Ngày 21/3, tại Học viện Quan hệ Quốc tế Quốc gia Moskva (MGIMO) thuộc Bộ Ngoại giao Nga đã diễn ra vòng chung kết Cuộc thi dịch thuật tiếng Việt toàn Nga lần thứ 5 trong lĩnh vực giao tiếp chuyên nghiệp, tập trung vào chủ đề chính trị – xã hội. Sự kiện được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến với sự tham gia của sinh viên từ nhiều cơ sở đào tạo tiếng Việt trên khắp nước Nga.
Cuộc thi do MGIMO phối hợp với Trung tâm ASEAN, Hội Hữu nghị Nga – Việt cùng Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga – Việt “Truyền thống và Hữu nghị” tổ chức. Sau năm lần tổ chức, sự kiện tiếp tục trở thành diễn đàn chuyên môn dành cho sinh viên Nga yêu thích tiếng Việt, đồng thời phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực phiên dịch chất lượng cao phục vụ quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Sân chơi chuyên môn dành cho sinh viên Nga học tiếng Việt
Cuộc thi được tổ chức thường niên từ năm 2022 nhằm tôn vinh tiếng Việt và thúc đẩy phong trào nghiên cứu Việt Nam học tại Nga. Năm nay, sự kiện có sự tham gia của sinh viên hệ cử nhân và thạc sĩ đến từ các trung tâm đào tạo tiếng Việt hàng đầu ở Moskva, Saint Petersburg và vùng Viễn Đông.
Phát biểu khai mạc, bà Marina Chigasheva, Phó Giáo sư Ngôn ngữ học, Trưởng ban Đào tạo ngôn ngữ MGIMO, cho biết mục tiêu của cuộc thi là nâng cao kiến thức, kỹ năng và năng lực dịch thuật chính trị – xã hội từ tiếng Nga sang tiếng Việt và ngược lại, đồng thời tăng cường sự quan tâm tới Việt Nam, chính sách đối ngoại, kinh tế và quan hệ Nga – Việt.
Bà Marina Chigasheva nhấn mạnh cuộc thi không chỉ là nơi kiểm tra trình độ ngôn ngữ mà còn là cơ hội để sinh viên Nga hiểu sâu hơn về văn hóa, xã hội và quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Bà nhận định việc duy trì cuộc thi đến năm thứ năm tiếp tục khẳng định sức hút của tiếng Việt cũng như nhu cầu thực tế về đội ngũ phiên dịch viên chất lượng cao tại Nga.
Tại lễ khai mạc, bà cũng chia sẻ:
Đối với các sinh viên Nga hiện đang theo học tiếng Việt, những kiến thức và kỹ năng các bạn tích lũy hôm nay chắc chắn sẽ sớm được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực hợp tác khác nhau. Việc các bạn đã sẵn sàng bước những bước đầu tiên và trình bày kết quả của mình trong khuôn khổ cuộc thi hôm nay cho thấy sự dũng cảm và quyết tâm đáng trân trọng, bởi vì tiếng Việt là một ngôn ngữ không hề dễ học.

Các phần thi tập trung vào chủ đề chính trị – xã hội
Cuộc thi năm nay thu hút hơn 50 thí sinh tham gia vòng sơ loại, nhưng chỉ một nửa trong số đó được góp mặt ở vòng chung kết. Đối với sinh viên năm thứ ba, năm thứ tư hệ cử nhân và học viên cao học, thí sinh phải hoàn thành bài dịch viết khoảng 3.000 chữ từ tiếng Việt sang tiếng Nga và ngược lại trước khi bước vào phần thi vấn đáp chuyên sâu.
Riêng sinh viên năm thứ hai tham gia phần thi với yêu cầu nhẹ hơn. Sau vòng tuyển chọn, 21 thí sinh đến từ 6 trường đại học đã bước vào vòng chung kết gồm hai phần, bao gồm bài kiểm tra viết về tiếng Việt, nghi thức giao tiếp kinh doanh, lễ tân ngoại giao và phần dịch nghe theo cụm từ.
Trong thời gian 40 giây, các thí sinh phải thực hiện dịch hai chiều Nga – Việt và Việt – Nga với các chủ đề liên quan đến chính trị, xã hội và ngoại giao. Theo giảng viên tiếng Việt MGIMO Svetlana Glazunova, chủ đề thi năm nay được cập nhật sát với những sự kiện nổi bật của Việt Nam và thế giới như Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI cùng các vấn đề quốc tế.
