Ngày 21/8/2025, tại Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) đã đón tiếp Giáo sư Igor Borisovich Shirokov – Tiến sĩ Khoa học kỹ thuật, giảng viên Đại học Quốc gia Sevastopol (SevGU), trong khuôn khổ chương trình hợp tác khoa học quốc tế giữa hai cơ sở đào tạo hàng đầu Việt Nam và Liên bang Nga. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm phát triển công nghệ liên lạc và định vị dưới nước, phục vụ các hệ thống robot biển tự hành – lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng ứng dụng cao trong tương lai gần.
Chuyến làm việc không chỉ mở ra hướng đi mới trong hợp tác song phương giữa HUST và SevGU, mà còn góp phần tăng cường cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến cho đội ngũ cán bộ, sinh viên Việt Nam trong bối cảnh du học Nga và hợp tác khoa học – công nghệ ngày càng được quan tâm và thúc đẩy mạnh mẽ.
Từ ý tưởng hội thảo đến mô hình hợp tác thực tiễn
Mối quan hệ hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Quốc gia Sevastopol bắt đầu từ những lần gặp gỡ tại các hội thảo chuyên ngành quốc tế. Giáo sư Shirokov chia sẻ: “Chúng tôi gặp nhau lần đầu tại một hội thảo về anten tổ chức tại Việt Nam, sau đó lại tái ngộ trong một sự kiện khoa học tại Indonesia. Nhận thấy sự tương đồng trong định hướng nghiên cứu, chúng tôi quyết định thử sức trong một dự án chung.”
Dự án đầu tiên, với mục tiêu xây dựng hệ thống định vị cho tàu không người lái, chưa nhận được sự hỗ trợ tài chính cần thiết. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm nhiệt huyết hợp tác từ cả hai phía. Tháng 8/2025, với sự tài trợ từ quỹ quốc tế nội bộ của SevGU, giáo sư Shirokov đã đến làm việc trực tiếp tại Hà Nội. Sau nhiều buổi thảo luận với lãnh đạo HUST, trưởng khoa và đại diện Trung tâm quan hệ quốc tế, hai bên thống nhất phát triển một hệ thống liên lạc và định vị dưới nước – giải pháp phục vụ trực tiếp cho các nhiệm vụ kỹ thuật cao trong lĩnh vực robot ngầm.
Giáo sư Shirokov nhấn mạnh: “Chúng tôi tổ chức một buổi hội thảo nhỏ, mời các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực này đến thảo luận. Kết quả là, chúng tôi có sự thống nhất hoàn toàn về mục tiêu và phương hướng.”
Giải pháp công nghệ phục vụ hệ thống robot biển tự hành
Dự án hợp tác giữa HUST và SevGU tập trung vào tổ chức liên lạc giữa các thiết bị hoạt động dưới nước trong phạm vi cục bộ. Đây là một giải pháp mang tính đột phá cho các hệ thống robot biển tự hành, đặc biệt trong các tình huống truyền dữ liệu tốc độ cao tại điểm cập bến.
Theo giáo sư Shirokov: “Chúng tôi đang làm việc về tổ chức liên lạc dưới nước để truyền dữ liệu giữa các thiết bị ngầm trong phạm vi ngắn, trong một hệ thống cục bộ. Đây không phải là dành cho liên lạc xuyên đại dương, mà là cho các tình huống khi một robot tự hành tiếp cận thiết bị bến và cần trao đổi khối lượng lớn dữ liệu.”

Mẫu thử đầu tiên của hệ thống đã cho thấy tốc độ truyền tải ấn tượng lên đến 1 megabit/giây – một bước tiến quan trọng trong điều kiện truyền thông vốn bị giới hạn bởi môi trường nước.
“Chúng tôi đã trình bày kết quả của phát triển này, và các kết quả cho thấy chỉ số rất cao,” – ông nói thêm.
Hai trường hiện đang phối hợp hoàn thiện hồ sơ dự án để nộp lên Quỹ Khoa học Nga, trong khuôn khổ chương trình hợp tác song phương Việt – Nga. Kết quả xét duyệt dự kiến sẽ được công bố vào tháng 10 hoặc 11/2025. Nếu thành công, đây sẽ là một trong những dự án hợp tác tiêu biểu giữa các đại học Nga và Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ biển sâu.
Hợp tác vượt khó và kỳ vọng mở rộng nghiên cứu biển
Đại học Quốc gia Sevastopol là một trong những cơ sở đào tạo kỹ thuật trọng điểm tại bán đảo Crimea, với năng lực nghiên cứu vững chắc trong các lĩnh vực hàng hải, cơ điện tử và điều khiển tự động. Mặc dù gặp nhiều khó khăn từ các biện pháp cấm vận quốc tế, trường vẫn duy trì và phát triển hợp tác học thuật quốc tế, trong đó có hợp tác với Việt Nam – quốc gia có quan hệ truyền thống và bền vững với Liên bang Nga.
Trường hiện có 13 viện chuyên ngành, trong đó đáng chú ý là các đơn vị nghiên cứu liên quan đến biển – nơi đã phát triển các công nghệ nền tảng cho robot ngầm, hệ thống sonar và mô phỏng môi trường dưới nước. Sự tham gia của các nhà khoa học Việt Nam trong các dự án hợp tác với SevGU được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội để tiếp cận, chuyển giao và ứng dụng nhiều thành tựu khoa học – kỹ thuật tiên tiến vào thực tiễn phát triển kinh tế biển quốc gia.
Trong khi đó, Đại học Bách khoa Hà Nội là một trong những đơn vị đào tạo uy tín hàng đầu khu vực Đông Nam Á về kỹ thuật, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Việc hợp tác với các đại học Nga như SevGU mang lại nhiều lợi thế chiến lược trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế, đồng thời tăng cường năng lực tiếp nhận các chương trình học bổng Nga, bao gồm học bổng toàn phần, học bổng hiệp định và các chương trình đào tạo bằng tiếng Nga.
Với những kết quả bước đầu tích cực, chương trình hợp tác giữa HUST và SevGU không chỉ mang lại lợi ích học thuật, mà còn mở rộng khả năng phát triển nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực robot biển – lĩnh vực đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong bảo vệ chủ quyền biển đảo, khai thác tài nguyên bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hợp tác khoa học – công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong giai đoạn phát triển mới.
Nguồn tin: duhocnga.org



