Sinh viên – nhà báo người Việt Nam Nguyễn Hải Bằng sẽ tốt nghiệp đại học trong năm học này. Anh chia sẻ những cảm xúc và ấn tượng về buổi lễ khai giảng cuối cùng của mình tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Volgograd.
Dành tặng VolGU và tình yêu của tôi – nhóm ЖБ-231
Có những buổi sáng ở Volgograd, cái lạnh vẫn chưa đủ khiến người ta run lên, nhưng những cơn gió thổi từ phía sông Volga đã len qua từng lớp áo, nhắc nhở rằng mùa thu thực sự đã về.
Hôm nay là ngày 1 tháng 9. Tiếng chuông trường vang lên trong trẻo và đều đặn – vẫn như cách nó đã vang lên suốt bao năm qua. Nhưng giữa bầu không khí rộn ràng của Ngày Tri thức, khi hàng nghìn tân sinh viên háo hức đổ về khoảng sân rộng phía trước Đại học Tổng hợp Quốc gia Volgograd, tôi bỗng cảm thấy trái tim mình khựng lại trong giây lát.
Đây là buổi lễ khai giảng cuối cùng trong đời sinh viên của tôi.

Tôi đứng giữa những con người cao lớn, giữa những gương mặt Nga với làn da trắng, mái tóc sáng màu và đôi mắt xanh, lắng nghe họ trò chuyện bằng thứ ngôn ngữ mà chỉ vài năm trước đối với tôi vẫn giống như một “mật mã không thể giải”.
Tôi vẫn cảm thấy mình nhỏ bé, nhưng cảm giác mình là một người xa lạ đã không còn nữa.
Tôi mỉm cười, đút hai tay vào túi áo khoác rồi khẽ tự nhủ:
“Vậy là chặng cuối cùng đã bắt đầu.”
Viết cho VolGU
Nếu có ai hỏi ấn tượng đầu tiên của tôi khi đến VolGU là gì, tôi sẽ không chút do dự mà trả lời: choáng ngợp.
Tôi đến Nga vào một ngày mùa đông. Trong mắt một chàng trai sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, Volgograd khi ấy hiện lên với những gam màu xám của tuyết đang tan, những tòa nhà cao tầng và khuôn viên VolGU rộng lớn đến mức trong tuần học đầu tiên, tôi gần như chẳng biết mình đang ở đâu.
Sự khác biệt về khí hậu, văn hóa và trên hết là rào cản ngôn ngữ đã giáng một đòn mạnh vào sự tự tin mà tôi từng có.
Những ngày đầu ở VolGU, tôi thực sự là một kẻ cô độc.

Tiếng Nga được học ở khoa dự bị khác hoàn toàn với thứ tiếng Nga sống động và nhanh đến chóng mặt, đầy những cách nói địa phương và tiếng lóng mà giảng viên cũng như sinh viên bản địa sử dụng trong giảng đường.
Tôi sợ bị gọi lên bảng. Tôi sợ phải phát biểu ý kiến. Và điều khiến tôi sợ nhất là ánh mắt kiên nhẫn nhưng đầy bối rối của giảng viên mỗi khi tôi lắp bắp, không thể ghép nổi hai từ thành một câu hoàn chỉnh.
Có những buổi tối trở về ký túc xá, tôi đứng bên cửa sổ nhìn những bông tuyết lớn rơi xuống và tự hỏi:
“Liệu mình đã chọn đúng con đường chưa? Liệu mình có thể đi hết bốn năm ở nơi này không?”
Nhưng VolGU hóa ra không phải là một ngôi trường lạnh lùng và vô cảm.
Ẩn sau vẻ ngoài nghiêm nghị, lạnh lẽo của kiến trúc Xô viết là một trái tim ấm áp đến không ngờ.
Với tôi, lòng biết ơn không phải là những lời hoa mỹ dành cho trường đại học.
Lòng biết ơn là ký ức về sự kiên nhẫn của những giảng viên sẵn sàng dừng bài giảng gần mười phút chỉ để giải thích một thuật ngữ khó bằng những từ đơn giản hơn cho người sinh viên Việt Nam duy nhất trong lớp.
Lòng biết ơn là cái vỗ vai động viên sau một lần bảo vệ bài luận còn thiếu tự tin, cùng những lời chân thành rằng: tiếng Nga chưa hoàn hảo không phải vấn đề lớn; điều quan trọng là tư duy, còn những thứ khác rồi sẽ đến.

