Từ ngày 20 đến 22 tháng 10 năm 2025, tại Moskva, Hội nghị lần thứ XVII “Thế giới Nga” (Русский мир) đã khai mạc tại khán phòng Mosfilm, do Quỹ “Thế giới Nga” tổ chức với sự tham dự của đại biểu đến từ hơn 100 quốc gia. Sự kiện nhằm thúc đẩy tiếng Nga, văn học và các giá trị văn hóa Nga trong bối cảnh quốc tế mới. Tổng thống Nga Vladimir Putin gửi điện chúc mừng, khẳng định vai trò của diễn đàn trong việc bảo tồn và phát huy lý tưởng Nga, trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Sergey Lavrov gửi lời chào mừng qua video, chính thức khai mạc hội nghị. Dưới sự điều phối của Giáo sư Anatoly Torkunov, Hiệu trưởng Đại học MGIMO, phiên họp toàn thể mang chủ đề “Đóng góp nền tảng của Thế giới Nga trong phát triển quốc tế: Lịch sử, hiện tại và tương lai”, với các diễn giả đến từ Việt Nam, Hàn Quốc, Ấn Độ, Mali, Zimbabwe và Nga, cùng chia sẻ về hợp tác giáo dục, văn hóa và truyền thông giữa các dân tộc.
Hợp tác giáo dục Việt – Nga: Nuôi dưỡng thế hệ giảng viên tiếng Nga mới
Trong phát biểu mở đầu, Giáo sư Anatoly Torkunov nhấn mạnh: “Nếu một người trẻ quan tâm đến ngôn ngữ và văn hóa Nga, đó là điều rất quan trọng cho tương lai. Chúng ta đang chứng kiến thế hệ mới đầy nhiệt huyết với Thế giới Nga, những người sẽ tiếp nối công việc của chúng ta với niềm đam mê và trách nhiệm”.

Tại phiên thảo luận, Hiệu trưởng Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, ông Huỳnh Văn Sơn, đã chia sẻ về mối quan hệ lâu dài và bền chặt giữa Việt Nam và Nga trong đào tạo giảng viên tiếng Nga. Ông khẳng định trường vẫn duy trì truyền thống này, với nhiều sinh viên tốt nghiệp đang giảng dạy tiếng Nga ở khắp các tỉnh, thành Việt Nam.
Ông bày tỏ hy vọng quan hệ hợp tác giáo dục song phương sẽ tiếp tục mở rộng, đặc biệt trong việc tổ chức thực tập, trao đổi học thuật tại các đại học Nga, qua đó giúp sinh viên Việt Nam tích lũy kinh nghiệm và nâng cao trình độ giảng dạy. Đây cũng là nền tảng để nhiều sinh viên Việt Nam tiếp cận học bổng Nga và các chương trình học bổng hiệp định trong tương lai.
Cầu nối văn hóa qua dịch thuật và văn học Hàn Quốc – Nga
Giáo sư Torkunov khẳng định rằng “ngôn ngữ Nga được lan tỏa mạnh mẽ nhờ văn học Nga, và văn học Nga cũng được hiểu sâu hơn thông qua ngôn ngữ Nga”. Bằng chứng là tại Seoul (Hàn Quốc), tượng đài thi hào A. S. Pushkin đã trở thành biểu tượng văn hóa được người dân trân trọng.
Dịch giả Kim Young A, người Hàn Quốc, người đã dịch nhiều tác phẩm kinh điển như Dostoievsky, Zoshchenko hay Kharms, chia sẻ đầy xúc động: “Tôi đã sống cùng thế giới tư tưởng vô hạn của Fyodor Mikhailovich Dostoievsky. Văn học của ông không chỉ là sự đọc, mà là ngôn ngữ của suy tư và ý nghĩa của tồn tại. Dịch thuật, đối với tôi, là thứ ngoại giao hòa bình nhất – một nền ngoại giao không vũ khí, không chính trị, chỉ bằng sức mạnh của lời nói”.
Những chia sẻ của bà đã được đón nhận nồng nhiệt, thể hiện chiều sâu ảnh hưởng của văn học Nga đối với độc giả quốc tế và tầm quan trọng của tiếng Nga như một công cụ giao lưu nhân văn.

Kết nối văn học và bảo tồn giá trị văn hóa quốc gia
Ông Dmitry Bak, Giám đốc Bảo tàng Văn học Quốc gia Nga, nhấn mạnh rằng việc quảng bá văn hóa không chỉ là quá trình một chiều mà cần sự tương tác hai chiều: “Chúng ta cần không chỉ dịch văn học Nga ra thế giới, mà còn dịch văn học đương đại quốc tế sang tiếng Nga để hiểu nhau hơn”.

