Giấc mơ mùa tuyết trắng và những năm tháng không quên

Thành phố Saint Petersburg một buổi chiều đầu thu. Trời đã bắt đầu lạnh hơn, những hàng cây vàng ruộm đứng yên trong gió, và tôi – một cậu sinh viên năm hai – đang ngồi trong phòng ký túc nhỏ xíu của mình, chợt thấy lòng dâng lên một nỗi niềm khó tả. Vừa đọc xong một bài viết chia sẻ kỷ niệm du học Nga, tôi như thấy cả một thời tuổi trẻ của mình ùa về. Những bỡ ngỡ đầu tiên, những ngày mùa đông dài bất tận, những giờ học tiếng Nga đến căng não… và cả những buổi chiều đầy nắng trong sân trường Herzen cũng trở nên sống động đến lạ.

Tôi viết những dòng này không chỉ để kể lại, mà còn như để giữ lấy một phần ký ức đang chậm rãi trôi qua từng mùa tuyết. Nếu bạn đang ấp ủ ước mơ du học Nga, hay chỉ đơn giản tò mò về một hành trình học tập nơi xứ sở bạch dương, có lẽ những dòng hồi tưởng này sẽ phần nào giúp bạn hình dung được chặng đường ấy – một chặng đường không dễ dàng, nhưng cũng thật đẹp.

Những con đường đưa tôi đến nước Nga

Tôi đến với nước Nga không chỉ vì một lựa chọn học tập, mà vì một điều gì đó gần như là duyên. Lúc ấy, tôi không có điều kiện để du học tự túc, cũng không đủ nhanh nhạy để săn học bổng ở các nước Âu – Mỹ. Nhưng rồi tôi biết đến học bổng Nga – cụ thể là học bổng hiệp định giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Mỗi năm, chính phủ hai nước đều có những chương trình hợp tác giáo dục, trong đó Việt Nam sẽ chọn ra những sinh viên đủ điều kiện để gửi đi học, với sự hỗ trợ đầy đủ từ học phí đến sinh hoạt.

Đi theo diện này, tôi được lo toàn bộ học phí trong suốt chương trình, cộng thêm khoản sinh hoạt phí tương đối ổn định – khoảng 420 USD/tháng. Chính phủ còn cấp luôn vé máy bay hai chiều, lệ phí hộ chiếu, visa, bảo hiểm y tế. Ngày cầm tờ quyết định trúng tuyển trong tay, tôi run run. Không chỉ vì sắp bước sang một vùng đất xa lạ, mà vì tôi biết: một cánh cửa đã mở ra, và tôi phải có trách nhiệm với cánh cửa ấy.

Ngoài ra, còn những hình thức khác như học bổng chính phủ Nga, vốn được đăng tải công khai trên các website như future-in-russia.com. Mỗi hình thức đều có yêu cầu, điều kiện và quyền lợi riêng, nhưng tựu trung lại – nước Nga đang rộng cửa đón những ai thực sự muốn học và dám mơ.

Hành trình xin học bổng: Không phải dễ, nhưng xứng đáng

Con đường đến với đại học Nga không phải là đường thẳng. Nhất là khi bạn đi theo diện học bổng toàn phần, thì lại càng cần chuẩn bị kỹ lưỡng. Mỗi năm, Cục Hợp tác Quốc tế sẽ thông báo tuyển sinh đi Nga, và nếu bạn đang là học sinh lớp 12, cơ hội sẽ mở ra qua các kỳ thi Olympic các môn như Toán, Lý, Tin, hoặc Olympic tiếng Nga do Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội tổ chức.

Tôi không phải học sinh chuyên hay đạt giải quốc gia, nên tôi chọn con đường nộp hồ sơ xét tuyển sau khi tốt nghiệp đại học ở Việt Nam. Điều kiện tiên quyết là bằng tốt nghiệp loại Giỏi. Tôi cũng phải kiểm tra sức khỏe rất kỹ, vì đó là một phần không thể thiếu trong hồ sơ.

Với những ai còn là sinh viên, hoặc muốn học sau đại học, cơ hội vẫn luôn còn. Nhưng điều quan trọng là: bạn cần hiểu rõ mình muốn gì, và vì sao mình chọn Nga. Du học Nga không chỉ đơn thuần là đi học ở một nước khác, mà là chọn gắn bó với một nền văn hóa, một ngôn ngữ – vốn không dễ học, nhưng rất đáng để yêu.

