điện ảnh Quốc gia Nga mang tên S.A. Gerasimov (VGIK), đồng thời Những ngày Điện ảnh Việt Nam được tổ chức tại trường. Hai hoạt động cùng làm nổi bật một mối liên hệ kéo dài nhiều thập kỷ giữa VGIK với điện ảnh Việt Nam, từ đào tạo những thế hệ nghệ sĩ đầu tiên đến kết nối các nhà làm phim trẻ hiện nay.
Từ những sinh viên Việt Nam đầu tiên tại VGIK
Sự kiện khai trương Không gian Di sản và Kết nối văn hóa Việt – Nga diễn ra đúng dịp kỷ niệm 70 năm những sinh viên Việt Nam đầu tiên trong lĩnh vực văn hóa được cử sang học tập tại Liên Xô trước đây. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự chương trình trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga.
Địa điểm đặt không gian mang ý nghĩa đặc biệt. Đại học Điện ảnh Quốc gia Nga mang tên S.A. Gerasimov (VGIK) từng đào tạo nhiều đạo diễn, biên kịch, họa sĩ và nhà quay phim Việt Nam thuộc những thế hệ đầu tiên. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, VGIK đã góp phần nuôi dưỡng những thế hệ nghệ sĩ góp phần định hình nền điện ảnh Việt Nam.

Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko cũng nhắc tới những thế hệ sinh viên Việt Nam từng học tại VGIK và sau này trở thành các nghệ sĩ, đạo diễn, họa sĩ, nhà quay phim nổi tiếng. Ông đánh giá họ là những người đặt những viên gạch đầu tiên cho hợp tác đào tạo Việt – Nga trong lĩnh vực văn hóa và nghệ thuật.
Với học sinh, sinh viên Việt Nam quan tâm đến du học Nga trong các ngành điện ảnh và nghệ thuật, lịch sử này cho thấy quan hệ giữa VGIK và Việt Nam không chỉ được hình thành từ những sự kiện giao lưu gần đây. Đằng sau đó là một quá trình đào tạo kéo dài nhiều thập kỷ, trong đó kiến thức và trải nghiệm được các thế hệ học tập tại Liên Xô và Nga mang trở lại Việt Nam và tiếp tục phát triển trong nền điện ảnh, nghệ thuật trong nước.
Điện ảnh kết nối ký ức với thế hệ sáng tạo mới
Cùng thời điểm khai trương Không gian Di sản, Những ngày Điện ảnh Việt Nam được tổ chức tại VGIK với sự tham dự của Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Ngô Phương Ly, Bộ trưởng Văn hóa Nga Olga Lyubimova cùng đại diện giới văn hóa, giáo dục và điện ảnh hai nước. Chương trình bao gồm các buổi chiếu phim, gặp gỡ giữa những người làm điện ảnh và hoạt động dành cho các tác giả trẻ.
Một trong những câu chuyện tạo nên sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại là NSND Ngô Mạnh Lân, thân phụ của bà Ngô Phương Ly. Ông thuộc thế hệ sinh viên Việt Nam đầu tiên tại VGIK, tốt nghiệp xuất sắc năm 1962 và sau này trở thành một trong những người đặt nền móng cho hoạt hình Việt Nam. Trong chương trình tại VGIK, tác phẩm hoạt hình Chú mèo con của ông được trình chiếu.

Các hoạt động điện ảnh tiếp tục trong ngày 9/9. Theo VGIK, chương trình giới thiệu những tác phẩm Việt Nam thuộc nhiều giai đoạn và thể loại, từ phim tài liệu kinh điển đến hoạt hình đương đại. Việc đặt những tác phẩm của các thế hệ khác nhau trong cùng một chương trình giúp hoạt động giao lưu không chỉ nhìn lại di sản mà còn giới thiệu sự tiếp nối của điện ảnh Việt Nam.
Đối với những người quan tâm đến điện ảnh và quan hệ văn hóa Việt – Nga, đây cũng là điểm giao nhau giữa hai hoạt động diễn ra tại VGIK: di sản được lưu giữ thông qua ký ức về các thế hệ đi trước, trong khi điện ảnh tạo điều kiện để ký ức đó tiếp tục được giới thiệu và trao đổi với thế hệ hiện tại.
Từ di sản đào tạo đến kết nối những nhà làm phim trẻ
Tại lễ khai trương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước tiếp tục mở rộng các hoạt động như ngày văn hóa, ngày phim, triển lãm nghệ thuật và diễn đàn sáng tạo. Một nội dung được nhấn mạnh là đào tạo nguồn nhân lực và kết nối thế hệ trẻ, tạo điều kiện để các nhà làm phim trẻ Việt Nam và Nga gặp gỡ, học tập và cùng sáng tạo.
Định hướng này khiến vai trò của VGIK trong quan hệ Việt – Nga có thêm một lớp ý nghĩa. Trường từng là nơi đào tạo những thế hệ góp phần xây dựng điện ảnh Việt Nam, trong khi các hoạt động tháng 9/2026 đặt trọng tâm vào việc chuyển tiếp di sản ấy sang giao lưu nghề nghiệp và sáng tạo giữa những thế hệ mới.

Đối với các cơ sở đào tạo và người hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, nghệ thuật, đây là hướng hợp tác có tính thực chất hơn việc chỉ tổ chức các chương trình giới thiệu văn hóa. Kinh nghiệm đào tạo trong quá khứ, các hoạt động chiếu phim hiện nay và chủ trương tăng cường kết nối nhà làm phim trẻ có thể tạo thành những mắt xích liên tục giữa giáo dục, giao lưu nghề nghiệp và sáng tạo.
Không gian Di sản và Những ngày Điện ảnh Việt Nam vì vậy có thể được nhìn nhận như hai phần của cùng một câu chuyện tại VGIK. Một bên lưu giữ dấu ấn của những thế hệ người Việt từng học tập tại Liên Xô và Nga; bên còn lại đưa các tác phẩm, nghệ sĩ và người làm điện ảnh hôm nay trở lại chính môi trường đào tạo ấy. Sự kết nối giữa di sản, giáo dục và thế hệ sáng tạo mới cũng là cơ sở để quan hệ văn hóa Việt – Nga tiếp tục được duy trì bằng những hoạt động có sự tham gia trực tiếp của người trẻ hai nước.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Văn phòng Du học Nga, 09/09/2026: duhocnga.org/2026/09/khai-truong-khong-gian-di-san-va-ket-noi-van-hoa-viet-nga-tai-vgik/
- Văn phòng Du học Nga, 09/09/2026: duhocnga.org/2026/09/nhung-ngay-phim-viet-nam-tai-dai-hoc-dien-anh-nga-gerasimov/
- Sputnik Việt Nam, 08/09/2026: kevesko.vn/20260908/ngay-dien-anh-viet-nam-khai-mac-tai-vgik-voi-su-tham-gia-cua-ba-ngo-phuong-ly-44048925.html
- Báo Tuổi Trẻ, 08/09/2026: tuoitre.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-khai-truong-khong-gian-di-san-va-ket-noi-van-hoa-viet-nga-100260908233620305.htm
- Победа РФ, 08/09/2026: pobedarf.ru/2026/09/08/rossiya-i-vetnam-ukreplyayut-kulturnye-svyazi/
- Đại học Điện ảnh Quốc gia Nga S.A. Gerasimov, 10/09/2026: vgik.info/today/creativelife/detail.php?ID=15100
- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 09/09/2026: bvhttdl.gov.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-du-chuong-trinh-khai-truong-khong-gian-di-san-va-ket-noi-van-hoa-viet-nga.htm