Ông đề xuất mở rộng hợp tác với các khoa nghiên cứu Slav học ở nước ngoài và giữa các bảo tàng văn học, bởi “bảo tàng là cầu nối giữa giới học thuật và công chúng”. Đây cũng là cách để du học sinh Nga và các nhà nghiên cứu quốc tế cùng góp phần vào công cuộc bảo tồn di sản ngôn ngữ và văn học Nga.
Vai trò truyền thông các nước BRICS: Củng cố sự thật và đối thoại
Bà Victoria Ruzvizdo, Tổng biên tập tờ The Herald (Zimbabwe), phát biểu về vai trò của báo chí các nước BRICS trong việc tạo lập không gian thông tin độc lập, chống lại sự lan truyền thông tin sai lệch. Bà nhấn mạnh sự cần thiết của một “không gian truyền thông chung BRICS”, nơi các nước có thể kể câu chuyện của chính mình, phản ánh trung thực hơn hình ảnh và tiếng nói của phương Nam toàn cầu.

Theo bà, việc thiết lập các mạng lưới hợp tác báo chí và trao đổi nội dung giữa các cơ quan truyền thông BRICS sẽ tạo điều kiện để nhân dân hiểu biết lẫn nhau sâu sắc hơn, mở ra một mô hình ngoại giao nhân dân thông qua báo chí và truyền thông.
Giai điệu hữu nghị từ Malia: Âm nhạc như cây cầu văn hóa
Ông Umar Kamara, Giám đốc Nhạc viện Nghệ thuật và Truyền thông đa phương tiện tại Bamako (Mali), từng là sinh viên Đại học Tổng hợp Leningrad, kể lại hành trình học tập tại Nga:
“Tôi đã nhận được một nền giáo dục vững chắc ở Nga. Những năm tháng ấy rèn luyện cho chúng tôi tinh thần bền bỉ, nghiêm túc trong khoa học và chuẩn bị một thế hệ mới mà đất nước chúng tôi rất cần hôm nay”.
Ông hiện là một trong những người đi đầu trong việc kết nối văn hóa Nga – Mali thông qua âm nhạc, tổ chức các buổi hòa nhạc và lớp học quốc tế với sự hỗ trợ của Quỹ “Thế giới Nga”. Đây là minh chứng sinh động cho tác động bền vững của du học Nga và các chương trình học bổng toàn phần trong lĩnh vực nghệ thuật.
Ấn Độ – Nga: Quan hệ đối tác đặc quyền chiến lược
Ông Ratish Nair, Giám đốc Nhà Nga tại bang Kerala (Ấn Độ) và Lãnh sự danh dự Nga tại Trivandrum, cũng là cựu du học sinh Nga, chia sẻ rằng ngày nay có khoảng 30 trường đại học Ấn Độ duy trì khoa tiếng Nga. Hàng trăm nghìn bác sĩ Ấn Độ từng tốt nghiệp các đại học Nga, trở thành cầu nối hữu nghị giữa hai nước.
Ông Nair khẳng định: “Nga và Ấn Độ là đối tác chiến lược đặc quyền. Cơ sở của mối quan hệ ấy là sự gắn kết giữa nhân dân hai nước, và tôi tin rằng ngôn ngữ, văn học, cũng như điện ảnh Nga đã góp phần rất lớn vào việc củng cố các mối quan hệ này”.
Ông cũng là người khởi xướng dự án dịch tác phẩm “Hành trình qua ba biển” của Afanasy Nikitin sang ba ngôn ngữ Ấn Độ, góp phần mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau thông qua giao lưu văn hóa.
Hội nghị Thế giới Nga – Diễn đàn vun đắp tình hữu nghị quốc tế
Trong ba ngày diễn ra tại Moskva, Hội nghị “Thế giới Nga” không chỉ là nơi thảo luận học thuật mà còn là không gian của ngoại giao nhân dân – nơi tiếng Nga, văn học Nga và các giá trị văn hóa Nga tiếp tục được lan tỏa ra thế giới.

Thông qua những chia sẻ, câu chuyện và mối quan hệ hợp tác được thiết lập, diễn đàn năm nay tiếp tục khẳng định vai trò của học bổng Nga, các chương trình học bổng chính phủ và du học Nga như cầu nối tri thức và văn hóa, góp phần củng cố tình hữu nghị và hiểu biết giữa các dân tộc.
Nguồn tin: MGIMO


