Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động và giá cả leo thang, câu hỏi về mức hỗ trợ tài chính dành cho sinh viên – đặc biệt là sinh viên quốc tế – ngày càng được quan tâm tại nhiều quốc gia, trong đó có Nga.
Những đề xuất gần đây từ giới lập pháp Nga về việc tăng học bổng cho sinh viên đã gióng lên một hồi chuông tích cực đối với cộng đồng sinh viên trong nước cũng như những người đang và sẽ du học Nga thông qua các chương trình học bổng chính phủ, học bổng nhà nước hay học bổng hiệp định.
Đề xuất điều chỉnh học bổng theo lạm phát thực tế
Cuối tháng 7 năm 2022, Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga chính thức xác nhận đã tiếp nhận yêu cầu từ bà Yana Lantratova, Phó Chủ tịch thứ nhất của Ủy ban Đuma Quốc gia về Giáo dục, về việc điều chỉnh mức học bổng dựa trên tỷ lệ lạm phát thực tế. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát tại Nga năm 2022 được dự báo ở mức 8,6%, trong khi mức tăng học bổng theo kế hoạch chỉ khoảng 4%.
Theo đề xuất, học bổng hiện tại – vốn chỉ đủ chi trả cho một phần nhỏ nhu cầu sinh hoạt phí – cần được điều chỉnh sao cho ít nhất bằng mức lương tối thiểu tại khu vực mà sinh viên đang theo học. Đây được xem là một bước tiến đáng kể nếu được thông qua, đặc biệt với sinh viên đang sống xa gia đình, không có sự hỗ trợ thường xuyên về tài chính.
Học bổng hiện tại: Đủ sống hay đủ đi lại?
Phát biểu trong tài liệu gửi Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin, bà Lantratova chỉ ra rằng mức học bổng hiện tại chỉ đủ chi trả cho vé máy bay hoặc một số khoản mua sắm nhỏ, chưa đủ để bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu cho sinh viên, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Matxcơva hay Saint Petersburg.
Việc phải đi làm thêm để trang trải chi phí sinh hoạt đang trở thành gánh nặng cho không ít sinh viên, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả học tập, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi nhiều thời gian nghiên cứu như y học, kỹ thuật, hay công nghệ thông tin – những chuyên ngành đang thu hút lượng lớn sinh viên quốc tế theo học bổng Nga.

Chính phủ Nga phản hồi tích cực
Ngay sau khi đề xuất được đưa ra, Văn phòng Nội các Chính phủ Nga đã tiếp nhận kiến nghị và chuyển đến Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga để xem xét theo quy trình. Dịch vụ báo chí của Bộ cũng xác nhận rằng họ đang trong quá trình nghiên cứu và điều chỉnh cơ chế hỗ trợ tài chính cho sinh viên và nghiên cứu sinh, trong đó có việc tăng học bổng.
Đáng chú ý, việc nâng cao chất lượng và giá trị của các chương trình học bổng nhà nước không chỉ là mục tiêu hướng đến sinh viên bản địa mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các chương trình du học Nga. Mỗi năm, hàng chục nghìn sinh viên quốc tế, trong đó có hàng trăm sinh viên Việt Nam, theo học tại các trường đại học Nga thông qua học bổng hiệp định hoặc học bổng chính phủ Nga. Việc tăng học bổng sẽ giúp Nga trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt du học sinh toàn cầu.
Nâng cao năng lực cạnh tranh của giáo dục Nga
Việc đề xuất tăng học bổng không chỉ là hỗ trợ sinh viên, mà còn nằm trong chiến lược dài hạn của Nga nhằm nâng cao vị thế của hệ thống giáo dục đại học nước này trên bản đồ thế giới. Với sự tham gia của gần 1000 tổ chức giáo dục trong nước vào hệ thống phân bổ chỉ tiêu và hàng trăm chương trình đào tạo chất lượng cao, các trường đại học Nga đang từng bước thu hút sinh viên từ nhiều quốc gia.
Tăng học bổng đồng nghĩa với tăng khả năng giữ chân những sinh viên giỏi, góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho Nga và cả các quốc gia đối tác thông qua chương trình du học Nga. Trong dài hạn, điều này còn giúp thúc đẩy các hoạt động trao đổi khoa học, nghiên cứu song phương, cũng như củng cố quan hệ ngoại giao, đặc biệt với các nước có truyền thống đào tạo nhân lực tại Nga như Việt Nam.
Hy vọng cho những thay đổi tích cực
Trong khi kết quả chính thức của đề xuất vẫn đang chờ được công bố, làn sóng thảo luận xung quanh vấn đề học bổng tại Nga đã mở ra nhiều kỳ vọng mới cho sinh viên trong và ngoài nước. Một khi học bổng chính phủ Nga được điều chỉnh tương xứng với thực tế sinh hoạt, đây sẽ là cú hích mạnh mẽ giúp thu hút thêm sinh viên quốc tế, đồng thời giảm bớt áp lực kinh tế để họ có thể toàn tâm toàn ý cho việc học.
Với hàng nghìn sinh viên Việt Nam đã, đang và sẽ du học Nga, thông tin này không chỉ là một tín hiệu đáng mừng mà còn là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác giáo dục sâu sắc giữa hai quốc gia – một mối quan hệ đã bền vững qua nhiều thế hệ, được vun đắp từ cả hai phía, từ chính sách đến tấm lòng.


