Cùng nhau kiến tạo tương lai với Học bổng Nga!
Khám phá cơ hội và vững bước vào tương lai với Học bổng du học Liên bang Nga.
Là một trong những sinh viên Việt Nam đầu tiên sang học tập tại Liên Xô vào năm 1954 theo diện học bổng Nhà nước, họa sĩ Trần Quân Ngọc đã trải qua hơn một thập kỷ gắn bó với đất nước Nga trong những năm đầu của tình hữu nghị Việt – Xô.
Bắt đầu học tập tại Đại học Công nghệ Hóa tinh vi mang tên Lômônôxốp tại Moskva, ông dần chuyển hướng sang con đường nghệ thuật và tiếp tục theo học tại Khoa Hội họa, Lịch sử nghệ thuật Trường Đại học Sư phạm Quốc gia mang tên Lênin. Qua những năm tháng miệt mài học tập và sáng tác, Trần Quân Ngọc không chỉ trở thành một họa sĩ tài năng mà còn lưu giữ trong mình ký ức sâu sắc về tình người Xô viết, về một thời thanh xuân gắn bó với nèn giáo dục đại học Nga, ngôn ngữ Nga và những giá trị nhân văn cao đẹp.
Hành trình tìm lại đam mê từ công nghệ hóa học đến hội họa
Sinh ra tại Gia Lâm (Hà Nội), họa sĩ Trần Quân Ngọc đến Liên Xô trong bối cảnh đất nước còn đang chìm trong khói lửa chiến tranh. Ông bắt đầu học tại Đại học Công nghệ Hóa tinh vi mang tên Lômônôxốp nhưng chính trong quãng thời gian này, niềm đam mê hội họa từ thời niên thiếu đã trỗi dậy. Nhờ sự dẫn dắt của một nhà văn Nga, ông quyết tâm tìm đến môi trường đào tạo chuyên sâu về nghệ thuật và được nhận vào Trường Đại học Sư phạm Quốc gia mang tên Lênin.
Trong những năm tháng học tập, ban ngày học tại trường công nghệ, buổi tối lại theo học hội họa, Trần Quân Ngọc phải sắp xếp thời gian và vượt qua không ít khó khăn. Nhưng như chính ông từng nói: “Được tư duy hội họa, được cầm cọ vẽ thì sẽ vượt qua mọi khó khăn.” Niềm tin và nghị lực ấy đã giúp ông tiến bước không ngừng trên hành trình trở thành một họa sĩ thực thụ.
Người thầy Xô viết và dấu ấn không thể phai mờ
Nhắc đến hành trình học tập và trưởng thành, họa sĩ Trần Quân Ngọc luôn xúc động khi kể về người thầy kính yêu – ông Mikhail Macximovich Cucunop. Là một chiến sĩ Hồng quân Liên Xô, thầy Cucunop từng ra trận khi còn là sinh viên năm cuối của Trường Đại học Nghệ thuật. Trở về từ chiến trường với thân thể không còn nguyên vẹn và nỗi đau mất toàn bộ gia đình do trúng bom, thầy vẫn tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật và tận tâm truyền dạy cho các thế hệ học trò.
Thầy Mikhail Macximovich Cucunop dành tình yêu thương cho tôi nhiều hơn các bạn bởi thầy biết lúc đó tôi phải xa gia đình, người thân để sang Liên Xô học tập mà Việt Nam khi đó đang chìm trong khói lửa chiến tranh nhưng tôi vẫn cố gắng học tập thật tốt.
Trong suốt 5 năm, thầy không chỉ dạy kỹ thuật hội họa mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn với ông. Khi ông chuẩn bị về nước vào năm 1967, cả hai thầy trò đều không muốn chia tay trong nước mắt. Trần Quân Ngọc đã vẽ một bức tranh, mời thầy và 40 người bạn cùng lớp ký tên lên đó như một kỷ niệm đặc biệt. Trước khi chia tay, thầy dặn ông một lời dặn mà đã theo ông suốt chặng đường dài sau này:
Nếu ra mặt trận thì cố gắng ghi lại tất cả những hình ảnh ở chiến trường bằng những tác phẩm hội họa, ký họa.
Tri ân nước Nga bằng nghệ thuật
Trong suốt những năm sống và học tập tại Liên Xô (1954–1972), Trần Quân Ngọc đã vẽ hơn 300 bức tranh về nước Nga, trong đó có 150 bức tranh được trưng bày tại triển lãm “Kỷ niệm – Một thời Xô viết” tổ chức tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Các tác phẩm thể hiện sâu sắc cuộc sống đời thường, phong cảnh thiên nhiên và con người Nga trong giai đoạn Xô viết, mang đậm phong cách hội họa cổ điển Nga từ bố cục đến sắc màu.
Không chỉ vẽ tranh đơn lẻ, ông còn sáng tác theo từng chủ đề, từng bộ tranh. Đặc biệt, bộ ba tranh “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” để lại ấn tượng sâu sắc với bức sơn dầu “Nước Nga năm 1941”, khắc họa hình ảnh nữ chiến sĩ Hồng quân với mái tóc vàng và đôi mắt xanh, đeo súng trên vai, thể hiện tinh thần yêu nước bất khuất của phụ nữ Nga thời chiến.
Một tác phẩm đặc biệt khác là Bức phù điêu chân dung Lênin, được ghép từ 300 huy hiệu mà họa sĩ sưu tập trong nhiều năm tại Liên Xô. Mỗi huy hiệu đều mang một dấu ấn lịch sử, từ hình ảnh gia đình Lênin đến các thành phố Người từng đi qua, các đại hội, các ngôi nhà lưu niệm… Bức phù điêu này đã được trưng bày tại triển lãm nhân kỷ niệm 90 năm Cách mạng Tháng Mười Nga tại Liên bang Nga. Theo lời ông: “Tôi đã sưu tập huy hiệu theo danh mục đó và khi được 300 huy hiệu tôi đã quyết định sẽ ghép thành bức phù điêu Lênin.”
Triển lãm cá nhân và lời tri ân không lời
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga, dù không thể trở lại nước Nga, họa sĩ Trần Quân Ngọc đã tổ chức một triển lãm cá nhân như một lời tri ân với thầy, với bạn, với những con người Xô viết nhân hậu. Những bức tranh, ký họa và tác phẩm nghệ thuật ông mang đến triển lãm không đơn thuần là sản phẩm nghệ thuật, mà là kết tinh của những tháng năm sống, học tập và yêu thương nơi xứ sở Bạch dương. Họa sĩ Trần Quân Ngọc chia sẻ:
Tôi yêu thích hội họa từ khi còn nhỏ nhưng khi sang Liên Xô tôi mới có cơ hội được học loại hình nghệ thuật này… Mỗi tác phẩm của tôi đều có bóng dáng người thầy kính yêu.
Qua từng nét cọ, từng mảng màu, người xem có thể cảm nhận rõ một tình cảm sâu sắc, trong trẻo và vẹn nguyên dành cho đất nước, con người và nền văn hóa Nga.
Nguồn tin: Báo Quân đội nhân dân