Các giảng viên VolGU không hạ thấp yêu cầu chỉ vì tôi là sinh viên nước ngoài.
Họ cũng không nâng điểm vì thương cảm.
Họ yêu cầu tôi đáp ứng những tiêu chuẩn giống như bất kỳ sinh viên Nga nào khác. Nhưng phía sau sự nghiêm khắc mang tính nguyên tắc ấy là một sự kiên nhẫn thầm lặng.
Tôi được trao thời gian để thích nghi, được trao cơ hội sửa chữa sai lầm, và bất cứ khi nào tôi muốn nói, họ luôn sẵn sàng lắng nghe với sự tôn trọng trọn vẹn.
Vài năm trôi qua, VolGU đã chứng kiến sự thay đổi của tôi.
Từ một chàng trai rụt rè luôn tìm chỗ ít được chú ý nhất ở hàng ghế cuối, tôi trở thành một sinh viên có thể tự tin ngồi bàn đầu, giơ tay tham gia tranh luận và mỉm cười chào các thầy cô bằng thứ tiếng Nga trong trẻo, rõ ràng hơn rất nhiều.
VolGU không chỉ trao cho tôi một tấm bằng hay những kiến thức học thuật khô khan.
Ngôi trường này đã tôi luyện tính cách của tôi.
Nơi đây dạy tôi cách tự đứng vững khi sống xa nhà, cách vượt qua sự cô đơn để trưởng thành.
Mùa thu năm nay, những chiếc lá phong trong khuôn viên VolGU lại bắt đầu chuyển sang màu đỏ gạch và vàng óng.
Bước trên con đường lát đá đã quá quen thuộc, tôi mới nhận ra mình đã gắn bó với nơi này nhiều đến nhường nào.
VolGU không còn đơn thuần là một cái tên địa lý trên bản đồ.
Nó đã trở thành một phần máu thịt của tôi, một mảnh ký ức không thể xóa nhòa của tuổi trẻ.

Viết cho tình yêu của tôi – ЖБ-231
Nếu VolGU là ngôi nhà lớn đã che chở tôi trong suốt những năm qua, thì ЖБ-231 chính là bếp lửa ấm áp sưởi ấm tôi giữa những mùa đông giá buốt.
ЖБ-231 là mã số của lớp chúng tôi.
Một cái tên nghe có vẻ khô khan và đầy tính hành chính, nhưng với tôi, đằng sau những ký tự ấy là những con người tuyệt vời nhất mà tôi may mắn được gặp trong cuộc đời.
Khi biết mình được xếp vào nhóm ЖБ-231 và sẽ là người Việt Nam duy nhất giữa một tập thể toàn sinh viên Nga, thú thật, tôi đã hoảng sợ.
Bản năng của một du học sinh thường khiến người ta tìm đến đồng hương để có cảm giác an toàn. Việc phải một mình bước vào một tập thể hoàn toàn gồm người bản địa đối với tôi chẳng khác nào bị thả xuống giữa biển khơi mà không có phao cứu sinh.
Tôi đã chuẩn bị tinh thần cho kịch bản tồi tệ nhất: bị phớt lờ, bị tách biệt và trải qua bốn năm đại học như một cái bóng lặng lẽ.
Nhưng tập thể ЖБ-231 đã đập tan hoàn toàn những nỗi sợ mơ hồ ấy.
Đến giờ tôi vẫn nhớ rất rõ những buổi học đầu tiên của năm nhất.
Trong một phòng học đầy những gương mặt xa lạ, điều tôi bắt gặp lại là những ánh mắt thân thiện, những nụ cười rạng rỡ và sự chân thành muốn làm quen.
Không ai nhìn tôi như một “người ngoài”.
Họ đón nhận tôi như một người bạn mới bước vào một đại gia đình.