Nước Nga – giấc mơ mùa đông và lớp học đầy tuyết

Năm đầu tiên ở Nga, tôi được học tại khoa dự bị – nơi sinh viên quốc tế học tiếng Nga trước khi chính thức bước vào chuyên ngành. Thực lòng mà nói, tiếng Nga khó lắm. Từ bảng chữ cái đến ngữ pháp, từ chia động từ đến các cách – mỗi thứ đều như một mê cung. Tôi từng nản lòng, từng nghĩ: “Hay là mình quay về học lại tiếng Anh cho dễ sống hơn?”

Nhưng rồi, qua từng tiết học, từng buổi trò chuyện với thầy cô và bạn bè, tôi dần hiểu: ngôn ngữ không chỉ là công cụ, mà còn là linh hồn của một nền văn hóa. Và khi bạn dần nghe được, hiểu được, và nói được, thì cảm giác ấy – thật kỳ diệu.

Tôi học ở Trường Herzen – một trong những đại học Nga lâu đời và nổi tiếng về sư phạm. Lớp tôi có đến 96% sinh viên Trung Quốc, còn lại là người Việt, Trung Á, Hàn Quốc, Nhật Bản, thậm chí có cả sinh viên đến từ châu Phi. Nhờ vậy mà ngoài tiếng Nga, tôi cũng nghe quen cả tiếng Trung – và giờ đang ráng học thêm.

Giảng viên ở đây phần lớn rất tận tâm. Họ coi trọng sinh viên Việt Nam, có lẽ vì chúng ta chăm chỉ, và cũng vì lịch sử thân tình giữa hai nước. Tôi từng bị một cô giáo “mắng yêu” vì làm bài không tốt: “Em là sinh viên Việt Nam cơ mà, lại còn có học bổng, sao không cố gắng hơn?” Lúc ấy thấy quê, nhưng cũng thấy ấm lòng.

Cuộc sống du học – không chỉ có ánh sáng mà cũng có bóng tối

Du học Nga không hề màu hồng. Có những buổi chiều mùa đông dài lê thê, trời sầm sịt cả ngày, bạn vừa đói vừa lạnh, lại nhớ nhà đến nghẹn ngào. Có những kỳ thi đến dồn dập, bạn vừa học vừa lo về thủ tục gia hạn visa, bảo hiểm, đủ thứ chuyện. Có những ngày bạn cảm thấy mình lạc lõng giữa một thành phố rộng lớn, chẳng quen ai, chẳng hiểu ai nói gì.

Tôi từng bị từ chối tham gia một chương trình ngoại khóa vì “em học tiếng Nga, không cần đi để nói tiếng Anh”. Câu nói ấy khiến tôi hụt hẫng, cảm thấy như bản thân bị bó hẹp trong một cái khuôn. Nhưng rồi tôi nhận ra: chính những giới hạn ấy lại cho mình cơ hội để hiểu sâu hơn về nước Nga, về ngôn ngữ và văn hóa nơi đây.

Tôi đã có cơ hội tham gia một chuyến dã ngoại ngắn cùng sinh viên Nga ở vùng ngoại ô – một chương trình kéo dài hai ngày một đêm. Và đó là lần đầu tiên tôi cảm thấy mình thực sự sống giữa một cộng đồng sinh viên quốc tế – nơi mà ngôn ngữ không còn là rào cản, mà là chiếc cầu kết nối.

Nếu bạn đang ước mơ về nước Nga…

Hãy đi, nếu bạn đủ can đảm. Hãy học tiếng Nga, dù khó, nhưng đừng sợ. Hãy tìm hiểu thật kỹ về các chương trình học bổng Nga, về học bổng hiệp định, học bổng chính phủ hay thậm chí là diện xử lý nợ nếu phù hợp. Mỗi cánh cửa đều có cách mở riêng, chỉ cần bạn đủ kiên nhẫn và lòng tin.

Tôi từng là một cậu sinh viên ngồi trong phòng trọ ở Việt Nam, ngày ngày gõ đơn xin học bổng với tất cả niềm hy vọng. Và giờ đây, khi đang sống giữa mùa thu nước Nga, tôi biết rằng mình đã đúng.

Du học Nga đã cho tôi nhiều hơn cả kiến thức: là sự trưởng thành, là những tình bạn không biên giới, là khả năng vượt qua chính mình, và hơn cả – là một ký ức không thể phai. Nếu có thể, tôi chỉ muốn nói với bạn một điều:

Nước Nga không dành cho những ai dễ từ bỏ. Nhưng nếu bạn ở lại, nước Nga sẽ yêu bạn theo một cách rất riêng.

Nguồn tin: Youth+