Ngày 12/8/2026, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN và Rosatom Quantum đã trao đổi về khả năng hợp tác trong công nghệ lượng tử, từ đào tạo nhân lực trẻ, nghiên cứu chung đến phát triển hạ tầng khoa học. Cuộc làm việc đặt những năng lực nghiên cứu mà HUS đang xây dựng trong lĩnh vực lượng tử vào một hướng kết nối mới với các đối tác Nga.
Từ đào tạo nhân lực đến nghiên cứu và hạ tầng lượng tử
Tại cuộc làm việc, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (HUS) và Rosatom Quantum tập trung thảo luận các khả năng hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu công nghệ lượng tử. Rosatom Quantum là đơn vị điều phối sáng kiến quốc gia của Nga về điện toán lượng tử.
Các nội dung được trao đổi khá rộng, bao gồm phát triển nguồn nhân lực trẻ, đào tạo chuyên gia, nghiên cứu chung và phát triển hạ tầng nghiên cứu – công nghệ. Trong các hướng chuyên môn, hai bên đề cập đến tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử, đồng thời trao đổi khả năng tăng cường kết nối giữa sinh viên, giảng viên và các nhà khoa học.
Phía Rosatom Quantum cũng bày tỏ mong muốn tìm kiếm một đầu mối phù hợp tại Việt Nam để phối hợp các chương trình giáo dục và nghiên cứu trong lĩnh vực lượng tử. Cố vấn Rosatom JV Quantum Denis Avetisyan cho biết định hướng được trao đổi không chỉ giới hạn ở giáo dục hoặc xây dựng phòng thí nghiệm mà còn hướng tới khả năng đồng hành với Việt Nam trong quá trình xây dựng một chiến lược lượng tử độc lập và bền vững.

Các nội dung trên hiện mới nằm ở cấp độ trao đổi và đề xuất hợp tác. Nguồn của HUS chưa cho biết hai bên đã ký kết một chương trình cụ thể về phòng thí nghiệm, đào tạo hay nghiên cứu chung. Tuy nhiên, phạm vi thảo luận cho thấy hai bên đang xem xét hợp tác theo một chuỗi tương đối đầy đủ, từ con người, hoạt động nghiên cứu đến cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ lượng tử.
Đối với sinh viên và giảng viên HUS, điểm đáng chú ý vì vậy không chỉ nằm ở việc trường tiếp xúc với một đối tác quốc tế mới. Nếu những hướng được trao đổi tiếp tục được cụ thể hóa, đào tạo và nghiên cứu là hai lĩnh vực có khả năng tạo ra sự tham gia trực tiếp của người học, giảng viên và các nhóm khoa học của trường. Ở thời điểm hiện tại, đây vẫn là triển vọng được đặt ra từ cuộc làm việc, chưa phải những chương trình đã chính thức triển khai.
HUS đặt công nghệ lượng tử trong nhóm lĩnh vực chiến lược
Khả năng hợp tác với Rosatom Quantum được đặt trên nền tảng nghiên cứu mà HUS đang phát triển. Nhà trường hiện có khoảng 700 giảng viên, nhà khoa học và 10.000 sinh viên, công bố hơn 600 bài báo khoa học mỗi năm, trong đó khoảng 80% thuộc nhóm Q1 và Q2.
Bên cạnh các lĩnh vực khoa học cơ bản, HUS đang tham gia nhiều hướng công nghệ chiến lược như điện hạt nhân, bán dẫn, công nghệ sinh học – y sinh và công nghệ lượng tử. Riêng với công nghệ lượng tử, trường xác định mình là một trong những đơn vị tiên phong trong ĐHQGHN và đã có những kết quả nghiên cứu bước đầu, góp phần tạo nền tảng cho việc hình thành một viện nghiên cứu mới thuộc ĐHQGHN trong lĩnh vực này.

Nền tảng đó cũng giải thích vì sao nội dung làm việc với Rosatom Quantum không dừng ở trao đổi học thuật thông thường. Khi các hướng thảo luận bao gồm đào tạo chuyên gia, nghiên cứu chung, tính toán lượng tử, cảm biến lượng tử và hạ tầng nghiên cứu, năng lực sẵn có của đội ngũ giảng viên và các nhóm khoa học tại HUS trở thành yếu tố trực tiếp quyết định khả năng phát triển hợp tác thực chất.
Tại cuộc làm việc, Phó Hiệu trưởng HUS, PGS.TS. Ngạc An Bang, nhấn mạnh quan điểm hợp tác quốc tế cần được xây dựng trên tinh thần bình đẳng, thực chất và cùng có lợi. Theo ông, Việt Nam hiện có đủ năng lực để tham gia đối thoại và đóng góp vào các chương trình quốc tế trong những lĩnh vực công nghệ mới.
Quan điểm này đáng chú ý trong bối cảnh công nghệ lượng tử là lĩnh vực đòi hỏi đồng thời năng lực nghiên cứu cơ bản, nguồn nhân lực chuyên sâu và hạ tầng công nghệ. Với sinh viên và những người trẻ quan tâm vật lý, toán học, khoa học máy tính hay các ngành STEM, cuộc làm việc HUS – Rosatom Quantum cũng cho thấy công nghệ lượng tử đang dần trở thành một hướng đào tạo và nghiên cứu cụ thể tại các cơ sở đại học, thay vì chỉ xuất hiện trong những chiến lược công nghệ ở tầm vĩ mô.
Ở góc độ hợp tác Việt – Nga, Rosatom Quantum mở thêm một hướng tiếp xúc ngoài những lĩnh vực vốn quen thuộc hơn như năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, ý nghĩa gần nhất của cuộc làm việc ngày 12/8 vẫn nằm ở HUS: một trường đại học Việt Nam đang xây dựng năng lực lượng tử của riêng mình và tìm kiếm khả năng kết nối năng lực đó với đối tác quốc tế. Việc những đề xuất hiện nay có phát triển thành các chương trình đào tạo, phòng thí nghiệm hay dự án nghiên cứu cụ thể hay không sẽ phụ thuộc vào các bước hợp tác tiếp theo giữa các bên.
Học bổng Nga biên tập dựa trên các nguồn thông tin:
- Văn phòng Du học Nga, 08/2026: duhocnga.org/2026/08/hus-va-rosatom-quantum-thuc-day-hop-tac-cong-nghe-luong-tu/
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN, 13/08/2026: hus.vnu.edu.vn/tin-tuc-su-kien/hop-tac-va-phat-trien/truong-dai-hoc-khoa-hoc-tu-nhien-va-rosatom-quantum-thuc-day-hop-tac-trong-linh-vuc-cong-nghe-luong-tu-145808