Bà Svetlana Glazunova cho biết các chủ đề tập trung vào đường lối đối ngoại, tình hình chính trị, kinh tế – xã hội và quan hệ quốc tế của Việt Nam. Vì vậy, nhiều thí sinh, kể cả học viên cao học đã đi làm, đều tỏ ra lo lắng và mất bình tĩnh. Tuy nhiên, theo bà, đây cũng là cơ hội để các nhà ngoại giao và nhà đàm phán thương mại tương lai rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga – Việt “Truyền thống và Hữu nghị”, nhận định:
Dịch thuật chuyên nghiệp trong lĩnh vực chính trị – xã hội chính là nghệ thuật của sự thấu hiểu, của việc lựa chọn từng từ ngữ phù hợp để chuyển tải nội dung, giá trị và tư tưởng đến các dân tộc khác. Chính dịch thuật, ngôn ngữ học và giao lưu học thuật là nền tảng quan trọng góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, củng cố tình hữu nghị và làm sâu sắc thêm quan hệ giữa hai nước Việt Nam – Liên bang Nga.
Kết quả thi và những chia sẻ của các thí sinh
Ban giám khảo cuộc thi gồm các nhà Việt Nam học kỳ cựu, các phiên dịch viên và cựu quan chức ngoại giao. Ông Andrey Tatarinov, cựu Đại sứ Nga tại Việt Nam, Chủ tịch Ban giám khảo, đánh giá các thí sinh đã có sự tiến bộ qua từng năm dù một số sinh viên vẫn còn hạn chế về kiến thức chính trị và quan hệ quốc tế. Theo ông, số lượng thí sinh ngày càng tăng phản ánh sự quan tâm của thanh niên Nga đối với ngành Việt Nam học, cũng như mong muốn tìm hiểu văn hóa và nghệ thuật Việt Nam.
Ở hạng mục học viên cao học, giải Nhất thuộc về Ryabtseva Diana của Khoa Nghiên cứu phương Đông, Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg. Dani Ukhalov của Khoa Quan hệ quốc tế, Đại học Tổng hợp Liên bang Viễn Đông giành giải Nhì, trong khi Maria Tizhina của Viện Thị trường nông nghiệp thế giới MGIMO nhận giải Ba.
Đối với sinh viên năm thứ ba và thứ tư hệ cử nhân, Serpukhova Polina của Khoa Quan hệ quốc tế MGIMO và Petrova Maria của Khoa Phiên dịch, Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Moskva đồng nhận giải Nhì, còn Osin Mikhail thuộc Viện Các nước Á – Phi, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva mang tên M.V. Lomonosov giành giải Ba. Ban giám khảo không trao giải Nhất ở hạng mục này.

Ở hạng mục sinh viên năm thứ hai, giải Nhất và Nhì lần lượt thuộc về Kolesnik Daria và Voronova Anastasia của Khoa Nghiên cứu Phương Đông, Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg. Ngoài ra, ban tổ chức còn trao các giải phụ dành cho thí sinh có tốc độ dịch nhanh nhất, bản dịch chính xác nhất, khả năng chuyển ngữ linh hoạt và phát âm xuất sắc.
Sinh viên Alla Artyomovna, năm thứ ba Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Moskva, người nhận giải phát âm xuất sắc nhất và giải về tốc độ dịch, chia sẻ:
Tôi rất yêu thích tiếng Việt, mặc dù lúc đầu việc học khá khó do cách phát âm không quen thuộc và khác xa các ngôn ngữ châu Âu. Tôi đã sang Việt Nam thực tập 5 tháng, chắc chắn tôi sẽ sang Việt Nam thực tập thêm một lần nữa và gắn bó cuộc đời mình với Việt Nam.
Một thí sinh khác là Liuba, sinh viên năm thứ tư của Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Moskva, người giành giải Dịch chính xác nhất, cho biết sức hấp dẫn của tiếng Việt đối với cô nằm ở hệ thống phát âm và ngữ điệu. Chính những thanh âm và vần điệu của tiếng Việt đã khiến cô thêm yêu ngôn ngữ này và tự hào vì đã vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập.



