Ngày 9/9 tại Moskva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Vladimir Putin đã ra Tuyên bố chung Việt Nam – Liên bang Nga về củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong giai đoạn mới. Trong các định hướng dài hạn, hai nước dành vị trí đáng kể cho giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Giáo dục gắn với khoa học, công nghệ và nhu cầu nguồn nhân lực
Tuyên bố chung được đưa ra trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tại Điện Kremlin, Tổng thống Vladimir Putin chủ trì lễ đón và hội đàm với nhà lãnh đạo Việt Nam. Hai bên trao đổi về nhiều lĩnh vực hợp tác từ chính trị, kinh tế, năng lượng đến quốc phòng, văn hóa và những vấn đề quốc tế cùng quan tâm.
Trong bức tranh rộng đó, giáo dục, khoa học và phát triển nguồn nhân lực được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với những lĩnh vực mà hai nước xác định có vai trò ngày càng quan trọng. Việt Nam và Liên bang Nga coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực là những động lực chính thúc đẩy quan hệ song phương trong giai đoạn mới.

Hai nước nhất trí tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam học tập tại Liên bang Nga và công dân Nga học tập tại Việt Nam. Đây là sự tiếp nối một lĩnh vực hợp tác đã có lịch sử lâu dài, đồng thời đặt hoạt động đào tạo trong một định hướng rộng hơn về phát triển nhân lực phục vụ những lĩnh vực hai nước cùng quan tâm.
Đối với học sinh, sinh viên đang tìm hiểu du học Nga, Tuyên bố chung chưa đưa ra một chương trình tuyển sinh hoặc học bổng mới. Giá trị đáng chú ý hơn nằm ở việc hợp tác đào tạo tiếp tục được khẳng định ở cấp cao nhất và gắn với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực. Các chính sách, chỉ tiêu học bổng hay chương trình đào tạo cụ thể vẫn cần căn cứ vào những thông báo riêng của cơ quan có thẩm quyền.
Tăng kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu và giới khoa học
Một hướng được nhấn mạnh là tăng cường hợp tác giữa các tổ chức khoa học, trường đại học và viện nghiên cứu của hai nước. Việt Nam và Liên bang Nga nhất trí thúc đẩy các nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và nhà khoa học, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục và nghiên cứu phát triển quan hệ trực tiếp.
Các lĩnh vực được đề cập bao gồm năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Đây đều là những lĩnh vực mà đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ có quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong hợp tác kinh tế và đầu tư, hai bên cũng đề cập chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực.

Cách tiếp cận này cho thấy hợp tác giáo dục Việt – Nga không chỉ được nhìn qua dòng sinh viên sang học tập tại mỗi nước. Đào tạo ngày càng được đặt bên cạnh nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và những ngành khoa học – công nghệ có nhu cầu nhân lực chuyên môn cao.
Đối với học sinh, sinh viên và phụ huynh đang theo dõi cơ hội du học Nga, đây là bối cảnh đáng chú ý khi cân nhắc ngành học dài hạn. Tuy nhiên, Tuyên bố chung mới xác định phương hướng hợp tác ở cấp nhà nước, chưa xác định ngành nào sẽ được ưu tiên trong từng chương trình học bổng hay đưa ra quyền lợi mới dành cho sinh viên.
Từ định hướng cấp nhà nước đến hợp tác trực tiếp giữa các cơ sở
Với các trường đại học, viện nghiên cứu, giảng viên và nhà khoa học, những nội dung trong Tuyên bố chung tạo cơ sở chính trị cho việc tiếp tục mở rộng quan hệ trực tiếp giữa các đơn vị hai nước. Trọng tâm không chỉ nằm ở trao đổi người học mà còn bao gồm nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia, nhà khoa học và kết nối các tổ chức giáo dục – nghiên cứu.
Điều này cũng phù hợp với xu hướng hợp tác giáo dục Việt – Nga đang được thúc đẩy theo hướng gắn đào tạo với những nhu cầu phát triển cụ thể. Khi khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực cùng được xác định là động lực của quan hệ song phương, vai trò của trường đại học và viện nghiên cứu có thể mở rộng từ đào tạo sang nghiên cứu, chuyển giao tri thức và hình thành đội ngũ chuyên gia.

Tuyên bố chung bao quát nhiều lĩnh vực hơn giáo dục, từ chính trị – ngoại giao, kinh tế, thương mại và năng lượng đến quốc phòng, an ninh, văn hóa và giao lưu nhân dân. Tuy nhiên, xét từ góc độ giáo dục, điểm đáng chú ý là đào tạo nhân lực và hợp tác khoa học không được đặt như những lĩnh vực riêng biệt, mà trở thành một phần của định hướng phát triển quan hệ Việt – Nga trong những ngành cần tri thức và công nghệ cao.
Với người học, điều này tạo ra một bối cảnh dài hạn thuận lợi cho việc duy trì và phát triển quan hệ giáo dục Việt – Nga, nhưng chưa đồng nghĩa với những thay đổi ngay lập tức về tuyển sinh hay học bổng. Với các trường đại học và viện nghiên cứu, Tuyên bố chung tạo thêm nền tảng để chuyển định hướng cấp nhà nước thành các chương trình hợp tác cụ thể. Mức độ tác động thực tế vì vậy sẽ phụ thuộc vào những thỏa thuận, chương trình và cơ chế triển khai tiếp theo giữa các cơ quan và cơ sở giáo dục hai nước.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Văn phòng Du học Nga, 10/09/2026: duhocnga.org/2026/09/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-va-tong-thong-vladimir-putin-ra-tuyen-bo-chung/
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, 09/09/2026: baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-hoi-dam-voi-tong-thong-nga-vladimir-putin-102260910061635477.htm
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, 09/09/2026: baochinhphu.vn/tuyen-bo-chung-ve-viec-cung-co-hon-nua-quan-he-doi-tac-chien-luoc-toan-dien-viet-nam-nga-trong-giai-doan-moi-102260910063807442.htm
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, 09/09/2026: baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-va-tong-thong-nga-vladimir-putin-chung-kien-le-trao-cac-van-kien-hop-tac-10226090923354792.htm
- Bộ Ngoại giao Việt Nam, 10/09/2026: mofa.gov.vn/tin-chi-tiet/chi-tiet/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-hoi-dam-voi-tong-thong-nga-vladimir-putin-61959-138.html
- VnExpress, 09/09/2026: vnexpress.net/tong-thong-putin-chu-tri-le-don-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-5118549.html
- VnExpress, 09/09/2026: vnexpress.net/tong-thong-putin-viet-nam-luon-la-uu-tien-trong-chinh-sach-cua-nga-5118554.html
- VnExpress, 09/09/2026: vnexpress.net/viet-nga-ra-tuyen-bo-chung-ve-cung-co-quan-he-trong-giai-doan-moi-5118617.html



