Tối 20/6/2024, tại Nhà Hát Lớn Hà Nội, một cuộc gặp gỡ đặc biệt đã diễn ra giữa Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm và gần 400 đại biểu là thành viên Hội Hữu nghị Việt – Nga cùng các thế hệ cựu sinh viên Việt Nam từng du học tại Nga. Trong bầu không khí trang trọng mà ấm áp, sự kiện không chỉ là dịp tri ân quá khứ đầy nghĩa tình, mà còn là một lời khẳng định mạnh mẽ cho tương lai của hợp tác giáo dục, văn hóa và hữu nghị giữa hai quốc gia.
Những người từng học tập, sinh sống tại xứ sở bạch dương – nơi họ đã gắn bó tuổi trẻ, tích lũy tri thức, tình cảm và lý tưởng – một lần nữa có dịp trở về trong ký ức, chia sẻ với hai nhà lãnh đạo cao nhất của hai quốc gia về chặng đường đã qua và hành trình phía trước. Đây không chỉ là một sự kiện đối ngoại, mà còn là một minh chứng sống động cho sức mạnh bền bỉ của giáo dục như một cầu nối ngoại giao nhân dân lâu dài và sâu sắc.
Tình hữu nghị được kết tinh từ những tháng năm du học Nga
Tổng thống Vladimir Putin đã thể hiện sự xúc động và trân trọng khi được gặp gỡ những người từng là lưu học sinh Việt Nam tại các trường đại học Nga. Ông khẳng định, những người bạn Việt Nam – những sinh viên từng sống và học tại Nga – chính là cầu nối đặc biệt giữa hai dân tộc, và chính họ đã, đang và sẽ tiếp tục góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống vốn đã bền chặt qua nhiều thế hệ.
Tổng thống Putin nhấn mạnh, nhiều người trong số đó đã trở thành nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ cấp cao của Việt Nam, đóng góp tích cực cho sự phát triển đất nước và cho quan hệ hai nước. Từ lĩnh vực chính trị, kinh tế, giáo dục đến khoa học kỹ thuật, dấu ấn của những người từng du học Nga hiện diện rõ rệt trong đời sống Việt Nam hiện đại.
Từ học bổng Nga ngày ấy đến thế hệ tiếp nối hôm nay
Trong suốt nhiều thập kỷ, Liên bang Nga và trước đó là Liên Xô đã dành hàng chục nghìn suất học bổng nhà nước cho công dân Việt Nam. Đây là những chương trình học bổng hiệp định, được phân bổ hằng năm theo thỏa thuận song phương giữa hai Chính phủ, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lực lượng trí thức nòng cốt cho Việt Nam thời kỳ hậu chiến và đổi mới.
Những người đã từng học tại Nga vẫn luôn mang theo tình cảm đặc biệt dành cho nền giáo dục của quốc gia này – nơi không chỉ cho họ cơ hội tiếp cận tri thức, mà còn là môi trường rèn luyện về bản lĩnh, tư duy độc lập và hiểu biết văn hóa. Tiếng Nga, với họ, không chỉ là một công cụ ngôn ngữ mà còn là biểu tượng của một giai đoạn đáng nhớ, là cầu nối để họ duy trì mối liên hệ với một phần thanh xuân đã qua.

Ngày nay, các chương trình học bổng chính phủ của Nga vẫn tiếp tục là một lựa chọn hấp dẫn với sinh viên Việt Nam. Số liệu mới nhất cho thấy, hiện có hơn 6000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại hơn 180 trường đại học Nga, trong đó khoảng 2800 sinh viên đang theo học diện học bổng hiệp định.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi lời cảm ơn chân thành tới Tổng thống Vladimir Putin và đoàn đại biểu cấp cao Nga, đánh giá cao sự hiện diện của Tổng thống trong một sự kiện giàu cảm xúc, thể hiện tình cảm chân thành và quan hệ gần gũi giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước.
Chủ tịch nước nhắc đến những chia sẻ của các đại biểu trong khán phòng như là minh chứng cho mối quan hệ đặc biệt, thủy chung giữa hai dân tộc. “Dù cách xa về địa lý, nhưng nhân dân Việt Nam luôn dõi theo nước Nga, yêu mến con người, văn hóa, tâm hồn và cả ngôn ngữ Nga” ông nói. Những câu chuyện, những ký ức từ các cựu sinh viên không chỉ khơi gợi lại một thời kỳ đầy tự hào, mà còn tiếp thêm động lực cho thế hệ trẻ ngày nay trong hành trình du học Nga, tiếp nối truyền thống tốt đẹp đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Học bổng Nga là nhịp cầu vững chắc cho quan hệ hữu nghị lâu dài
Tại buổi gặp, các đại biểu cũng không giấu được niềm tự hào khi nói về những trải nghiệm của họ tại Nga – từ ký túc xá giản dị, lớp học chuyên sâu, cho tới những mối quan hệ bạn bè quốc tế rộng mở. Họ bày tỏ kỳ vọng rằng, với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo hai nước, mối quan hệ hợp tác giáo dục sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.
Việc mở rộng chương trình học bổng chính phủ, tăng cường các khóa đào tạo bằng tiếng Nga, phát triển các chương trình liên kết giữa các trường đại học Nga và Việt Nam là những hướng đi khả thi, phù hợp với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao mà cả hai nước đều đang hướng tới.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực đang có nhiều biến động, nhưng như lời Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Việt Nam và Nga sẽ tiếp tục “kề vai sát cánh, tin cậy và giúp đỡ lẫn nhau vì lợi ích của nhân dân hai nước”.
Tình cảm mà những người từng học tập tại Nga dành cho đất nước này không hề phai nhạt theo năm tháng. Trái lại, chính họ đang truyền cảm hứng và thúc đẩy thế hệ trẻ Việt Nam tiếp tục tìm kiếm cơ hội trong hành trình du học Nga, góp phần gìn giữ và làm mới mối quan hệ Việt – Nga bằng những giá trị hiện đại, thiết thực và nhân văn.
Từ những chương trình học bổng nhà nước đầu tiên đến những cuộc hội ngộ cảm động như buổi gặp tối 20/6, giáo dục đã và đang giữ vai trò trung tâm trong mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Không chỉ đơn thuần là lĩnh vực hợp tác song phương, giáo dục còn là nơi gắn kết trái tim, xây dựng sự tin cậy và thúc đẩy hòa bình – phát triển bền vững.
Trong tương lai, việc đầu tư nghiêm túc vào học bổng hiệp định, phát triển đào tạo tiếng Nga, và tăng cường hợp tác giữa các trường đại học Nga với Việt Nam sẽ tiếp tục là nền tảng để thế hệ sinh viên Việt Nam tiếp bước truyền thống, mở rộng cánh cửa tri thức và duy trì ngọn lửa hữu nghị giữa hai quốc gia từng là bạn, là đồng minh và là tri kỷ.