Ở ЖБ-231 không tồn tại ranh giới hay khoảng cách giữa sinh viên bản địa và sinh viên nước ngoài.
Cả lớp luôn kéo tôi vào mọi hoạt động, từ những cuộc thảo luận nhóm căng thẳng cho đến những buổi tụ tập ngẫu hứng sau giờ học.
Người ta thường nói người Nga khá kín đáo và ít cười.
Nhưng sau khi sống và học tập bên họ, tôi mới hiểu tâm hồn Nga rộng lớn và chân thành đến nhường nào.
Ở ЖБ-231, mọi người đối xử với tôi bằng sự thẳng thắn và hào phóng.
Khi tôi nói sai tiếng Nga, các bạn bật cười một cách vui vẻ, hoàn toàn không có ý chế giễu, rồi nhẹ nhàng sửa lại cho tôi.
Khi tôi hoàn thành tốt một bài thuyết trình, cả lớp cùng vỗ tay cổ vũ.
Họ giúp tôi hiểu sâu sắc hơn về văn hóa, đời sống và cách sinh hoạt của người Nga.
Còn tôi mang đến ЖБ-231 những câu chuyện về Việt Nam, những truyền thống của quê hương và những món quà nhỏ từ đất nước mình.
ЖБ-231 đã biến sự khác biệt về quốc tịch thành một sợi dây gắn kết kỳ diệu.
ЖБ-231 không đơn thuần là mã số của một lớp học.
Đó là gia đình của tôi ở Nga.
Đó là nơi tôi tìm thấy cảm giác về một mái nhà khi đang cách quê hương hàng nghìn kilômét.
Hôm nay, đứng trong buổi lễ khai giảng cuối cùng này, nhìn những gương mặt thân quen của các bạn ЖБ-231, nhìn những mái nhà phủ rêu của VolGU, tôi cảm thấy trong lòng dâng lên những cảm xúc khó có thể diễn tả thành lời.
Đó vừa là niềm tự hào về chặng đường dài mình đã đi qua, vừa là chút buồn man mác khi nhận ra thời gian trôi quá nhanh.
Năm học cuối này sẽ là một cuộc chạy marathon đầy căng thẳng.
Phía trước là những tháng ngày vùi mình vào khóa luận tốt nghiệp, những kỳ thực tập áp lực và cả những nỗi lo về tương lai bên ngoài cánh cổng đại học.
Chúng tôi sẽ không còn nhiều thời gian vô tư như những năm đầu nữa.
Nhưng tôi biết rằng, chỉ cần chúng tôi vẫn đứng vai kề vai dưới cái tên ЖБ-231, chúng tôi sẽ vượt qua tất cả.
Đôi khi thật khó để diễn đạt lòng biết ơn thành lời, và vài dòng trong bài viết này chắc chắn không đủ để đáp lại tất cả những gì tôi đã nhận được.
Nhưng từ tận đáy lòng, tôi muốn để lại những dòng tự sự này như một lời tri ân chân thành nhất.
Cảm ơn VolGU vì đã dang rộng vòng tay đón một sinh viên nước ngoài, trao cho tôi tri thức và sự tự tin để bước vào cuộc sống trưởng thành.
Cảm ơn các thầy cô vì sự kiên nhẫn, tận tâm và vì đã dẫn dắt tôi trong từng bước chân còn chông chênh.
Và cảm ơn ЖБ-231 – tình yêu lớn của tôi.
Cảm ơn các bạn vì đã không để tôi phải biết cô đơn là gì, vì đã dành cho tôi một tình bạn trong trẻo và ấm áp nhất dưới bầu trời Volgograd.
Tiếng chuông của buổi lễ khai giảng cuối cùng đã vang lên.
Con đường phía trước đã mở.
Hãy cùng nhau đi hết chặng cuối rực rỡ này nhé, ЖБ-231!
Nguyễn Hải Bâng



