Tăng cường hợp tác giáo dục và khoa học Việt – Nga

Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam năm 2023, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga Konstantin Mogilevsky đã có nhiều buổi làm việc cấp cao với lãnh đạo các bộ, ban ngành liên quan như Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Một trong những thông tin đáng chú ý nhất được ông chia sẻ là hiện có hơn 3000 sinh viên Việt Nam đang theo học diện học bổng tại các trường đại học Nga, và mỗi năm, Nga cấp 1000 suất học bổng dành cho công dân Việt Nam, thuộc diện học bổng nhà nước.

Con số này phản ánh không chỉ sự ưu tiên đặc biệt mà Nga dành cho Việt Nam, mà còn cho thấy tiềm năng to lớn trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua hợp tác giáo dục. Từ năm 1951 đến 1991, đã có khoảng 30.000 người Việt Nam học tập tại Liên Xô – chủ yếu trong các lĩnh vực kỹ thuật. Truyền thống đó đang được tiếp nối một cách hiện đại và linh hoạt hơn trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay.

Đẩy mạnh giảng dạy tiếng Nga và thành lập hiệp hội đại học kỹ thuật

Một trong những yếu tố nền tảng để mở rộng hợp tác giáo dục song phương chính là ngôn ngữ. Tại Việt Nam, tiếng Nga vẫn được giảng dạy tại nhiều cơ sở giáo dục, trong đó nổi bật là Phân viện Puskin – nơi vừa kỷ niệm 40 năm thành lập. Nơi này này không chỉ đào tạo giáo viên và học viên có trình độ cao, mà còn đóng vai trò cầu nối văn hóa và học thuật giữa hai quốc gia.

Trong chuyến thăm, đại diện Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga cùng các đối tác Việt Nam đã nhất trí bắt đầu xây dựng dự thảo thỏa thuận liên chính phủ nhằm “khởi động lại” hoạt động của Phân viện Puskin. Việc ký kết dự kiến sẽ diễn ra tại Hà Nội vào cuối năm 2023 – một dấu mốc quan trọng đối với việc phổ biến tiếng Nga trong giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là những người đang quan tâm tới học bổng nga và du học nga.

Ngoài ra, hai bên cũng thảo luận về việc thành lập Hiệp hội các trường đại học kỹ thuật Nga – Việt, với sự tham gia ban đầu của Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Nghiên cứu Quốc gia “MPEI” và Viện Hàng không Moscow. Trong khuôn khổ dự án, sinh viên Việt Nam sẽ có cơ hội thực tập tại các cơ sở công nghiệp ở Nga từ mùa thu năm nay, với chương trình kéo dài 5 tháng giảng dạy bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh – giúp việc hội nhập trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.

Thúc đẩy hợp tác khoa học – kỹ thuật trong các lĩnh vực mũi nhọn

Bên cạnh giáo dục, khoa học và công nghệ là lĩnh vực hợp tác chiến lược được hai nước đặc biệt chú trọng. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thứ trưởng Mogilevsky đã cùng các lãnh đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao đổi sâu rộng về các hình thức hợp tác nghiên cứu hiện đại.

Một trong những điểm sáng nổi bật là việc thành lập Trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo Nga – Việt tại Hà Nội, với sự tham gia của Đại học Liên bang Viễn Đông, Đại học Quốc gia Hà Nội và Sberbank PJSC. Trung tâm này sẽ tập trung nghiên cứu các giải pháp liên quan đến an ninh mạng, xử lý ảnh vệ tinh, vận tải và hậu cần – những lĩnh vực đang có nhu cầu lớn trong quá trình chuyển đổi số của cả hai nước.

Bên cạnh đó, các dự án song phương giữa Quỹ Nghiên cứu Cơ bản Nga và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang được hoàn thiện, bao gồm 16 đề tài trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và 12 đề tài về xã hội học, kinh tế học, dân tộc học. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy hợp tác khoa học toàn diện và liên ngành giữa hai quốc gia trong những năm tới.

Diễn đàn Hiệu trưởng và Tuần lễ Việt Nam tại Moscow

Để củng cố hợp tác học thuật ở cấp cao, hai bên đã thống nhất tổ chức Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học Nga – Việt lần thứ II tại Moscow vào cuối năm 2023. Sự kiện này dự kiến sẽ quy tụ đại diện các trường đại học Nga và Việt Nam, nhằm thảo luận chiến lược phát triển đào tạo, nghiên cứu chung, trao đổi giảng viên và sinh viên.

Ngoài ra, “Tuần lễ Việt Nam tại Moscow” do Bộ Giáo dục và Khoa học Nga phối hợp Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga tổ chức sẽ diễn ra từ ngày 17–24/4, với chuỗi hoạt động học thuật và văn hóa, bao gồm các hội thảo khoa học, toạ đàm giáo dục, và các bài giảng chuyên đề về nghệ thuật, văn hóa Việt Nam – góp phần quảng bá hình ảnh đất nước tới bạn bè Nga và quốc tế.

Việt Nam và Nga đang cùng nhau xây dựng một mạng lưới hợp tác giáo dục và khoa học song phương ngày càng sâu rộng, tạo điều kiện thuận lợi để các thế hệ trẻ hai nước có thể học hỏi, nghiên cứu và phát triển bền vững. Với việc mở rộng học bổng nhà nước, duy trì hạn ngạch học bổng chính phủ, và đẩy mạnh đào tạo tiếng Nga, Nga tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những đối tác giáo dục uy tín, có trách nhiệm và giàu tiềm năng đối với Việt Nam.

Đối với các bạn trẻ đang tìm kiếm một con đường học tập quốc tế thực chất, chất lượng và mang tính kết nối toàn cầu – du học Nga thông qua các chương trình học bổng hiệp định chính là một lựa chọn đáng để cân nhắc nghiêm túc.