Cùng nhau kiến tạo tương lai với Học bổng Nga!
Khám phá cơ hội và vững bước vào tương lai với Học bổng du học Liên bang Nga.
Có lẽ, bất kỳ ai từng du học Nga, từng chạm vào những mùa thu vàng hay lặng nhìn tuyết rơi bên ô cửa kính, đều mang trong lòng một miền ký ức rất riêng. Một ký ức không chỉ về phong cảnh, về ngôn ngữ, mà còn là về những con người — những người thầy, người cô, người bạn đã lặng lẽ gieo vào ta những điều quý giá nhất. Với tôi, nước Nga chính là nơi ấy. Một miền đất không chỉ dạy tôi tri thức, mà dạy tôi cả cách làm người — nghiêm khắc, tử tế, và tận tụy.
Tôi từng nghĩ hành trình du học Nga sẽ chỉ là những năm tháng học tập, rồi tốt nghiệp trở về. Nhưng không, hóa ra, đó là cả một quãng đời khiến tôi nhớ mãi không quên. Và hơn hết, là một người, một người giáo sư Nga, đã để lại trong tôi những dấu ấn sâu sắc đến suốt cuộc đời.
Gặp gỡ định mệnh tại một hội thảo mùa đông
Năm 2006, tôi sang Nga để thực hiện luận án tiến sĩ tại Viện Ngôn ngữ Nga Puskin. Trong một lần tham gia hội thảo quốc tế về giảng dạy tiếng Nga tại Trường Đại học Hữu nghị các dân tộc Nga (RUDN), tôi bất ngờ vướng vào một cuộc tranh luận gay gắt sau bài phát biểu nhỏ của mình.
Những gì tôi chia sẻ — một vài phương pháp mới trong việc dạy tiếng Nga cho học viên quân sự Việt Nam — có vẻ đã chạm vào điều gì đó khác biệt với cách tiếp cận truyền thống. Giữa rất nhiều câu hỏi từ khán giả, tôi trả lời bằng cả sự chân thành, dẫn chứng bằng chính trải nghiệm giảng dạy của mình tại Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga. Khi kết thúc, một người phụ nữ tóc bạc bước tới. Đôi mắt bà sáng, giọng nói nhẹ nhưng chắc:
Tôi rất thích bài trình bày của anh. Tôi muốn nhận em làm nghiên cứu sinh của tôi.
Người phụ nữ ấy là Giáo sư, Viện sĩ Tatiana Mikhailovna — một cái tên mà bất kỳ ai học và dạy ngôn ngữ Nga đều kính nể. Tôi đứng lặng. Mừng rỡ, nhưng cũng không khỏi lo lắng. Vì bà là người nổi tiếng nghiêm khắc, thậm chí khó tính bậc nhất trong giới nghiên cứu giảng dạy tiếng Nga.
Người thầy không mắng, nhưng khiến ta tự hối lỗi
Từ ngày ấy, tuần nào tôi cũng đến gặp bà vài lần để thảo luận, sửa bài, hoàn chỉnh từng trang luận án. Biết tôi có gia đình, con nhỏ và cha mẹ già ở Việt Nam, bà nói: “Càng muốn sớm về, càng phải làm cho đúng và đủ.” Rồi bà chuyển tôi về ngồi cạnh văn phòng của bà để thuận tiện cho việc trao đổi.
Có những ngày, tôi nộp bản thảo dày cả chục trang. Bà đọc, rồi thẳng tay gạch đỏ từ đầu đến cuối. Không một lời an ủi, không một câu nhẹ nhàng, chỉ là câu nói quen thuộc: “Làm lại đi. Viết thế này chưa phải là viết luận án.” Lúc ấy tôi đã thấy giận, thậm chí hơi tổn thương. Nhưng sau cùng, tôi phải gật đầu. Bà không sai. Và tôi biết ơn vì đã không được nuông chiều.
