Ngày 15/10/2026, tại Diễn đàn Nhân dân Nga – Việt lần thứ hai ở Saint Petersburg, năm trường đại học và tổ chức khoa học của Nga đã ký kết tham gia Mạng lưới tri thức Việt – Nga. Sự kiện đánh dấu bước mở rộng kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, đào tạo của Nga với cộng đồng trí thức Việt Nam, hướng tới thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mở rộng cơ hội kết nối cho trí thức Việt Nam tại Nga
Theo thông tin được công bố tại diễn đàn, năm đơn vị Nga tham gia mạng lưới lần này gồm:
- Tổ chức tư vấn và phân tích khoa học Collaboratoria.
- Đại học Viễn thông Quốc gia Saint Petersburg mang tên M.A. Bonch-Bruevich.
- Đại học Kinh tế Quốc gia Saint Petersburg.
- Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen.
- Đại học Quản lý Công nghệ và Kinh tế Quốc gia Saint Petersburg.
Việc các tổ chức trên tham gia Mạng lưới tri thức Việt – Nga góp phần mở rộng phạm vi kết nối giữa các trường đại học, cơ sở nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia hai nước, đặc biệt trong những lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp liên ngành và nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao.

Theo số liệu được nêu tại diễn đàn, cộng đồng người Việt Nam tại Nga hiện có khoảng 80.000 người, trong đó hơn 4.000 sinh viên và nghiên cứu sinh. Đây là nguồn nhân lực có tiềm năng tham gia các hoạt động nghiên cứu, trao đổi học thuật và chuyển giao tri thức giữa hai quốc gia.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch Hội đồng điều phối Mạng lưới tri thức Việt – Nga, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong thu hút và sử dụng nhân tài. Thay vì chỉ tập trung vào việc đưa chuyên gia trở về Việt Nam làm việc toàn thời gian, mô hình hợp tác được đề xuất hướng tới việc tạo điều kiện để trí thức tham gia các dự án nghiên cứu, tư vấn chuyên môn hoặc làm việc từ xa trong khi tiếp tục công tác tại các tổ chức quốc tế.
Đối với sinh viên, nghiên cứu sinh và các chuyên gia Việt Nam đang học tập, làm việc tại Nga, định hướng này mở ra khả năng duy trì sự nghiệp học thuật ở nước ngoài đồng thời đóng góp chuyên môn cho các chương trình phát triển trong nước. Tuy nhiên, các cơ chế tham gia cụ thể, điều kiện tuyển chọn và danh mục dự án hiện chưa được công bố đầy đủ.

Hướng tới hợp tác nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ trọng điểm
Mạng lưới định hướng tập trung vào những lĩnh vực có nhu cầu phát triển nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu chuyên sâu, bao gồm năng lượng sạch, y sinh và công nghệ dược phẩm, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, vật liệu mới và công nghệ vũ trụ.
Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản, ứng dụng công nghệ và đào tạo chuyên gia. Sự tham gia của các trường đại học Nga thuộc nhiều khối ngành khác nhau có thể tạo điều kiện hình thành những nhóm nghiên cứu liên ngành, kết nối chuyên gia và chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ sở giáo dục đại học hai nước.
Một hướng hợp tác được đề cập là phát triển các nhóm nghiên cứu chung, mở rộng cơ hội thực tập và thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Đối với các trường đại học và viện nghiên cứu, mạng lưới có thể đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu trong nước với nguồn lực chuyên môn của các nhà khoa học đang làm việc tại Nga.
Tuy vậy, việc ký kết tham gia mạng lưới mới xác lập thêm các đầu mối hợp tác. Những hoạt động như tổ chức thực tập, triển khai đề tài chung hay chuyển giao công nghệ vẫn cần được cụ thể hóa thông qua kế hoạch, cơ chế phối hợp và nguồn lực thực hiện.

Phát huy nguồn nhân lực được đào tạo tại Nga
Việc mở rộng mạng lưới diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang chú trọng chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Kết luận số 105-KL/TW được ban hành ngày 15/10/2026 đặt ra yêu cầu phát huy hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có đội ngũ trí thức Việt Nam ở nước ngoài.
Đối với những người có định hướng du học Nga, sự phát triển của các mạng lưới học thuật và khoa học cũng cho thấy triển vọng nghề nghiệp sau tốt nghiệp không nhất thiết giới hạn ở lựa chọn làm việc tại Nga hoặc trở về Việt Nam. Những hình thức hợp tác xuyên biên giới có thể giúp người học tiếp tục phát triển chuyên môn, tham gia nghiên cứu và duy trì kết nối với các tổ chức trong nước.
Từ góc độ hợp tác giáo dục đại học, giá trị lâu dài của Mạng lưới tri thức Việt – Nga sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển các kết nối tổ chức thành hoạt động cụ thể, có sự tham gia thực chất của giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể góp phần đưa tri thức và kinh nghiệm quốc tế vào các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Đài Tiếng nói Việt Nam, tháng 10/2026: vov.gov.vn/trong-dung-nhan-tai-phat-huy-nguon-luc-tri-thuc-viet-nam-tai-nga-dtnew-1170167
- Báo Nhân Dân, 15/10/2026: nhandan.vn/dien-dan-nhan-dan-nga-viet-lan-thu-hai-de-xuat-cac-dinh-huong-hop-tac-trong-tam-post995633.html
- Thông tấn xã Việt Nam, 16/10/2026: vietnamplus.vn/dien-dan-ngoai-giao-nhan-dan-nga-viet-lay-hieu-qua-thuc-chat-lam-thuoc-do-post1142265.vnp
- Văn phòng Du học Nga, 17/10/2026: duhocnga.org/2026/10/5-truong-va-vien-nghien-cuu-gia-nhap-mang-luoi-tri-thuc-viet-nga/


