Ngày 12/5/2025 tại Liên bang Nga, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân, nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật đã được tổ chức nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Nga. Đáng chú ý, Phu nhân Ngô Phương Ly đã có những chuyến thăm ý nghĩa đến hai cơ sở đào tạo nghệ thuật hàng đầu của Nga – Trường Đại học Mỹ thuật Moscow mang tên V.I. Surikov và Trường Đại học Điện ảnh quốc gia Nga mang tên S.A. Gerasimov (VGIK). Những cuộc gặp gỡ, trao đổi và triển lãm tại đây không chỉ nhấn mạnh mối quan hệ lịch sử trong lĩnh vực đào tạo, mà còn khơi mở nhiều tiềm năng hợp tác trong tương lai, đặc biệt là trong lĩnh vực du học Nga, học bổng Nga và giao lưu văn hóa nghệ thuật.
Trường Surikov – Cái nôi nghệ thuật của nhiều thế hệ họa sĩ Việt Nam
Trường Đại học Mỹ thuật Moscow mang tên V.I. Surikov, được thành lập từ năm 1843, là một trong những cơ sở đào tạo mỹ thuật danh giá nhất của nước Nga. Trường từng là nơi tiếp nhận đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ Việt Nam, góp phần quan trọng hình thành nên nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Trong số đó có những tên tuổi lớn như Trần Lưu Hậu, Phùng Quốc Trí, Đào Châu Hải, Nguyễn Quang Vinh, Nguyễn Phước Sanh…
Trong chuyến thăm trường, Phu nhân Ngô Phương Ly đã tham quan triển lãm “Sắc màu Việt – Nga” – nơi trưng bày những tác phẩm hội họa của nghệ sĩ hai nước. Bà cùng Hiệu trưởng nhà trường – Nghệ sĩ nhân dân Liên bang Nga Anotoly Alexandrovich Lyubanvin – đã thăm xưởng tranh và gặp gỡ các giảng viên, sinh viên. Tại đây, Phu nhân phát biểu: “Surikov không chỉ là cái nôi nuôi dưỡng tài năng nghệ thuật Nga, mà còn là nơi góp phần ươm mầm nhiều gương mặt nổi bật của mỹ thuật Việt Nam.”
Sự hiện diện của các họa sĩ Việt Nam tại Surikov – những người đã khắc họa cảnh sắc nước Nga bằng góc nhìn Á Đông – và ngược lại, các nghệ sĩ Nga thể hiện hình ảnh Việt Nam – là minh chứng rõ nét cho sự giao hòa văn hóa bền vững giữa hai nước.
Tiếp nối chương trình, Phu nhân đã đến thăm Bảo tàng quốc gia Tretyakov – một trong những kho tàng nghệ thuật quan trọng nhất của Nga. Với hơn 190.000 tác phẩm được lưu giữ, bảo tàng là nơi khơi nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ nghệ sĩ, đồng thời là địa chỉ quen thuộc với sinh viên du học Nga theo diện học bổng toàn phần trong ngành nghệ thuật.
VGIK – Nơi gìn giữ ký ức điện ảnh và nuôi dưỡng tương lai Việt – Nga
Trường Đại học Điện ảnh quốc gia Nga mang tên S.A. Gerasimov (VGIK), được thành lập năm 1919, là ngôi trường điện ảnh đầu tiên trên thế giới. Trong hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, VGIK đã đào tạo hơn 15.000 chuyên gia điện ảnh, trong đó có hơn 140 người Việt Nam, nhiều người trong số đó đã trở thành trụ cột của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Phu nhân Ngô Phương Ly đã có dịp xúc động khi trở lại mái trường nơi cha bà – cố PGS.TS. Nghệ sĩ nhân dân Ngô Mạnh Lân – từng theo học. Ông là một trong những người đặt nền móng cho ngành hoạt hình Việt Nam. Trong buổi tiếp, nhà trường đã trao tặng Phu nhân bộ hồ sơ học tập và một số kỷ vật của cha bà – những tài liệu quý mang đậm dấu ấn lịch sử điện ảnh Việt – Nga.
Cầm lại những hiện vật của cha, Phu nhân không giấu nổi xúc động khi nhớ lại tuổi thơ gắn với những câu chuyện, ký ức mà người cha từng kể về nước Nga.
VGIK còn là nơi đào tạo những nghệ sĩ tên tuổi khác của Việt Nam như Bùi Đình Hạc, Nguyễn Khắc Lợi, Nguyễn Thị Hồng Ngát… Những bộ phim như Sao tháng Tám, Hà Nội 12 ngày đêm hay Đường về quê mẹ là thành quả kết hợp giữa kỹ thuật, tư duy điện ảnh Nga với bản sắc văn hóa Việt Nam – khẳng định giá trị vượt thời gian của nền điện ảnh hai nước.

Tại buổi gặp gỡ, Hiệu trưởng VGIK – Nghệ sĩ nhân dân Vladimir Sergeyevich Malyshev – chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn sẽ có thêm nhiều sinh viên Việt Nam sang học tập tại VGIK trong thời gian tới, đồng thời hy vọng hai nước sẽ nối lại các dự án hợp tác sản xuất phim, giao lưu chuyên môn để tiếp nối truyền thống quý báu giữa hai nền điện ảnh.”
Những nội dung này góp phần củng cố các chương trình học bổng chính phủ, học bổng một phía trong lĩnh vực nghệ thuật và truyền thông – vốn đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng sinh viên có nguyện vọng du học Nga.
Nghệ thuật – Cầu nối bền vững của tình hữu nghị Việt – Nga
Những chuyến thăm ý nghĩa của Phu nhân Ngô Phương Ly tại Nga cho thấy vai trò đặc biệt của nghệ thuật trong việc kết nối nhân dân hai nước. Đây không chỉ là hoạt động trong khuôn khổ ngoại giao cấp cao, mà còn mang giá trị lan tỏa lâu dài cho thế hệ trẻ yêu nghệ thuật, đặc biệt là các sinh viên đang theo học tiếng Nga, mỹ thuật và điện ảnh.
Các hoạt động lần này cũng nằm trong chuỗi sự kiện giao lưu văn hóa quốc tế được Việt Nam đẩy mạnh thời gian qua như: triển lãm tranh tại Azerbaijan, tiếp đón Phó Chủ tịch Quỹ Heydar Aliyev tại Hà Nội… Tất cả đều thể hiện một chiến lược nhất quán trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới và tăng cường các mối quan hệ đối tác chiến lược.
Với định hướng phát triển nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao, việc thúc đẩy các chương trình học bổng Nga, đặc biệt là học bổng hiệp định, học bổng toàn phần trong lĩnh vực nghệ thuật, sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược đào tạo nhân lực quốc tế của Việt Nam.
Những hoạt động hợp tác như vừa qua là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược trong quan hệ Việt – Nga: sử dụng văn hóa làm nền tảng cho sự kết nối bền chặt, tạo điều kiện thuận lợi để thế hệ trẻ hai nước tiếp tục viết tiếp câu chuyện hữu nghị bằng ngôn ngữ của nghệ thuật, sáng tạo và tri thức.
Nguồn tin: duhocnga.org



