Ngày 8/9/2026, Đại học Quốc gia TP.HCM làm việc với Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân tại Dubna, trao đổi về đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực trong nhiều lĩnh vực khoa học chuyên sâu. Một trong những hướng đáng chú ý là đưa giảng viên, nhà khoa học trẻ sang JINR đào tạo theo mô hình “train the trainer”, qua đó từng bước xây dựng đội ngũ có khả năng tiếp tục đào tạo nhân lực tại Việt Nam.
Chuẩn bị đội ngũ giảng viên và nhà khoa học trẻ
Đoàn Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG-HCM) do Giám đốc GS.TS. Nguyễn Thị Thanh Mai dẫn đầu đã đến thành phố Dubna và làm việc với lãnh đạo Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân (JINR). Hai bên trao đổi các hướng hợp tác về nghiên cứu khoa học, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Phạm vi chuyên môn được đề cập tương đối rộng, gồm vật lý hạt nhân, vật lý hạt, vật lý ion nặng, vật lý lượng tử, vật liệu tiên tiến, công nghệ nano, toán ứng dụng, sinh học bức xạ và khoa học dữ liệu. Hai phía cũng thảo luận việc trao đổi học viên cao học, nghiên cứu sinh, giảng viên và nhà khoa học cũng như khả năng đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh.
Một hướng được ĐHQG-HCM đề xuất là lựa chọn giảng viên và nhà khoa học trẻ sang JINR đào tạo theo mô hình “train the trainer”. Thay vì chỉ đào tạo từng cá nhân, cách tiếp cận này hướng tới hình thành một lực lượng nòng cốt có thể trở về tiếp tục tham gia đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong nước.

JINR bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ định hướng này, đặc biệt trong những lĩnh vực liên quan đến công nghệ máy gia tốc và lò phản ứng. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn khả năng tiếp cận cơ sở nghiên cứu và thiết bị khoa học quy mô lớn.
Đối với giảng viên và nhà khoa học trẻ thuộc ĐHQG-HCM, cuộc làm việc vì vậy có ý nghĩa trực tiếp hơn một chuyến tham quan cơ sở nghiên cứu. Nếu các phương án được hai bên cụ thể hóa, việc tiếp cận JINR có thể gắn với quá trình đào tạo đội ngũ chuyên môn phục vụ các lĩnh vực khoa học và công nghệ mà Việt Nam đang cần phát triển.
Từ cộng đồng khoa học Việt Nam tại Dubna đến thế hệ tiếp theo
Hợp tác với JINR cũng có một nền tảng đặc biệt: người Việt Nam đã hiện diện trong hoạt động nghiên cứu của Viện. Theo JINR, hiện có hơn 40 người Việt Nam làm việc tại đây. Lãnh đạo Viện bày tỏ mong muốn con số này tiếp tục tăng trong bối cảnh Việt Nam phát triển những dự án khoa học mới.
Điều này tạo nên một mạch kết nối giữa các thế hệ. Bên cạnh những nhà khoa học Việt Nam đã và đang nghiên cứu tại Dubna, các kế hoạch hợp tác mới hướng tới giảng viên trẻ, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Thay vì bắt đầu từ một môi trường hoàn toàn chưa có kết nối với Việt Nam, thế hệ tiếp theo có thể tiếp cận một cơ sở nghiên cứu nơi đã tồn tại cộng đồng khoa học Việt Nam.

Trong chuyến thăm, đoàn ĐHQG-HCM cũng tìm hiểu các cơ sở thuộc những phòng thí nghiệm của JINR về vật lý năng lượng cao, phản ứng hạt nhân và sinh học bức xạ. Phía JINR xác nhận các hình thức hợp tác đang được hai bên hướng tới gồm nghiên cứu chung, trao đổi học thuật và sự tham gia của Việt Nam vào các chương trình giáo dục của Viện. Hai bên cũng thống nhất bắt đầu chuẩn bị một thỏa thuận hợp tác giữa JINR và ĐHQG-HCM.
Một đầu mối khác được thảo luận là mở rộng mạng lưới Trung tâm Thông tin JINR. Sau thời gian hoạt động của trung tâm tại Hà Nội, hai phía kỳ vọng có thêm một trung tâm tại TP.HCM, qua đó giúp sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh và nhà khoa học phía Nam tiếp cận thuận lợi hơn với thông tin về các chương trình nghiên cứu và đào tạo tại Dubna.
Đối với sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam quan tâm vật lý hạt nhân, vật liệu, khoa học dữ liệu hay các lĩnh vực liên quan, những trao đổi lần này cho thấy một số con đường hợp tác đang được xây dựng. Tuy nhiên, các nguồn hiện tại chưa công bố chương trình tuyển chọn, học bổng, số lượng vị trí hay điều kiện tham gia cụ thể. Vì vậy, đây mới là các định hướng đào tạo và trao đổi đang được hai tổ chức chuẩn bị, chưa phải cơ hội tuyển sinh đã chính thức mở.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách ĐHQG-HCM đặt vấn đề phát triển nguồn nhân lực: từ đào tạo giảng viên và nhà khoa học trẻ, kết nối với đội ngũ người Việt đã có tại JINR, đến tạo điều kiện để học viên và nghiên cứu sinh tham gia những hoạt động khoa học tại Dubna. Nếu các kế hoạch được cụ thể hóa, hợp tác ĐHQG-HCM – JINR có thể tạo thêm một tuyến đào tạo nhân lực khoa học chuyên sâu giữa Việt Nam và Nga, trong đó thế hệ đang làm việc tại Dubna trở thành một phần của nền tảng để chuẩn bị cho những thế hệ tiếp theo.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Đại học Quốc gia TP.HCM, 09/09/2026: vnuhcm.edu.vn/bai-viet/dhqg-hcm-thuc-day-hop-tac-voi-vien-lien-hiep-nghien-cuu-hat-nhan-jinr-tai-lien-bang-nga
- Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân (JINR), 09/09/2026: jinr.ru/posts/visit-of-delegation-from-vietnam-national-university-ho-chi-minh-city/
- Văn phòng Du học Nga, 09/2026: duhocnga.org/2026/09/dhqg-hcm-mo-huong-dao-tao-nhan-luc-hat-nhan-tai-jinr/
- Dubna Inform, 09/2026: dubna-inform.ru/news/VetnamOIYAI.html



