Tăng cường hợp tác văn hóa, giáo dục Việt – Nga

Trong không khí ấm áp của mùa lễ hội cuối năm và trước thềm năm mới 2025, sáng 25/12/2024, đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa & Giáo dục của Quốc hội Việt Nam, do đồng chí Nguyễn Đắc Vinh – Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban – dẫn đầu, đã có chuyến thăm và làm việc với Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội.

Đây không chỉ là một cuộc gặp mang tính xã giao nhân dịp Giáng sinh truyền thống của nước Nga, mà còn là dịp quan trọng để tái khẳng định mối quan hệ hữu nghị, hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, khoa học và đào tạo nguồn nhân lực – những trụ cột không thể thiếu trong mối quan hệ chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Văn hóa Nga là dấu ấn không phai trong tâm thức người Việt

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh chia sẻ chân thành về tình cảm gắn bó lâu dài giữa ông và nền văn hóa Nga từ văn học, âm nhạc đến thể thao: “Văn hóa Nga đã ăn vào máu thịt thế hệ của tôi”, ông nói. Từ ký ức sâu đậm đó, ông bày tỏ mong muốn các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau cũng giữ được tình cảm bền vững và sự ngưỡng mộ đối với một đất nước có chiều sâu văn hóa và lịch sử như Nga.

Không chỉ là tình cảm cá nhân, đó còn là lời khẳng định về sự thủy chung và gắn bó truyền thống giữa hai quốc gia. Tình hữu nghị Việt – Nga không chỉ được hun đúc trong quá khứ, mà còn đang được tiếp tục nuôi dưỡng bằng những hành động thiết thực trong hiện tại, như việc mở rộng chương trình học bổng chính phủ Nga dành cho sinh viên Việt Nam, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, hợp tác thể thao và giáo dục.

Học bổng Nga là cơ hội tiếp cận tri thức đỉnh cao cho sinh viên Việt Nam

Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh rằng trong bối cảnh Việt Nam đang có những bước tiến quan trọng về nhiều mặt, thì khoa học – công nghệ vẫn là lĩnh vực cần được học hỏi từ các quốc gia phát triển. Và Liên bang Nga – với nền tảng vững mạnh về giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học – tiếp tục là một địa chỉ đáng tin cậy để gửi gắm thế hệ trí thức trẻ Việt Nam.

Các lĩnh vực Việt Nam quan tâm như khoa học cơ bản, kỹ thuật, khoa học sức khỏe, quốc phòng, văn hóa nghệ thuật, pháp luật… đều là thế mạnh đào tạo của các trường đại học Nga. Chính vì vậy, ông bày tỏ mong muốn Liên bang Nga mở rộng và tăng cường các chương trình học bổng nhà nước, đặc biệt là học bổng hiệp định, nhằm thu hút sinh viên Việt Nam đi du học Nga theo hướng chính quy và có chiến lược đào tạo lâu dài.

Ông cũng cho biết sẽ kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh việc tuyển chọn sinh viên ưu tú, tạo điều kiện cho họ tiếp cận cơ hội học tập tại Nga – một đất nước vừa có nền giáo dục chất lượng, vừa có chiều sâu văn hóa và mối quan hệ truyền thống tốt đẹp với Việt Nam.

Những định hướng hợp tác cụ thể từ cấp Quốc hội đến cơ sở giáo dục

Chuyến thăm lần này của Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục cũng nằm trong chuỗi hoạt động triển khai Kế hoạch hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Hội đồng Liên bang Nga, được ký kết sau chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Nga hồi tháng 9. Các nội dung được ưu tiên bao gồm:

• Mở rộng quan hệ đối tác về văn hóa, nghệ thuật và giáo dục giữa các tổ chức của hai quốc gia.
• Thiết lập mối quan hệ giữa các trường đại học trọng điểm, như Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Dầu khí Việt Nam và Đại học Kỹ thuật dầu khí quốc gia Ufa (Nga).
• Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thể thao quần chúng, thể thao thanh thiếu niên, thông qua các sự kiện quốc tế như Diễn đàn Thể thao Quốc tế “Nga – Cường quốc thể thao”.
• Thúc đẩy quan hệ giữa các địa phương của Việt Nam và Nga thông qua các dự án hợp tác nhân văn và du lịch.

Những định hướng cụ thể này không chỉ góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân, mà còn tạo điều kiện để các chương trình học bổng Nga được triển khai hiệu quả hơn, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa – nơi nhiều học sinh giỏi đang thiếu điều kiện tiếp cận giáo dục quốc tế chất lượng.

Thêm thuận lợi cho du học sinh Việt khi Nga đẩy mạnh tạo điều kiện cho sinh viên quốc tế

Một điểm nhấn được đại diện phía Nga – ông Vladimir Murashkin, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Liên bang Nga tại Việt Nam – chia sẻ tại buổi làm việc, đó là quyết định mới từ Chính phủ Nga: cho phép sinh viên nước ngoài được làm việc tại Nga mà không cần giấy phép lao động. Đây là thay đổi mang tính đột phá, đặc biệt hữu ích đối với các sinh viên quốc tế đang du học Nga, trong đó có hàng ngàn sinh viên Việt Nam.

Ông Murashkin cho biết, tất cả sinh viên Việt Nam theo học các trường đại học Nga sẽ được bố trí chỗ ở trong ký túc xá và nhận được sự hỗ trợ từ phía nhà trường để ổn định cuộc sống. Chính sách này không chỉ giúp sinh viên giảm gánh nặng tài chính, mà còn tạo điều kiện để họ tiếp cận môi trường làm việc thực tế, tích lũy kinh nghiệm, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga cũng đã bắt đầu làm việc với nhiều tỉnh, thành phố tại Việt Nam nhằm mở rộng mạng lưới hợp tác văn hóa, giáo dục và thể thao. Trong năm 2025 – một năm có nhiều dấu mốc quan trọng như 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt – Nga, 80 năm Chiến thắng Chiến tranh vệ quốc vĩ đại, và 100 năm thành lập Cơ quan Hợp tác Liên bang Nga – Trung tâm sẽ tổ chức nhiều sự kiện mang tầm quốc tế, thúc đẩy hiểu biết và tình cảm gắn bó giữa nhân dân hai nước.

Hướng tới một quan hệ bền vững, thực chất và đa chiều

Buổi gặp gỡ giữa lãnh đạo Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Việt Nam và đại diện Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm của hai bên trong việc làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị truyền thống. Không chỉ dừng lại ở lời chúc mừng Giáng sinh hay chúc mừng năm mới, cuộc gặp là hành động cụ thể hóa các cam kết hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Nga, đặc biệt trong bối cảnh giáo dục đang trở thành một yếu tố quan trọng để phát triển bền vững quốc gia.

Từ việc tăng cường học bổng chính phủ, tạo điều kiện cho sinh viên đi làm thêm, đến việc thiết lập hợp tác giữa các trường đại học hàng đầu, mọi bước đi đều hướng đến mục tiêu chung: xây dựng một thế hệ trí thức trẻ có tri thức toàn cầu, nhưng gắn bó với đất nước và mang theo những ký ức tốt đẹp về nước Nga – vùng đất của khoa học, văn hóa và tình hữu nghị lâu dài.