
Giấc mơ một thời nơi xứ sở bạch dương
Có những ký ức nhẹ nhàng mà sâu sắc, như một bản nhạc văng vẳng bên tai, đưa ta về những miền xa xôi. Tôi nhớ mãi giai điệu bài hát “Chiều Moscow” vang lên trên chuyến xe chở đoàn Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” đi tri ân các anh hùng liệt sĩ trên mảnh đất Quảng Trị. Âm thanh ấy không chỉ là lời ru của một vùng đất, mà còn là nhịp đập của một tình yêu đặc biệt giữa người Việt và nước Nga – mảnh đất đã từng là ngôi nhà thứ hai của tôi, của nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam từng mơ về du học Nga. Quay sang bên, tôi bắt chuyện với bà Nguyễn Thị Tơ – nguyên Phó giám đốc Nhà in Tiến bộ, nhẹ nhàng ngân nga bài hát ấy với ánh mắt lấp lánh kỷ niệm. Nhìn tôi, bà…

Voronezh – chặng đường học tập và trưởng thành
Tháng 11 năm 2008, tôi đặt chân đến thành phố Voronezh, Nga, bắt đầu hành trình du học trong chương trình học bổng Nga được cấp bởi Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga. Chặng đường học tập kéo dài hơn một thập kỷ tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Voronezh không chỉ là quá trình học tập chuyên sâu về tiếng Nga và các ngành khoa học, mà còn là câu chuyện về sự trưởng thành, hòa nhập và gắn bó với mảnh đất xa xứ. Những ngày đầu chập chững với tiếng Nga và cuộc sống mới tại Voronezh Ngay từ khi đặt chân xuống sân bay Domodedovo ở Moscow, tôi này đã trải qua những cảm xúc đầu tiên về khí hậu khắc nghiệt với cái lạnh âm độ bao phủ, gây nhiều bỡ ngỡ. Tôi thầm nghĩ: “Làm sao mình có thể…

Ký ức đẹp đẽ về những tháng ngày du học tại Belgorod
Năm 1989, giữa những chuyển động lớn của thời cuộc, một nhóm sinh viên Việt Nam có thành tích học tập xuất sắc đã được cử đi du học Nga theo diện học bổng nhà nước. Trong số đó, nhiều người theo học hệ chuyển tiếp năm thứ ba ngành tiếng Nga tại các trường đại học Nga, một chương trình được hỗ trợ toàn diện từ học phí, chỗ ở đến sinh hoạt phí. Một trong những dấu ấn đậm nét nhất trong hành trình ấy chính là thời gian học tập tại Đại học Sư phạm quốc gia Belgorod, một thành phố nhỏ nhưng đầy thơ mộng nằm phía tây nước Nga. Không chỉ là câu chuyện về học tập và rèn luyện chuyên môn, những trải nghiệm tại đây còn là hành trình khám phá, trưởng thành và đong đầy cảm xúc đối với những sinh viên…

Những mùa tuyết chưa từng chạm tới
Tôi chưa từng đến Nga. Chưa từng bước qua quảng trường Đỏ, chưa một lần thấy tuyết rơi, chưa nếm thử món súp củ cải đỏ bốc khói trong những chiều đông lạnh giá. Nhưng không hiểu vì sao, nước Nga lại in dấu sâu đậm trong ký ức của tôi như thể tôi đã từng sống ở đó từ rất lâu rồi. Tôi lớn lên trong căn nhà nhỏ nơi tiếng Nga vang lên mỗi dịp tháng Mười, tháng Năm — khi cả gia đình quây quần bên chiếc tivi cũ, nghe lại những bài hát Xô viết quen thuộc mà bố tôi vẫn thường ngân nga theo. “Chiều Mát-xcơ-va”, “Kachiusa”, “Đôi bờ”… Những giai điệu ấy, cùng ánh mắt bố lúc lặng đi giữa màn hình đen trắng, đã gieo vào tôi một tình cảm đặc biệt với nước Nga — không ồn ào, nhưng bền bỉ và…

Dưới những mùa tuyết trắng ấy
Chiều nay, tôi ngồi một mình bên cửa sổ. Cơn gió nhẹ thổi qua những hàng cây ven đường mang theo mùi nắng muộn của tháng Tám. Trên tay tôi là tấm ảnh cũ, góc đã sờn, màu đã nhạt — tôi và những người bạn đồng hành năm ấy, giữa trời Nga xa xôi, mỉm cười rạng rỡ dưới một tán bạch dương phủ tuyết trắng. Có những ký ức tưởng như ngủ yên rất lâu, chỉ cần một ánh nhìn, một tiếng gọi, một mùi hương thoảng qua… là đủ để chúng thức dậy nguyên vẹn, như thể chỉ mới hôm qua. Tôi từng đọc ở đâu đó rằng: “Nga không phải là một đất nước, mà là một trạng thái của tâm hồn”. Và quả thật, nước Nga trong tôi — không chỉ là một nơi chốn — mà còn là một phần tuổi trẻ, một phần…

