Ngày 8/5/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc cùng Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã làm việc với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga Valery Falkov. Cuộc gặp diễn ra trong không khí hợp tác tích cực, thể hiện sự đồng thuận cao về việc tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng hợp tác giáo dục – đào tạo giữa hai nước.
Một minh chứng rõ nét cho mối quan tâm chung đó là con số gần 1500 ứng viên Việt Nam đã đăng ký dự tuyển học bổng chính phủ Nga trong năm 2025. Các ngành được quan tâm đặc biệt bao gồm công nghệ kỹ thuật, tài chính – kinh tế, xã hội học, văn hóa – nghệ thuật và các công nghệ tiên tiến. Đây không chỉ là minh chứng cho sức hút của nền giáo dục Nga, mà còn cho thấy sự đầu tư có chiều sâu từ phía Việt Nam trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trung tâm tiếng Nga Puskin là cầu nối văn hóa và ngôn ngữ
Một điểm nhấn đặc biệt trong chuyến công du là việc ký kết Hiệp định thành lập Trung tâm tiếng Nga Puskin tại Việt Nam. Văn kiện quan trọng này được ký bởi Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc và Bộ trưởng Valery Falkov, dưới sự chứng kiến trực tiếp của Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại điện Kremlin ngày 10/5.
Việc thành lập trung tâm này không chỉ là bước tiến về mặt giảng dạy và học tập tiếng Nga tại Việt Nam, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc củng cố giao lưu văn hóa, quảng bá văn học Nga và tạo điều kiện để người học Việt Nam tiếp cận sâu hơn với không gian ngôn ngữ Nga. Đây sẽ là nơi tổ chức các lớp học chuyên sâu, hội thảo học thuật và các sự kiện văn hóa, đóng vai trò trung tâm trong kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu hai nước.
Tăng cường kết nối học thuật giữa các đại học hàng đầu
Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, nhiều thỏa thuận hợp tác giáo dục – đào tạo đã được ký kết giữa các trường đại học Việt Nam và trường đại học Nga. Nổi bật là biên bản ghi nhớ giữa Học viện Ngoại giao Moscow (MGIMO) và Đại học Quốc gia Hà Nội, thỏa thuận hợp tác giữa Học viện Hành chính Quốc gia Nga (RANEPA) và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Đây là những bước đi có tính kết nối bền vững trong đào tạo cán bộ, nghiên cứu chính sách và phát triển nguồn nhân lực cấp cao. Đồng thời, hai nước cũng thống nhất tổ chức cuộc thi dự án nghiên cứu khoa học chung, tạo điều kiện cho sinh viên và giảng viên cùng phát triển các ý tưởng sáng tạo, hướng tới việc thương mại hóa sản phẩm khoa học và chuyển giao công nghệ thực tiễn.

Hướng đến Diễn đàn hiệu trưởng và mạng lưới đại học liên kết
Trong năm 2026, Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Diễn đàn hiệu trưởng các trường đại học Việt – Nga lần thứ ba tại Hà Nội, một sự kiện học thuật lớn nhằm mở rộng hợp tác giữa các cơ sở đào tạo hai nước. Diễn đàn dự kiến là nơi thảo luận về các chương trình liên kết đào tạo, trao đổi sinh viên và giảng viên, cũng như triển khai các mô hình học bổng hiệp định hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển nhân lực thời kỳ mới.
Đồng thời, ba mạng lưới trường đại học Việt – Nga hiện tại trong các lĩnh vực công nghệ kỹ thuật, công nghệ thông tin và kinh tế tiếp tục được mở rộng và củng cố. Việc xây dựng các mạng lưới học thuật này giúp tăng cường tính hệ thống trong hợp tác, tạo môi trường trao đổi học thuật sôi nổi, khơi nguồn sáng tạo và khẳng định vị thế quốc tế của các trường đại học Việt Nam.
Hợp tác giáo dục là động lực cho giai đoạn phát triển mới
Chuyến thăm chính thức Nga của Tổng Bí thư Tô Lâm đã mở ra một chương mới trong quan hệ hợp tác Việt – Nga, trong đó giáo dục – đào tạo được khẳng định là một lĩnh vực ưu tiên chiến lược. Các cam kết cấp cao, kết hợp cùng hành động cụ thể giữa các trường đại học và viện nghiên cứu, cho thấy sự thống nhất từ định hướng chính sách đến triển khai thực tiễn.
Từ việc phát triển mạng lưới đào tạo, mở rộng hệ thống học bổng chính phủ Nga, đẩy mạnh giảng dạy tiếng Nga, đến việc nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học – công nghệ, hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Nga đang đóng vai trò là nền tảng bền vững, không chỉ trong phát triển nhân lực, mà còn trong việc gắn kết lâu dài giữa hai dân tộc.
Việt – Nga đẩy mạnh hợp tác giáo dục, mở rộng cơ hội học bổng
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự biến chuyển nhanh chóng của khoa học – công nghệ, giáo dục đã và đang trở thành lĩnh vực then chốt trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Nhân chuyến thăm chính thức Nga của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm từ ngày 8 đến 11/5/2025, nhiều sáng kiến giáo dục – đào tạo mới đã được xúc tiến, củng cố thêm vai trò quan trọng của giáo dục như một trụ cột bền vững, sâu sắc và thiết thực trong mối quan hệ giữa hai quốc gia.
Trong bức tranh toàn diện của quan hệ Việt – Nga, giáo dục là mảnh ghép mang tính chất chiến lược và bền vững nhất. Với những sáng kiến mới, những trung tâm ngôn ngữ và văn hóa được thành lập, cùng hàng trăm cơ hội du học Nga qua các chương trình học bổng nhà nước, học bổng hiệp định được triển khai đều đặn hằng năm, sinh viên Việt Nam ngày nay đang đứng trước những cánh cửa rộng mở hơn bao giờ hết. Quan trọng hơn, đó còn là cơ hội để học hỏi, kết nối và cùng nhau xây dựng một tương lai hợp tác khoa học – giáo dục lâu dài và thực chất giữa hai quốc gia.
Các chương trình học bổng Nga, đặc biệt là học bổng hiệp định và học bổng chính phủ, đang mở ra những cơ hội lớn cho sinh viên Việt Nam mong muốn du học Nga trong nhiều lĩnh vực, từ khoa học – kỹ thuật, kinh tế, xã hội – nhân văn cho đến nghệ thuật và công nghệ cao. Đồng thời, hàng loạt thỏa thuận được ký kết giữa các trường đại học Nga và Việt Nam không chỉ là bước tiến về mặt học thuật, mà còn là dấu ấn ngoại giao sâu sắc.


