Với hành trình học tập chuyên sâu tại Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia Nga MEPhI – một trong những cơ sở đào tạo hàng đầu về năng lượng nguyên tử của Liên bang Nga – anh Nguyễn Trị, sinh viên theo diện học bổng hiệp định, đã có những năm tháng gắn bó trọn vẹn với môi trường học tập kỷ luật, chuyên nghiệp và giàu tính thực tiễn.
Tốt nghiệp vào tháng 2 năm 2017 với danh hiệu “sinh viên tốt nghiệp xuất sắc nhất” của khóa đầu tiên do ROSATOM và Việt Nam phối hợp đào tạo, anh là một trong những đại diện tiêu biểu cho thế hệ trẻ đầy khát vọng làm chủ công nghệ hạt nhân. Quan điểm xuyên suốt của anh là: kiến thức thực tế phải đi đôi với khát vọng cống hiến lâu dài cho đất nước.
Được đào tạo bài bản tại đại học hàng đầu về hạt nhân của Nga
Từ năm 2010 đến 2016, trong khuôn khổ hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga, hơn 400 sinh viên Việt Nam đã được tuyển chọn để theo du học Nga ngành kỹ thuật hạt nhân. Đây là chương trình trọng điểm, kỳ vọng đào tạo đội ngũ chuyên gia cho dự án phát triển năng lượng nguyên tử quốc gia. Là trưởng nhóm trong khóa sinh viên tốt nghiệp đầu tiên tại MEPhI, Nguyễn Trị cho biết:
Tôi luôn cảm thấy mình thật sự may mắn khi được học tập và rèn luyện trong môi trường Đại học MEPhI. Ở Nga, tôi không chỉ nhận được một lượng kiến thức lớn, cách suy luận logic, mà còn được trang bị các kĩ năng về cuộc sống và kĩ thuật, được rèn luyện trong các phòng thí nghiệm của trường, và ở nhà máy điện hạt nhân Novovoronezh.
MEPhI – viết tắt của Moscow Engineering Physics Institute – là đối tác đào tạo chính của ROSATOM, đào tạo các kỹ sư và chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Trong chương trình đào tạo, sinh viên được tiếp cận với hệ thống giả lập phòng điều khiển trung tâm của nhà máy điện hạt nhân – một công nghệ tiên tiến hàng đầu, giúp sinh viên không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn thực hành sát với điều kiện vận hành thực tế.

Được vinh danh bởi ROSATOM trong ngày lễ tốt nghiệp
Trong buổi lễ trao bằng tốt nghiệp ngày 13/02/2017, Nguyễn Trị là một trong ba sinh viên vinh dự nhận bằng khen “luận văn tốt nghiệp xuất sắc nhất” và huy chương “sinh viên tốt nghiệp xuất sắc nhất” từ ông Valery Karezin, Giám đốc Phụ trách các Dự án Đào tạo của ROSATOM.
Lễ tốt nghiệp của chúng tôi được ROSATOM quan tâm đặc biệt, vì nhóm chúng tôi là nhóm đầu tiên được đào tạo theo chương trình của ROSATOM liên kết với Việt Nam về xây dựng nhà máy. Tôi cảm thấy thật vinh dự và may mắn khi là 1 trong 3 sinh viên được nhận được bằng khen ‘luận văn tốt nghiệp xuất sắc nhất’, và nỗ lực của mình được đền đáp xứng đáng.
Thành công này không chỉ là kết quả của những năm tháng nỗ lực học tập trong môi trường nghiêm ngặt, mà còn là minh chứng cho chất lượng đào tạo của học bổng nga dành cho sinh viên Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ cao.

Cơ hội nghề nghiệp và khát vọng cống hiến tại quê hương
Việc dự án Ninh Thuận 1 tạm dừng vào thời điểm đó đã đặt ra nhiều trăn trở cho đội ngũ chuyên gia trẻ mới tốt nghiệp. Tuy nhiên, theo chia sẻ của Nguyễn Trị, sinh viên trong khóa đều cảm nhận được sự hỗ trợ sát sao từ các cơ quan quản lý trong nước như Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam VINATOM và Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN.
Hiện tại, 19 người đã ký hợp đồng với EVN, và được sắp việc ở các công ty trực thuộc tập đoàn. Tôi tin với kiến thức thu được từ MEPhI, kỹ năng ở các phòng thí nghiệm của trường, và với kinh nghiệm đi thực tập tại Novovoronezh, chúng tôi sẽ có thể làm tốt ở bất kỳ lĩnh vực nào.
Đặc biệt, khi được hỏi về định hướng lâu dài, Nguyễn Trị bày tỏ kỳ vọng được làm việc tại Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân (CNEST) – một dự án hợp tác giữa Việt Nam và Nga, dự kiến đi vào vận hành vào năm 2025. Trung tâm này không chỉ là cơ sở nghiên cứu hiện đại, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho việc vận hành nhà máy điện hạt nhân trong tương lai.
Nếu có cơ hội được làm việc ở CNEST, tôi sẽ không bao giờ bỏ qua, vì đơn giản đó là niềm đam mê của tôi, và tôi tin rằng điện hạt nhân sẽ quay trở lại Việt Nam trong tương lai.
Định hướng phát triển năng lượng nguyên tử gắn với thực tiễn quốc gia
Theo nhận định của Nguyễn Trị, trong giai đoạn trước mắt, ứng dụng công nghệ hạt nhân vào lĩnh vực nông nghiệp là hướng đi hiệu quả và thiết thực nhất. Trong bối cảnh Việt Nam là quốc gia xuất khẩu nông sản lớn, việc ứng dụng công nghệ phóng xạ để bảo quản thực phẩm, kéo dài thời hạn sử dụng và nâng cao chất lượng sản phẩm là điều cần thiết.
Việt Nam hàng năm sản xuất ra rất nhiều sản phẩm nông nghiệp, nếu như có thể ứng dụng công nghệ hạt nhân để bảo quản thực phẩm và cải thiện chất lượng, tôi nghĩ nông sản Việt Nam sẽ nâng lên một tầm cao mới, xuất khẩu sang các thị trường khó tính sẽ dễ dàng hơn.
Dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân tại Việt Nam, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, sẽ là một bước đệm quan trọng để không chỉ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn giúp từng bước làm chủ các công nghệ tiên tiến nhất trong lĩnh vực này.