Niềm cảm hứng khoa học từ nước Nga trong trái tim tiến sĩ
Đại úy, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Anh – Trợ lý Kế hoạch khoa học tại Chi nhánh phía Nam, Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga – là một trong những trường hợp tiêu biểu của thế hệ trí thức trẻ Việt Nam trưởng thành từ nền giáo dục Nga. Với gần 11 năm học tập và nghiên cứu tại Đại học Xây dựng Quốc gia Moscow, chuyên ngành Cơ học kết cấu, theo diện học bổng hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga, Nguyễn Hoàng Anh không chỉ đạt thành tích học tập xuất sắc, mà còn mang trong mình niềm đam mê sâu sắc với khoa học – điều mà anh xem là tinh thần cốt lõi trong văn hóa và con người Nga. Từ sinh viên dự bị đến học vị tiến sĩ Năm 2003, theo phân công của Bộ Giáo dục và…

Nước Nga trong tim người lính
Có những ký ức không nằm trong ảnh, cũng không thể kể hết bằng lời — chúng ở lại trong lòng người, trong ánh mắt, trong những buổi chiều gió lạnh thoảng qua một bài hát cũ. Với tôi, nước Nga là như thế. Là một điều gì đó rất rộng lớn và mênh mang, vừa là kỷ niệm, vừa là niềm tin — không chỉ của riêng tôi, mà còn là hành trang của cả một thế hệ đi trước. Tôi từng sống ở Nga. Nhưng trước khi tự mình đặt chân đến xứ sở bạch dương, tình yêu ấy đã bắt đầu từ câu chuyện của người cha — một sĩ quan hải quân, người đã dành những năm tháng rực rỡ của tuổi trẻ để học tập và trưởng thành từ đất nước xa xôi ấy. Cha truyền cho tôi tình cảm với nước Nga không bằng…

Giữa rừng bạch dương, tôi tìm thấy một người bạn
Có những ngày, chỉ một bài viết hay một hình ảnh cũng đủ làm sống dậy trong tim ta cả một khoảng trời ký ức. Tôi vừa đọc xong một bài chia sẻ về những năm tháng du học Nga, và lòng bỗng chùng xuống. Không hẳn là nỗi buồn, cũng chẳng phải niềm vui thuần túy — mà là cảm giác bồi hồi, như khi ta bất chợt tìm lại một tấm ảnh cũ, phủ đầy bụi thời gian. Nơi ấy, tôi từng sống, từng lớn lên, từng có một người bạn mà đến giờ, tôi vẫn xem là món quà quý giá nhất mà nước Nga dành tặng cho mình. Năm tôi hai mươi tuổi, lần đầu tiên rời quê nhà để đi tới một nơi cách hàng ngàn cây số, nơi mà ngôn ngữ, con người, khí hậu… đều lạ lẫm. Tôi đến đó với một suất…

Dưới tán bạch dương là một thời thanh xuân
Có những miền đất đi qua cuộc đời ta như một cơn gió thoảng — nhẹ tênh, chóng quên. Nhưng cũng có nơi in hằn vào ký ức, như dấu chân không thể xoá trên tuyết đầu mùa. Với tôi, nước Nga là một nơi như thế. Tôi không đến nước Nga bằng giấc mơ lãng mạn thuở nhỏ, cũng không phải vì một kế hoạch được vạch sẵn từ lâu. Tình cờ, nhưng không hề ngẫu nhiên — tôi được trao cơ hội du học Nga bằng một suất học bổng hiệp định, và từ ngày đặt chân đến xứ sở bạch dương, tôi biết mình đã bước vào một hành trình không chỉ là học tập, mà còn là hành trình lớn lên, hành trình hiểu hơn về con người, thế giới, và cả chính mình. Hành trình bắt đầu từ một cuộc gọi bất ngờ Năm đó,…

Những chuyến tàu mang tôi về nước Nga thương nhớ
Có những miền đất dù xa cách hàng nghìn cây số, dù thời gian có trôi đi, vẫn luôn ngự trị trong lòng ta như một nỗi nhớ da diết, mơ màng. Với tôi, nước Nga là một miền ký ức như thế — rộng lớn, mênh mông và đầy ắp những câu chuyện không bao giờ phai nhạt. Từ lần đầu đặt chân đến đó vào mùa thu năm 1976, tôi đã biết rằng mình sẽ còn trở lại, còn đi về giữa hai đất nước như một phần máu thịt không thể tách rời. Nước Nga không chỉ là những dãy núi tuyết hay rừng thông trải dài bất tận. Với tôi, đó còn là những con người chân thành, những buổi chiều nắng vàng trải dài trên những thảo nguyên mênh mông, là cả những câu chuyện đời thường xen lẫn tình yêu thương và lòng quý…