Một lần khác, tôi đến trễ buổi hẹn với bà 30 phút vì vừa học xong ở Viện Puskin. Bà không nói gì, chỉ đưa cho tôi tờ thời gian biểu, rồi bảo: “Em đã tiêu hết thời gian của mình. Giờ tôi phải dành nó cho người khác.” Rồi bà đi thẳng lên giảng đường. Tôi đứng đó, lạnh tê tay, nhưng không rời đi. Tôi biết mình sai. Tôi đợi. Một giờ… rồi hai giờ trôi qua… Gần 6 rưỡi tối, bà quay về. Vẫn là ánh mắt nghiêm khắc, nhưng môi mỉm cười. Tôi không trách bà. Tôi chỉ thấy mình may mắn vì có một người thầy dạy mình bằng tất cả sự tử tế và nguyên tắc đến tận cùng.
Lúc một mình là lúc trưởng thành nhất
Tôi nhớ lần bảo vệ luận án cấp cơ sở. Trước đó, bà đã đặt cho tôi vô vàn câu hỏi khó, như rèn một người lính sắp ra trận. Vậy mà đến đúng ngày bảo vệ, bà báo rằng mình phải đi công tác đột xuất. Tôi sững người. Tất cả nghiên cứu sinh khác đều có thầy cô đi cùng, còn tôi thì một mình.
Nhưng bà đã chuẩn bị cho tôi mọi thứ. Không còn ai để dựa vào, tôi buộc phải chiến đấu. Tôi báo cáo rõ ràng, trả lời mạch lạc từng câu hỏi hóc búa. Cuối cùng, tôi là một trong hai người được thông qua để bảo vệ cấp nhà nước. Sau này, bà mới nói: “Tôi muốn em học cách tự lập. Em không cần người nói đỡ. Em phải đủ bản lĩnh để tự chứng minh mình.” Những lời ấy, tôi đã ghi nhớ mãi. Và có lẽ, chưa ai dạy tôi bài học ấy rõ đến thế.
Khi kỷ niệm trở thành nguồn sống
Thời gian sau đó trôi nhanh như dòng sông mùa xuân. Nhờ sự dẫn dắt sát sao và nghiêm cẩn của Giáo sư Tatiana Mikhailovna, tôi hoàn thành và bảo vệ luận án tiến sĩ trước hạn hai năm — một điều mà chính tôi cũng không dám mơ tới khi bắt đầu hành trình du học Nga bằng học bổng hiệp định.
Trở về nước, tôi tiếp tục công việc giảng dạy tiếng Nga cho các học viên quân sự tại nhiều đơn vị như Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đoàn 871, Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga… Trong mỗi lớp học, tôi vẫn kể về người giáo sư ấy. Về cách bà dạy tôi không chỉ bằng sách vở mà bằng cả nhân cách. Tiếng Nga không chỉ là một môn học, mà là cây cầu mang theo tâm hồn, văn hóa, và cả lòng tự trọng của những con người làm nghề giáo.
Giờ đây, bà đang nằm trong bệnh viện, sức khỏe yếu dần đi. Từ Hà Nội, tôi vẫn thường nhớ về bà. Nhớ cả những ngày mùa đông lạnh giá ở Moscow, khi tôi sang nhà bà ăn bánh hạt hướng dương, ngắm những bức tranh thêu vùng Ivanovo mà bà gìn giữ như kho báu. Tôi nhớ đôi mắt nghiêm khắc, đôi bàn tay ấm áp và câu nói bà từng nói với tôi: “Khoa học không chỉ là lý trí, nó còn là trái tim.”
Nếu ai đó hỏi tôi rằng du học Nga để lại điều gì sâu đậm nhất, tôi sẽ không kể về thành tích, về luận án hay những chuyến tàu đêm về thành phố Penza. Tôi sẽ kể về một người giáo sư Nga — với một trái tim yêu nghề, yêu người, âm thầm mà kiên định. Người đã dạy tôi cách dùng tri thức như một vũ khí tử tế, và cả cách bước đi vững vàng trong những ngày không ai đi cùng.
Với tôi, nước Nga, những con người Nga như Tatiana Mikhailovna, sẽ luôn là một phần thiêng liêng trong ký ức. Dù chẳng thể nào viết hết, kể hết, nhưng trái tim tôi sẽ còn giữ mãi — như một lời hứa, một niềm biết ơn chưa bao giờ nguôi.
Nguồn tin: Quân đội nhân dân