Giữa nước Nga, tôi đã lớn lên lần nữa
Có những ký ức không cần ai nhắc, không cần ghi lại, vẫn mãi nằm yên trong một góc trái tim. Với tôi, nước Nga là một phần như thế — một miền ký ức không màu mè, không khoa trương, nhưng sâu lắng và đầy xúc động. Chỉ cần ai đó nhắc đến “xứ sở bạch dương”, tôi lại thấy mình quay về những ngày cũ — nơi tuổi trẻ tôi từng sống, từng học, từng tin yêu và lớn lên. Tôi từng nghĩ con đường đời mình sẽ trôi theo một hướng khác. Nhưng rồi, cơ duyên lại đưa tôi đến nước Nga — một hành trình bắt đầu từ điều không ngờ tới, để rồi in đậm mãi trong từng nếp nghĩ, từng chọn lựa sau này. Du học Nga không chỉ là quãng đường học tập, mà là những tháng năm tôi học làm người giữa…

Hành trình trở thành người thầy của cựu du học sinh Nga
Vũ Nguyễn Sơn Tùng, giảng viên thuộc Tổ Bộ môn Phương trình vi phân và Hệ động lực, Khoa Toán cơ – Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, là cựu du học sinh Nga từng học tập và làm nghiên cứu sinh tại Đại học Sư phạm Quốc gia Moscow và Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow Lomonosov – hai trong số những đại học Nga hàng đầu. Khởi đầu sự nghiệp học thuật nhờ học bổng toàn phần, được cấp bởi chính phủ Liên bang Nga, thầy Tùng không chỉ xuất sắc về chuyên môn mà còn để lại ấn tượng sâu sắc bởi phương pháp giảng dạy gần gũi, lấy người học làm trung tâm. Quan điểm chủ đạo xuyên suốt hành trình của thầy là “truyền cảm hứng học tập, kết nối thầy – trò bằng sự đồng hành”. Dấu ấn của một…

Trong đôi mắt nghiêm khắc là một trái tim Nga
Có lẽ, bất kỳ ai từng du học Nga, từng chạm vào những mùa thu vàng hay lặng nhìn tuyết rơi bên ô cửa kính, đều mang trong lòng một miền ký ức rất riêng. Một ký ức không chỉ về phong cảnh, về ngôn ngữ, mà còn là về những con người — những người thầy, người cô, người bạn đã lặng lẽ gieo vào ta những điều quý giá nhất. Với tôi, nước Nga chính là nơi ấy. Một miền đất không chỉ dạy tôi tri thức, mà dạy tôi cả cách làm người — nghiêm khắc, tử tế, và tận tụy. Tôi từng nghĩ hành trình du học Nga sẽ chỉ là những năm tháng học tập, rồi tốt nghiệp trở về. Nhưng không, hóa ra, đó là cả một quãng đời khiến tôi nhớ mãi không quên. Và hơn hết, là một người, một người giáo…

Một khoảng trời Nga trong tôi
Trời như sắp mưa, cái âm u của ngày cuối tuần khiến tôi không muốn bước chân ra ngoài, chỉ muốn ở nhà, cầm cuốn album ảnh lên và chìm vào những ký ức năm tháng ở Nga. Những bức hình cũ kỹ như đưa tôi về với những ngày đầu xa lạ, rạo rực và cũng đầy những thử thách của một du học sinh. Nước Nga với tôi không chỉ là một vùng đất học tập, mà còn là một khoảng trời ký ức ấm áp, đượm tình thầy cô, bạn bè và cả những ngày tháng tự mình trưởng thành. Bước chân sang nước Nga, tôi như lạc vào một thế giới khác, với ngôn ngữ xa lạ, khí hậu giá lạnh và những nét văn hóa mà tôi chỉ từng nghe qua sách vở. Hành trình du học Nga của tôi bắt đầu với năm học…

Một thuở Tver và những mùa nhớ không tên
Có những miền ký ức chẳng bao giờ phai, không phải vì nó quá đặc biệt, mà bởi nó đã từng là nơi chạm đầu tiên với bao điều lần đầu tiên trong đời — lần đầu xa nhà, lần đầu học cách tự lập, lần đầu nếm mùa đông tuyết phủ trắng trời… Nước Nga trong tôi không phải là những quảng trường tráng lệ, không chỉ là tượng đài lịch sử hay những buổi học đầy thử thách bằng một thứ ngôn ngữ xa lạ, mà còn là những ngày nắng cuối thu êm đềm nơi công viên nhỏ ở thành phố Tver, là bưu điện cũ nơi tôi gửi bức thư đầu tiên về cho mẹ, là tiếng Nga ấm áp của một bà cụ bán táo gọi tôi là “con gái”. Tôi đã đến nước Nga như thế — một cô gái trẻ, tay xách vali,…